Orzeczenie · 2008-07-03

IV CZ 47/08

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2008-07-03
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
pełnomocnictwoskarga kasacyjnaSąd Najwyższyskutek wstecznyumocowanieterminy procesowebrak formalny

Sąd Najwyższy w składzie Mirosława Wysocka (przewodniczący), Mirosław Bączyk (sprawozdawca) i Krzysztof Strzelczyk rozpoznał zażalenie wnioskodawcy T. S. (przy uczestnictwie J. S.) na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 marca 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ uznał, że przepisy prawa procesowego nie dopuszczają udzielania pełnomocnictwa z datą wsteczną ani zatwierdzania czynności już dokonanych przez pełnomocnika, który nie miał wcześniej umocowania. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucał naruszenie szeregu przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego, argumentując, że radca prawny był właściwie umocowany, gdyż przedstawił pełnomocnictwo po wniesieniu skargi, w wykonaniu zarządzenia sądu. Sąd Najwyższy nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że pełnomocnictwo z dnia 13 marca 2008 r. zostało udzielone po zakończeniu postępowania, w którym wniesiono odrzuconą skargę kasacyjną. Podkreślono, że skarga kasacyjna została złożona przed udzieleniem umocowania. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym pełnomocnik wnoszący środek zaskarżenia do Sądu Najwyższego musi przedstawić pełnomocnictwo ważne w chwili wniesienia skargi. Przepisy k.p.c. nie przewidują ogólnej zasady następczego potwierdzania czynności procesowych dokonanych bez należytego umocowania, a jedynym wyjątkiem jest art. 97 k.c., który nie miał zastosowania w tej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że późniejsze umocowanie nie może rozciągać się na wcześniej podjęte czynności procesowe, a cel przepisu o przymusie adwokacko-radcowskim wymaga, aby stosunek pełnomocnictwa procesowego ukształtowany został przed wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że pełnomocnictwo procesowe musi być udzielone przed dokonaniem czynności procesowej, a brak takiego umocowania w chwili czynności nie może być konwalidowany przez późniejsze udzielenie pełnomocnictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw, w których pojawia się kwestia ważności pełnomocnictwa procesowego wnoszonego przez profesjonalnych pełnomocników, zwłaszcza w postępowaniu kasacyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pełnomocnictwo procesowe udzielone po wniesieniu środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej) może wywoływać skutek wsteczny w postaci możliwości przyjęcia faktu umocowania procesowego także do wcześniej podjętych czynności procesowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnictwo procesowe nie może być udzielone z datą wsteczną ani zatwierdzać czynności dokonanych przed jego udzieleniem.

Uzasadnienie

Przepisy prawa procesowego nie przewidują możliwości udzielania pełnomocnictwa z datą wsteczną. Istotą pełnomocnictwa jest umocowanie do dokonywania przyszłych czynności. Czynności już dokonane wcześniej nie mogą być objęte umocowaniem ani też zatwierdzone. Skarga kasacyjna musi być wniesiona przez pełnomocnika legitymowanego w chwili jej wniesienia.

Czy art. 97 k.c. stanowi podstawę do następczego potwierdzania czynności procesowych dokonanych bez należytego umocowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 97 k.c. stanowi wyjątek od zasady, który nie ma zastosowania do ogólnej zasady następczego potwierdzania czynności procesowych.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. nie przewidują ogólnej zasady następczego potwierdzania czynności procesowych, dokonywanych bez należytego umocowania. Jedyny wyjątek stanowi art. 97 k.c., który nie może być podstawą do uzasadnienia wstecznego skutku pełnomocnictwa procesowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Z. (utrzymanie postanowienia w mocy)

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznawnioskodawca
J. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wprowadza przymus adwokacko-radcowski, wymagający umocowania przed wniesieniem środka zaskarżenia.

Pomocnicze

k.c. art. 63 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 56

Kodeks cywilny

k.c. art. 87 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 97

Kodeks cywilny

Nie stanowi ogólnej zasady następczego potwierdzania czynności procesowych.

k.p.c. art. 88

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 91

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 92

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie 'czas trwania' umocowania odnosi się do okresu pro futuro.

k.p.c. art. 398⁶ § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo procesowe nie może być udzielone z datą wsteczną. • Czynności procesowe dokonane przez pełnomocnika bez ważnego umocowania w chwili ich dokonania nie mogą być skutecznie potwierdzone w późniejszym terminie. • Skarga kasacyjna musi być wniesiona przez pełnomocnika, który posiadał umocowanie w momencie jej wniesienia.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo procesowe udzielone po wniesieniu środka zaskarżenia może wywoływać skutek wsteczny. • Pełnomocnik był właściwie umocowany, ponieważ przedstawił pełnomocnictwo po wniesieniu skargi kasacyjnej, w wykonaniu zarządzenia sądu.

Godne uwagi sformułowania

przepisy prawa procesowego nie przewidują możliwości udzielania pełnomocnictwa z datą wsteczną • istotą pełnomocnictwa jest bowiem umocowanie adwokata lub radcy prawnego do dokonywania przyszłych czynności • czynności już dokonane wcześniej nie mogą być objęte umocowaniem ani też zatwierdzone • przepisy k.p.c. nie przewidują ogólnej zasady tzw. następczego potwierdzania czynności procesowych, dokonywanych bez należytego umocowania • późniejsze czasowo umocowanie wnoszącego skargę kasacyjną rozciągnięte zostało także na czas wniesienia skargi • takiej konstrukcji pełnomocnictwa procesowego nie przewidują przepisy k.p.c. • prawny stosunek pełnomocnictwa procesowego ukształtowany został przed wniesieniem skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że pełnomocnictwo procesowe musi być udzielone przed dokonaniem czynności procesowej, a brak takiego umocowania w chwili czynności nie może być konwalidowany przez późniejsze udzielenie pełnomocnictwa."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których pojawia się kwestia ważności pełnomocnictwa procesowego wnoszonego przez profesjonalnych pełnomocników, zwłaszcza w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii formalnej w postępowaniu cywilnym – ważności pełnomocnictwa procesowego. Jest to istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera elementów sensacji.

Pełnomocnictwo z datą wsteczną? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to niemożliwe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst