IV KA 747/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odwoławczy rozpoznał apelację w sprawie oskarżenia komornika o niedopełnienie obowiązków w rozumieniu art. 231 k.k. w związku z postępowaniem egzekucyjnym z rachunku bankowego. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy komornik miał obowiązek weryfikować źródło pochodzenia środków, które wpłynęły na rachunek bankowy dłużnika, zwłaszcza jeśli pochodziły one z wynagrodzenia za pracę lub świadczeń z pomocy społecznej. Sąd odwoławczy, opierając się na opinii prawnej prof. I. K. oraz stanowisku Ministerstwa Sprawiedliwości, stwierdził, że po przelaniu tych środków na rachunek bankowy, tracą one swój pierwotny charakter i podlegają egzekucji zgodnie z przepisami Prawa bankowego, w szczególności art. 54. Ograniczenia egzekucyjne wynikające z Kodeksu postępowania cywilnego (art. 833 § 1 kpc, art. 831 § 1 pkt 6 kpc) nie przenoszą się na egzekucję z rachunku bankowego. Komornik nie miał obowiązku dociekania źródła pochodzenia środków, ponieważ było to czynność bezprzedmiotowa dla tego rodzaju egzekucji. Sąd podkreślił, że komornik ma prawo działać w zaufaniu do banku, że ten respektuje ograniczenia egzekucyjne. Ponieważ sąd pierwszej instancji nie poczynił ustaleń wskazujących na naruszenie przez bank art. 54 Prawa bankowego lub wiedzę o tym ze strony komornika, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego, uznając, że czyn przypisany mu w akcie oskarżenia nie zawiera znamion występku z art. 231 § 3 k.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji z rachunku bankowego, w szczególności w kontekście pochodzenia środków i obowiązków komornika.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, choć zasady interpretacji przepisów Prawa bankowego i k.p.c. mogą być nadal aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariusz publiczny (komornik) popełnia przestępstwo niedopełnienia obowiązków (art. 231 k.k.) w sytuacji, gdy prowadzi egzekucję z rachunku bankowego dłużnika, a środki na tym rachunku pochodzą z wynagrodzenia za pracę lub świadczeń z pomocy społecznej, bez weryfikowania ich źródła?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, komornik nie popełnia przestępstwa niedopełnienia obowiązków w takiej sytuacji, ponieważ po przelaniu środków na rachunek bankowy tracą one swój pierwotny charakter i podlegają egzekucji zgodnie z przepisami Prawa bankowego (art. 54), a komornik nie ma obowiązku badania ich źródła.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że po przelaniu środków z wynagrodzenia za pracę lub pomocy społecznej na rachunek bankowy, przestają obowiązywać ograniczenia egzekucyjne wynikające z k.p.c. dotyczące tych źródeł. Wówczas zastosowanie ma wyłącznie art. 54 Prawa bankowego, który ogranicza egzekucję z rachunku bankowego do kwoty przekraczającej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Komornik ma prawo działać w zaufaniu do banku, że ten przestrzega tych przepisów, a weryfikacja źródła pochodzenia środków na rachunku bankowym jest bezprzedmiotowa.
Czy ograniczenia egzekucyjne dotyczące wynagrodzenia za pracę i świadczeń z pomocy społecznej (art. 833 § 1 kpc, art. 831 § 1 pkt 6 kpc) przenoszą się na egzekucję z rachunku bankowego, na którym te środki zostały ulokowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te nie przenoszą się na egzekucję z rachunku bankowego. Po przelaniu środków na rachunek bankowy, zastosowanie mają przepisy Prawa bankowego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że środki pieniężne, które należne dłużnikowi z tytułu wynagrodzenia za pracę lub świadczenia z pomocy społecznej, po przelaniu na rachunek bankowy, tracą swój dotychczasowy charakter prawny i podlegają egzekucji zgodnie z przepisami dotyczącymi egzekucji z rachunku bankowego, a nie pierwotnego źródła.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| oskarżony | inne | oskarżony |
| oskarżyciel subsydiarny | inne | oskarżyciel subsydiarny |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 231 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.
Prawo bankowe art. 54
Ustawa Prawo bankowe
Przepis określający kwotę wolną od zajęcia na rachunku bankowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 833 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ograniczeń egzekucji z wynagrodzenia za pracę.
k.p.c. art. 831 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ograniczeń egzekucji ze świadczeń z pomocy społecznej.
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji art. 2 § ust. 5
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji art. 16 § ust. 1
k.p.k. art. 761 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo bankowe art. 105 § ust. 1 pkt 2 lit. ł
Ustawa Prawo bankowe
k.p.c. art. 889 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zawiadomienia banku o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego.
k.p.c. art. 436
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ograniczenia rozpoznania środka odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po przelaniu środków z wynagrodzenia za pracę lub pomocy społecznej na rachunek bankowy, tracą one swój pierwotny charakter i podlegają egzekucji zgodnie z przepisami Prawa bankowego (art. 54). • Komornik nie ma obowiązku weryfikowania źródła pochodzenia środków na rachunku bankowym, gdyż jest to czynność bezprzedmiotowa dla tego rodzaju egzekucji. • Komornik ma prawo działać w zaufaniu do banku, że ten przestrzega ograniczeń egzekucyjnych wynikających z Prawa bankowego. • Ograniczenia egzekucyjne dotyczące wynagrodzenia za pracę i świadczeń z pomocy społecznej nie przenoszą się na egzekucję z rachunku bankowego.
Godne uwagi sformułowania
Aby przyjąć, że funkcjonariusz publiczny nie dopełnił swoich obowiązków w rozumieniu, o jakim mowa w art. 231 kpk, nieodzownym jest ustalenie, że w określonym układzie faktycznym i prawnym, na funkcjonariuszu ciążył w ogóle nakaz (powinność) określonego postępowania. • Z chwilą, gdy środki należne dłużnikowi z tytułu wynagrodzenia za płacę lub z świadczenia z pomocy społecznej zostaną mu wypłacone – czy to „do rąk” w formie gotówki, czy to przez ich przelanie na rachunek bankowy – tracą swój dotychczasowy charakter prawny. • Na użytek dalszego postępowania egzekucyjnego przestają być „wynagrodzeniem za pracę” oraz „świadczeniem z pomocy społecznej”. • W konsekwencji, ustaje też ich dotychczasowa ochrona wynikająca, odpowiednio, z art. 833 § 1 kpc oraz art. 831 § 1 pkt 6 kpc. • Pochodzenie środków znajdujących się na rachunku nie ma wpływu na możliwość egzekucji z wyłączeniem kwot wskazanych w art. 54 PrBank. • Komornik, egzekwując wierzytelność z rachunku bankowego, ma prawo działać w zaufaniu do banku, że ten respektuje ograniczenia egzekucyjne, jakie wynikają z tego przepisu. • Rozumowanie przeciwne prowadziłoby do irracjonalnego wniosku, że każdorazowo prowadząc egzekucję rachunku bankowego, komornik musiałby, od początku i na bieżąco, „patrzeć na ręce” bankowi...
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z rachunku bankowego, w szczególności w kontekście pochodzenia środków i obowiązków komornika."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, choć zasady interpretacji przepisów Prawa bankowego i k.p.c. mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego i odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego, co jest istotne dla prawników praktyków. Wyjaśnia złożone kwestie dotyczące egzekucji z rachunków bankowych.
“Czy komornik musi sprawdzać, skąd pochodzą pieniądze na koncie dłużnika? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.