Orzeczenie · 2026-07-13

IV Ka 394/26Uchylenie wyroku niestosowanie się zakazu jazdy 2

Sąd
Sąd Okręgowy
Miejsce
Wrocław
Data
2026-07-13
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokaokręgowy
art. 244 k.k.zakaz prowadzenia pojazdówświadomośćfikcja doręczeniaapelacjauchylenie wyrokuponowne rozpoznanieumyślnośćzamiar ewentualnyres iudicata

Sąd Okręgowy w wyniku rozpoznania apelacji prokuratora wniesionej na niekorzyść oskarżonego F. N. uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt V K 1257/25, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k., uznając, że nie miał on świadomości orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd Okręgowy uznał jednak zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 438 pkt 3 k.p.k.) za zasadny. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (art. 9 § 1 k.k. w zw. z art. 244 k.k.) oraz wadliwie ocenił zebrany materiał dowodowy. Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżony, mimo fikcji doręczenia wyroku nakazowego, miał wiedzę o toczącym się postępowaniu wykroczeniowym i celowo zaniechał odbioru korespondencji pod wskazanym przez siebie adresem. Sąd Okręgowy odrzucił argumentację sądu pierwszej instancji, że brak osobistego odbioru odpisu wyroku wyklucza świadomość obowiązku. Podkreślono, że zasada ignorantia legis non excusat ma kluczowe znaczenie, a oskarżony miał możliwość dowiedzenia się o zakazie. Sąd Okręgowy wskazał również, że sąd orzekający w sprawie z art. 244 k.k. jest związany powagą rzeczy osądzonej (res iudicata) i nie może kwestionować poprawności sformułowania zakazu w prawomocnym wyroku nakazowym. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę, będzie zobowiązany do ponownej oceny dowodów zgodnie z art. 7 k.p.k., uwzględniając całokształt okoliczności wskazujących na możliwość przypisania oskarżonemu zamiaru ewentualnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia świadomości zakazu prowadzenia pojazdów w kontekście fikcji doręczenia i zasady ignorantia legis non excusat; związanie sądu orzekającego w sprawie o art. 244 k.k. prawomocnym orzeczeniem (res iudicata).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 244 k.k. i procedurą doręczeń w sprawach karnych i wykroczeniowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak osobistego odbioru odpisu wyroku nakazowego przez oskarżonego, skutkujący fikcją doręczenia, wyklucza możliwość przypisania mu świadomości orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak osobistego odbioru korespondencji sądowej nie wyklucza możliwości przypisania świadomości orzeczonego zakazu, zwłaszcza gdy oskarżony miał wiedzę o toczącym się postępowaniu i celowo unikał odbioru korespondencji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony miał pełną wiedzę o toczącym się postępowaniu wykroczeniowym i celowo zaniechał odbioru korespondencji pod wskazanym przez siebie adresem. Zasada ignorantia legis non excusat oraz fakt wskazania przez oskarżonego adresu do doręczeń i pouczenia o skutkach doręczenia zastępczego przemawiają za przypisaniem mu świadomości obowiązku.

Czy sąd orzekający w sprawie o przestępstwo z art. 244 k.k. może kwestionować poprawność sformułowania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w prawomocnym wyroku nakazowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd orzekający w sprawie z art. 244 k.k. jest bezwzględnie związany powagą rzeczy osądzonej (res iudicata) i nie może redefiniować ani kwestionować funkcjonującego w obrocie prawnym zakazu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że próba wykazania przez Sąd Rejonowy, iż zakaz prowadzenia 'wszelkich pojazdów mechanicznych' był nieprawidłowy na gruncie przepisów k.w., stanowi niedopuszczalną próbę podważenia prawomocnego orzeczenia i narusza powagę wymiaru sprawiedliwości.

Czy przestępstwo z art. 244 k.k. można popełnić z zamiarem ewentualnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przestępstwo z art. 244 k.k. można popełnić zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na dominującą judykaturę Sądu Najwyższego i piśmiennictwo, stwierdził, że ustawa karna nie ogranicza możliwości popełnienia tego przestępstwa tylko do zamiaru bezpośredniego. Ustalenie, że sprawca uświadamia sobie możliwość naruszenia zakazu i z tym się godzi, jest wystarczające do przypisania mu sprawstwa z zamiarem ewentualnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
F. N.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 244

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 9 § § 1

Kodeks karny

W zw. z art. 244 k.k.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 94 § § 3

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 29 § § 2

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 626 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 74 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (art. 9 § 1 k.k. w zw. z art. 244 k.k.). • Sąd Rejonowy wadliwie ocenił zebrany materiał dowodowy, przyjmując, że oskarżony nie miał świadomości zakazu. • Oskarżony miał wiedzę o toczącym się postępowaniu wykroczeniowym i celowo zaniechał odbioru korespondencji. • Zasada ignorantia legis non excusat jest kluczowa dla pewności prawa. • Sąd orzekający w sprawie z art. 244 k.k. jest związany powagą rzeczy osądzonej (res iudicata). • Możliwość popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. z zamiarem ewentualnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Rejonowego, że brak osobistego odbioru wyroku wyklucza świadomość zakazu. • Argumentacja Sądu Rejonowego kwestionująca poprawność sformułowania zakazu prowadzenia pojazdów w wyroku nakazowym. • Twierdzenie Sądu Rejonowego, że oskarżony mógł bezkarnie zignorować prawomocny wyrok sądu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy w istocie stworzył nową negatywną przesłankę odpowiedzialności z art. 244 k.k., nieznaną ustawie, uzależniając możliwość przypisania sprawcy winy od wykazania, że faktycznie zapoznał się on z treścią prawomocnego orzeczenia. • Teza Sądu Rejonowego jakoby oskarżony F. N. [...] nie miał świadomości, orzeczonego względem niego [...] zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych [...] razi naiwnością. • Pogląd ten jest rażąco nietrafny, prowadzi do społecznie niebezpiecznej depenalizacji czynów z art. 244 k.k. i stanowi drogę do premiowania postaw ukierunkowanych na obstrukcję procesową. • Sąd orzekający w sprawie z art. 244 k.k. jest bezwzględnie związany powagą rzeczy osądzonej (res iudicata) i nie może redefiniować funkcjonującego w obrocie prawnym zakazu. • Podstawowym i powszechnie obowiązującym źródłem wiedzy obywatela o obowiązkach nałożonych na niego przez organy państwa nie są aplikacje cyfrowe ani dobrowolnie wykorzystywane narzędzia elektroniczne, lecz oficjalna korespondencja urzędowa i sądowa.

Skład orzekający

Marcin Sosiński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia świadomości zakazu prowadzenia pojazdów w kontekście fikcji doręczenia i zasady ignorantia legis non excusat; związanie sądu orzekającego w sprawie o art. 244 k.k. prawomocnym orzeczeniem (res iudicata)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 244 k.k. i procedurą doręczeń w sprawach karnych i wykroczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur sądowych i konsekwencje unikania korespondencji, nawet w sprawach pozornie rutynowych. Pokazuje też, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji.

“Czy uniknięcie odbioru listu z sądu zwalnia z odpowiedzialności? Sąd Okręgowy wyjaśnia!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst