Orzeczenie · 2025-06-24

IV KA 140/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Data
2025-06-24
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówWysokaokręgowy
prawo karnepoświadczenie nieprawdyart. 271 kkegzamin na prawo jazdysąd odwoławczyapelacjauniewinnienieumyślnośćzamiar

Sąd Okręgowy w ramach rozpoznawania apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. (sygn. akt II K 353/24) zmienił zaskarżone orzeczenie poprzez uniewinnienie oskarżonego egzaminatora od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 kk. Sąd odwoławczy uznał za zasadne zarzuty obrońcy dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk, 410 kpk) oraz błędnych ustaleń faktycznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że przestępstwo z art. 271 kk może być popełnione wyłącznie umyślnie, z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym. Sąd odwoławczy podkreślił, że sprawca musi obejmować swoją świadomością fakt poświadczania nieprawdy. W analizowanej sprawie, mimo że ocena egzaminu na prawo jazdy mogła być błędna (co potwierdziło postępowanie administracyjne unieważniające egzamin), sąd odwoławczy nie dopatrzył się u oskarżonego zamiaru poświadczenia nieprawdy. Wskazano na brak dowodów na istnienie więzi między egzaminatorem a egzaminowaną, które mogłyby tłumaczyć łagodną ocenę. Oskarżony, jako doświadczony egzaminator z wysokim odsetkiem zdawalności, mógł kierować się liberalnym podejściem do oceny kandydatów. Sąd odwoławczy stwierdził, że błędy w ocenie mogły stanowić podstawę do odpowiedzialności dyscyplinarnej, ale nie do odpowiedzialności karnej z art. 271 § 1 kk z powodu braku wykazania umyślności. Wobec uniewinnienia oskarżonego, wnioski apelacji prokuratora stały się bezprzedmiotowe. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa poświadczenia nieprawdy (art. 271 kk) w kontekście błędnej oceny w postępowaniu egzaminacyjnym i braku umyślności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji egzaminatora i poświadczenia nieprawdy w dokumencie urzędowym, ale zasady dotyczące umyślności mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy błędna ocena egzaminu na prawo jazdy przez egzaminatora, nawet jeśli prowadzi do unieważnienia egzaminu w postępowaniu administracyjnym, stanowi przestępstwo poświadczenia nieprawdy z art. 271 § 1 kk, jeśli brak jest dowodów na umyślność działania sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest dowodów na umyślność działania sprawcy, nawet jeśli ocena była błędna i prowadziła do negatywnych konsekwencji.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy podkreślił, że przestępstwo z art. 271 § 1 kk wymaga umyślności. Nawet jeśli fakty w dokumencie są obiektywnie niezgodne z rzeczywistością, brak odpowiedzialności karnej, jeśli sprawca działał w przekonaniu o ich prawdziwości. W analizowanej sprawie brak było dowodów na zamiar poświadczenia nieprawdy przez egzaminatora, a jego ocena mogła wynikać z liberalnego podejścia lub błędnego osądu, co nie jest równoznaczne z przestępstwem.

Czy zarzuty apelacji dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędnych ustaleń faktycznych są zasadne w kontekście oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty te były zasadne.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał zarzuty obrońcy za skuteczne, wskazując na potrzebę prawidłowej oceny dowodów przy uwzględnieniu zasad procesowych (art. 2, 4, 7, 5 § 2, 410 kpk) i konieczność wykazania umyślności przy przestępstwie z art. 271 kk.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku poprzez uniewinnienie
Strona wygrywająca
oskarżony

Strony

NazwaTypRola
oskarżonyinneoskarżony
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
obrońcainneobrońca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo poświadczenia nieprawdy w dokumencie, wymagające umyślności (bezpośredniej lub ewentualnej).

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia wszystkich ujawnionych w postępowaniu okoliczności.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Odstąpienie od oceny zarzutów lub wniosków, gdy stały się bezprzedmiotowe.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na umyślność popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy. • Ocena egzaminu mogła być błędna, ale nie świadczyła o zamiarze poświadczenia nieprawdy. • Oskarżony jako doświadczony egzaminator mógł stosować liberalne kryteria oceny. • Zarzuty apelacji obrońcy dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędnych ustaleń faktycznych były zasadne.

Godne uwagi sformułowania

występki z art. 271 kk mogą być popełnione wyłącznie umyślnie, przy czym możliwe są obie formy zamiaru, tj. zarówno zamiar bezpośredni, jak i ewentualny. • nie każde poświadczenie nieprawdy w wystawionym dokumencie stwarzać będzie podstawy do pociągnięcia funkcjonariusza publicznego do odpowiedzialności karnej. Warunkiem jest bowiem, by sprawca co najmniej godził się na to. • nie ma podstaw do wnioskowania, iż jego zamiarem objęte było poświadczenie nieprawdy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa poświadczenia nieprawdy (art. 271 kk) w kontekście błędnej oceny w postępowaniu egzaminacyjnym i braku umyślności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzaminatora i poświadczenia nieprawdy w dokumencie urzędowym, ale zasady dotyczące umyślności mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między błędem w ocenie a przestępstwem, szczególnie w kontekście odpowiedzialności urzędników publicznych. Pokazuje też, że nawet jeśli postępowanie administracyjne unieważniło czynność, nie przesądza to o winie karnej.

Czy błąd egzaminatora to przestępstwo? Sąd odwoławczy wyjaśnia kluczową różnicę.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst