Orzeczenie · 2025-07-25

IV KA 459/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Data
2025-07-25
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokaokręgowy
prawo karnetransportnietrzeźwośćbezpieczeństwo w ruchu drogowymdzieckoprzepadek pojazduapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego, którym została ona skazana za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości (0,92 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) oraz za narażenie swojej 10-letniej córki na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Sąd odwoławczy w pełni aprobowalnie ocenił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, uznając je za prawidłowe i oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy odrzucił zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów, a także zarzuty dotyczące sposobu sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego. Kluczowe ustalenia faktyczne obejmowały prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, przewożenie małoletniej córki, spowodowanie kolizji oraz potwierdzenie stanu upojenia alkoholowego przez świadka i opinię psychiatryczną. Sąd Okręgowy uznał, że oskarżona wyczerpała znamiona art. 178a § 1 kk i art. 160 § 2 kk. Jednakże, sąd odwoławczy uznał apelację za zasadną w części dotyczącej przepadku pojazdu. Zastosowano przepis art. 178a § 5 kk, który pozwala na odstąpienie od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu w wyjątkowych wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Sąd Okręgowy stwierdził rażącą dysproporcję między możliwościami zarobkowymi i majątkiem sprawcy (oskarżona nie pracuje, utrzymuje się z dochodów męża, ma dwoje małoletnich dzieci) a wartością samochodu (120 000 zł), który był przedmiotem umowy leasingowej zawartej przez męża. Sąd uznał, że orzekanie przepadku od oskarżonej byłoby absurdalne i nie służyłoby celom kary, a jedynie obciążałoby jej rodzinę. W związku z tym, sąd zmienił wyrok, odstępując od orzekania przepadku równowartości pojazdu. W pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy. Zasądzono również od oskarżonej koszty postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odstąpienia od przepadku pojazdu w przypadku rażącej dysproporcji majątkowej sprawcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie sprawca nie posiada znaczącego majątku ani dochodów, a wartość pojazdu jest wysoka.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku rażącej dysproporcji między sytuacją majątkową sprawcy a wartością pojazdu, należy odstąpić od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu prowadzonego w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu, jeżeli zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, w tym rażącą dysproporcją między możliwościami zarobkowymi sprawcy a wartością pojazdu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sytuacja oskarżonej (brak dochodów, utrzymywanie się z dochodów męża, dwoje małoletnich dzieci) w zestawieniu z wartością pojazdu (120 000 zł) stanowi rażącą dysproporcję, która uzasadnia odstąpienie od przepadku zgodnie z art. 178a § 5 kk.

Czy prowadzenie pojazdu w stanie głębokiego upojenia alkoholowego w ruchu miejskim, w obecności dziecka i spowodowanie kolizji, stanowi bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia dziecka w rozumieniu art. 160 § 2 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie zachowanie stanowi bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia dziecka.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że niebezpieczny sposób jazdy w stanie głębokiego upojenia alkoholowego, w gęstym ruchu miejskim, z dzieckiem na pokładzie, doprowadzając do kolizji, stwarza wysokie prawdopodobieństwo wypadku drogowego z ciężkimi obrażeniami dla dziecka, co wypełnia znamiona art. 160 § 2 kk.

Czy uzasadnienie wyroku sporządzone na formularzu jest wymogiem formalnym, którego naruszenie może skutkować uchyleniem wyroku?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku nie jest jego integralną częścią i jego forma nie może wpływać na treść wyroku w rozumieniu art. 438 pkt 2 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że sporządzanie uzasadnienia na formularzu może być nieczytelne i utrudniać realizację prawa do obrony, ale samo w sobie nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, gdyż uzasadnienie ma charakter wtórny wobec wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżona (w części dotyczącej przepadku)

Strony

NazwaTypRola
oskarżonaosoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 160 § 2

Kodeks karny

Narażenie dziecka (nad którym ciąży szczególny obowiązek opieki) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 178a § 5

Kodeks karny

Możliwość odstąpienia od orzekania przepadku pojazdu lub jego równowartości w wyjątkowych wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.

Pomocnicze

k.k. art. 44 § b

Kodeks karny

Przepadek przedmiotów.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa odwoławcza dotycząca treści wyroku.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Zasady orzekania o kosztach w postępowaniu odwoławczym.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Zasady orzekania o kosztach w postępowaniu odwoławczym.

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Opłata za drugą instancję.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca dysproporcja między sytuacją majątkową oskarżonej a wartością pojazdu uzasadnia odstąpienie od przepadku. • Uzasadnienie wyroku sporządzone na formularzu może być nieczytelne i utrudniać prawo do obrony, ale nie jest samo w sobie podstawą do uchylenia wyroku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych. • Zarzuty błędnej oceny dowodów. • Zarzuty związane z pominięciem przez Sąd Rejonowy stanu zdrowia oskarżonej przed spożyciem alkoholu.

Godne uwagi sformułowania

sporządzenie go w tej formie byłoby nieczytelne dla stron i nie zapewniłoby pełnej transparentności, a tym samym swobodnej realizacji prawa do obrony naruszając prawo stron do rzetelnego procesu. • ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego • uzasadnienie wyroku ( w przeciwieństwie do uzasadnienia postanowienia) nie stanowi jego integralnej części i jest sprawozdaniem z intelektualnego procesu wyrokowania • naraziła w ten sposób przewożoną córkę ( nad którą z mocy ustawy ciążył nad nią szczególny obowiązek opieki) na bezpośrednie niebezpiecznego utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. • Jest to kategoria ocenna, zależna od konkretnych okoliczności danej sprawy. • zachodzi więc rażąca dysproporcja pomiędzy możliwościami zarobkowymi i majątkiem sprawcy ( oskarżona praktycznie nie ma żadnych z tych walorów), a równowartością samochodu, który prowadziła ( 120.000 zł). • Funkcją przepadku, o jakim mowa w art. 178 a § 5 kk nie jest przecież karanie za prowadzenie drogich samochodów. Sankcja ta ma dotykać sprawcy, a nie jego rodziny. • Orzekanie wobec oskarżonej przepadku kwoty 120.000 zł – przy braku uzyskiwania przez nią dochodów – jest absurdalne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od przepadku pojazdu w przypadku rażącej dysproporcji majątkowej sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie sprawca nie posiada znaczącego majątku ani dochodów, a wartość pojazdu jest wysoka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować elastyczność prawa karnego w celu uniknięcia absurdalnych konsekwencji finansowych dla sprawcy, jednocześnie podkreślając wagę bezpieczeństwa w ruchu drogowym i odpowiedzialności za przewożone dzieci.

Czy nietrzeźwy kierowca musi stracić samochód wart 120 tys. zł, jeśli sam jest bez grosza? Sąd Okręgowy odpowiada.

0

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst