Orzeczenie · 2016-03-16

IV CZ 104/15Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania przez sąd najwyższy

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-03-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaskargaterminy procesowenowe dowodysąd najwyższyzażaleniekpc

Powód A. Z. złożył skargę o wznowienie postępowania, powołując się na nowe środki dowodowe, w tym umowę kupna-sprzedaży z dnia 31 stycznia 2006 r. oraz protokół z rozprawy z dnia 27 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wskazane dowody nie były nowe w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ powód już wcześniej na nie wskazywał lub były mu znane. Ponadto, Sąd Apelacyjny uznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za niedopuszczalny, gdyż skarga została wniesiona po upływie terminu z art. 407 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powoda, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego co do spóźnienia wniosku o przywrócenie terminu, wskazując, że powód dysponował dokumentami od jesieni 2011 r. Sąd Najwyższy podkreślił również, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie, a podnoszone zarzuty dotyczące opinii biegłego były już przedmiotem wcześniejszego postępowania o wznowienie, które zakończyło się prawomocnym odrzuceniem skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności definicji 'nowych dowodów' i 'nowych okoliczności', a także dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu oraz odrzucenia skargi o wznowienie jako niedopuszczalnej w przypadku powtarzania zarzutów badanych w poprzednim postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych związanych ze skargą o wznowienie postępowania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na dowodach, które istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale nie zostały wówczas przytoczone z powodu ich nieznajomości lub nieujawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podstawa wznowienia nie może być oparta na każdej nowej okoliczności, lecz tylko takiej, która dotyczy przedmiotu sporu, istniała już w trakcie zakończonego postępowania i nie została wówczas przytoczona, gdyż była stronie nieznana i miała dla niej wtedy charakter nieujawnialny. Nowy środek dowodowy to dowody wykryte, które istniały już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, z których strona nie mogła skorzystać, gdyż były dla niej nieznane i wówczas nieujawnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dowody powołane w skardze o wznowienie postępowania muszą spełniać rygorystyczne kryteria 'nowości', co oznacza, że musiały istnieć w czasie pierwotnego postępowania, ale strona nie mogła z nich skorzystać z przyczyn od niej niezależnych.

Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest dopuszczalny, jeśli skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Ponadto, przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje podstawa wznowienia, a ocena dopuszczalności skargi musi poprzedzać ocenę wniosku o przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek powoda o przywrócenie terminu był spóźniony, ponieważ nie dochował tygodniowego terminu od uzyskania dokumentów. Podkreślono, że spóźniony wniosek podlega odrzuceniu, a ocena dopuszczalności skargi o wznowienie musi być poprzedzona oceną wniosku o przywrócenie terminu.

Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać postanowienie sądu drugiej instancji, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, ale miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 380 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c. i art. 398^21 k.p.c., na wniosek strony, Sąd Najwyższy rozpoznaje również te postanowienia sądu drugiej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sytuacji, gdy powód zakwestionował prawidłowość odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, należało zbadać zasadność tego orzeczenia, mimo że samo postanowienie o odrzuceniu wniosku nie podlegało zaskarżeniu zażaleniem.

Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzutach dotyczących opinii biegłego, które były już badane w poprzednim postępowaniu o wznowienie zakończonym odrzuceniem skargi, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli strona w kolejnej skardze o wznowienie postępowania powołuje się na podstawę wznowienia oraz przytacza na jej uzasadnienie okoliczności, które były już badane w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie, Sąd odrzuca taką skargę jako niedopuszczalną na posiedzeniu niejawnym, bez ponownego jej badania pod kątem istnienia ustawowej podstawy wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że powód w swojej skardze o wznowienie postępowania powoływał się na zarzuty dotyczące opinii biegłego, które były już przedmiotem wcześniejszej skargi o wznowienie, zakończonej prawomocnym odrzuceniem. W związku z tym, kolejna skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
A. H. i J. H.

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznapowód
A. H.osoba_fizycznapozwany
J. H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia nie może być oparta na każdej nowej okoliczności, lecz tylko takiej, która dotyczy przedmiotu sporu, istniała już w trakcie zakończonego postępowania i nie została wówczas przytoczona, gdyż była stronie nieznana i miała dla niej wtedy charakter nieujawnialny. Nowy środek dowodowy to dowody wykryte, które istniały już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, z których strona nie mogła skorzystać, gdyż były dla niej nieznane i wówczas nieujawnione.

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o wznowienie postępowania powinna być wniesiona w terminie tygodniowym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

k.p.c. art. 171

Kodeks postępowania cywilnego

Spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

Przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje podstawa wznowienia.

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Środek odwoławczy był dopuszczalny jedynie na orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę jako niedopuszczalną, jeżeli powołuje się na podstawę wznowienia oraz przytacza na jej uzasadnienie okoliczności, które były już badane w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie środka odwoławczego jako niedopuszczalnego.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności środków odwoławczych.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania spraw przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania przez Sąd Najwyższy postanowień sądu drugiej instancji niepodlegających zaskarżeniu.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm. § § 19 i 20 w zw. z § 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa prawna do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Dz. U. poz. 1801 § § 22 i 23

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Podstawa prawna do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania była spóźniona, ponieważ powód dysponował dokumentami od jesieni 2011 r., a wniosek o przywrócenie terminu wniesiono po upływie tygodniowego terminu. • Skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowej podstawie, gdyż powołane dowody nie spełniały kryteriów 'nowości' w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. • Zarzuty dotyczące opinii biegłego były już przedmiotem wcześniejszego postępowania o wznowienie, zakończonego prawomocnym odrzuceniem skargi.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania opierała się na ustawowej podstawie wznowienia (nowe dowody). • Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie był dopuszczalny, mimo że skarga została wniesiona po upływie terminu.

Godne uwagi sformułowania

podstawa wznowienia nie może być każda nowa okoliczność, lecz tylko taka, która dotyczy przedmiotu sporu, istniała już w trakcie zakończonego postępowania i nie została wówczas przytoczona, gdyż była stronie nieznana i miała dla niej wtedy charakter nieujawnialny • nowy środek dowodowy w znaczeniu tego przepisu, to dowody wykryte, a więc takie które istniały już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, z których strona nie mogła skorzystać, gdyż były dla niej nieznane i wówczas nieujawnione • jeżeli strona w kolejnej skardze o wznowienie postępowania powołuje się na podstawę wznowienia oraz przytacza na jej uzasadnienie okoliczności, które były już badane w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie, Sąd odrzuca taką skargę jako niedopuszczalną na posiedzeniu niejawnym, bez ponownego jej badania pod kątem istnienia ustawowej podstawy wznowienia

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Władysław Pawlak

sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności definicji 'nowych dowodów' i 'nowych okoliczności', a także dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu oraz odrzucenia skargi o wznowienie jako niedopuszczalnej w przypadku powtarzania zarzutów badanych w poprzednim postępowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych związanych ze skargą o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy skomplikowanych kwestii proceduralnych związanych ze wznowieniem postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do terminów i definicji 'nowych dowodów'.

“Sąd Najwyższy przypomina: wznowienie postępowania to nie druga szansa na udowodnienie swoich racji.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst