IV KA 740/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację oskarżonego J. S. (1) od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt VIII K 42/20, którym został skazany za przestępstwa z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 91 § 1 kk. Sąd Okręgowy, działając jako sąd odwoławczy, postanowił zmienić zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym obowiązku naprawienia szkody. Ustalono, że roszczenia jednego z pokrzywdzonych podmiotów, (...) S.A., były już przedmiotem dwóch postępowań cywilnych przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu (sygn. akt X GC 17/19 i X GC 835/19), przy czym w jednej ze spraw wydano już nieprawomocny wyrok zasądzający kwotę 147.754,16 zł. Zgodnie z art. 415 § 1 zd. 2 kpk, który zawiera klauzulę antykumulacyjną, sąd karny nie może orzec obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody na rzecz (...) S.A. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy, uznając zarzuty apelacji za niezasadne. Sąd odwoławczy nie znalazł również podstaw do uchylenia wyroku z urzędu. Ponadto, ze względu na trudną sytuację materialną oskarżonego, został on zwolniony z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i nie wymierzono mu opłaty za II instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 415 § 1 zd. 2 kpk w kontekście zbiegu postępowań karnych i cywilnych dotyczących naprawienia szkody.
Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie jest przedmiotem toczącego się postępowania cywilnego lub zostało w nim prawomocnie orzeczone.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd karny może orzec obowiązek naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest już przedmiotem postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd karny nie może orzec obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania (np. cywilnego) albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na art. 415 § 1 zd. 2 kpk, który zawiera klauzulę antykumulacyjną, zakazującą orzekania o tej samej szkodzie w różnych postępowaniach i kumulowania tytułów egzekucyjnych.
Czy błędna ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji uzasadnia zmianę wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował dyrektywy procesowe z art. 7 kpk, wymienił dowody i uzasadnił ich ocenę, a kontrola odwoławcza nie wykazała uchybień.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonego, i nie stwierdził uchybień w procesie weryfikacji dowodów.
Czy wydanie wyroku cywilnego zasądzającego należność stanowi przeszkodę procesową dla wydania wyroku skazującego w sprawie karnej o przywłaszczenie?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ sąd gospodarczy rozstrzyga o podstawie prawnej obowiązku zapłaty (charakter kompensacyjny), a nie o tym, czy zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa.
Uzasadnienie
Wyrok cywilny ma charakter kompensacyjny i nie rozstrzyga o znamionach przestępstwa. Przestępstwo przywłaszczenia wymaga zamiaru kierunkowego (animus rem sibi habendi), a jego popełnienie jest niezależne od późniejszego zasądzenia należności w postępowaniu cywilnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) S.A. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zawiera klauzulę antykumulacyjną, zakazującą orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia pokrzywdzonego (...) S.A. są przedmiotem postępowania cywilnego, co stanowi przeszkodę do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym na podstawie art. 415 § 1 zd. 2 kpk.
Odrzucone argumenty
Błędna ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Wniosek o umorzenie postępowania / uniewinnienie.
Godne uwagi sformułowania
klauzula antykumulacyjna • nie sposób było ocenić ich jako wiarygodnych • nieudolną próbę uniknięcia odpowiedzialności karnej • orzeczenie o charakterze kompensacyjnym • animus rem sibi habendi
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 1 zd. 2 kpk w kontekście zbiegu postępowań karnych i cywilnych dotyczących naprawienia szkody."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie jest przedmiotem toczącego się postępowania cywilnego lub zostało w nim prawomocnie orzeczone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej w polskim prawie karnym, co jest istotne dla prawników procesowych. Wyjaśnia również różnice między postępowaniem karnym a cywilnym w kontekście naprawienia szkody.
“Sąd karny nie naprawi szkody, jeśli sprawa jest już w sądzie cywilnym – kluczowa zasada dla prawników.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.