IV CSK 651/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki X. Spółki Akcyjnej o zobowiązanie pozwanego P. G. do złożenia oświadczenia woli o sprzedaży sieci telewizji kablowej oraz związanych z nią praw i nakładów. Podstawą roszczenia była umowa dzierżawy nr 1/98 z 31 lipca 1998 r., w której § 20, po zmianach, miał stanowić umowę przedwstępną sprzedaży. Pozwany zawarł następnie warunkową umowę sprzedaży tej sieci z inną spółką, uznając, że powódka ma prawo pierwokupu. Po długotrwałym postępowaniu, w tym uchyleniu przez Sąd Najwyższy wcześniejszego wyroku Sądu Apelacyjnego, Sąd Apelacyjny prawomocnie uwzględnił powództwo. Pozwany złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 389 k.c., art. 390 § 2 k.c., art. 49 § 1 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 328 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował § 20 umowy dzierżawy jako umowę przedwstępną sprzedaży, określił jej przedmiot, cenę i termin zawarcia, a także prawidłowo ustalił, że przedmiotem sprzedaży nie było przedsiębiorstwo, co wykluczało wymóg formy aktu notarialnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że był związany wykładnią przepisów dokonaną w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego w tej samej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja umowy dzierżawy jako umowy przedwstępnej sprzedaży, określenie elementów umowy przyrzeczonej, kwestia sprzedaży przedsiębiorstwa a sprzedaż jego składników.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy dzierżawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowy dzierżawy, określające przedmiot, cenę i termin zawarcia umowy sprzedaży, stanowi ważną umowę przedwstępną sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnia wymogi z art. 389 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że § 20 umowy dzierżawy, po zmianach, określał przedmiot umowy przyrzeczonej, termin jej zawarcia oraz cenę sprzedaży w sposób wystarczający do uznania go za umowę przedwstępną sprzedaży, zgodną z art. 389 § 1 k.c.
Czy sprzedaż sieci telewizji kablowej wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury technicznej, prawami do nakładów i prawami wynikającymi z innych umów, stanowi sprzedaż przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pozwany nie prowadził działalności gospodarczej w chwili zawarcia umowy przyrzeczonej i sprzedawał jedynie określone rzeczy i prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak było podstaw do uznania, iż przedmiotem umowy przedwstępnej była sprzedaż przedsiębiorstwa, zwłaszcza w sytuacji, gdy pozwany został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, a w umowach występował jako osoba fizyczna sprzedająca rzeczy i prawa.
Czy naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c. (brak rozstrzygnięcia w kwestii podstawy faktycznej wyroku, brak wyjaśnienia odstąpienia od ustaleń sądu niższej instancji), może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzasadnienie sądu drugiej instancji, mimo pewnych braków, pozwala na kontrolę kasacyjną i odniesienie się do kluczowych kwestii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. za chybiony, wskazując, że Sąd Apelacyjny odniósł się do kluczowych ustaleń faktycznych i prawnych, w tym do wykładni umowy dzierżawy jako umowy przedwstępnej i braku wymogu formy aktu notarialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Spółka Akcyjna | spółka | powódka |
| P. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 389 § § 1
Kodeks cywilny
Określenie przedmiotu umowy przyrzeczonej, terminu jej zawarcia oraz ceny sprzedaży w umowie dzierżawy może stanowić umowę przedwstępną sprzedaży.
k.c. art. 390 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej może być dochodzone na drodze sądowej, jeśli umowa przedwstępna spełnia wymogi.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy zbycia przedsiębiorstwa i wymogu formy aktu notarialnego; w tej sprawie nie miał zastosowania, gdyż przedmiotem sprzedaży nie było przedsiębiorstwo.
k.c. art. 47 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku; zarzut naruszenia uznany za chybiony.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 20
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja § 20 umowy dzierżawy jako umowy przedwstępnej sprzedaży. • Określenie przedmiotu, ceny i terminu zawarcia umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej. • Brak wymogu formy aktu notarialnego dla umowy przyrzeczonej, gdyż przedmiotem sprzedaży nie było przedsiębiorstwo. • Prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych Sądu Apelacyjnego, pozwalająca na kontrolę kasacyjną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 389 k.c. w zw. z art. 390 § 2 k.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 390 § 2 k.c. w zw. z art. 751 § 1 k.c. i art. 551 k.c. przez uznanie, że umowa przedwstępna uprawniała do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej, która nie wymagała formy z podpisem notarialnie poświadczonym. • Naruszenie art. 49 § 1 k.c. a contrario zw. z art. 47 § 2 i 48 k.c. przez przyjęcie, że sieci telewizji kablowej mogą zostać zbyte bez jednoczesnego zbycia przedsiębiorstwa. • Naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 382 k.p.c. przez braki w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uznał, że treść § 20 umowy dzierżawy odpowiada wymogom określonym w art. 389 § 1 k.c. • Sąd Najwyższy był związany wykładnią art. 389 i 390 § 2 k.c. jakiej dokonały, na tle ustalonego stanu faktycznego, te Sądy. • Brak jakichkolwiek podstaw, aby uznać, iż przyrzekł on sprzedać swoje przedsiębiorstwo.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Józef Frąckowiak
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja umowy dzierżawy jako umowy przedwstępnej sprzedaży, określenie elementów umowy przyrzeczonej, kwestia sprzedaży przedsiębiorstwa a sprzedaż jego składników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy dzierżawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o sprzedaż sieci telewizji kablowej, z kluczowymi kwestiami interpretacji umów i definicji przedsiębiorstwa. Pokazuje złożoność postępowań cywilnych i znaczenie precyzyjnych zapisów umownych.
“Czy umowa dzierżawy może być umową przedwstępną sprzedaży? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o sieć kablową.”
Dane finansowe
WPS: 2 400 000 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.