Orzeczenie · 2014-06-17

IV CSK 64/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-06-17
SNCywilneochrona dóbr osobistychWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSkarb PaństwadoręczeniaProkuratoria Generalnanieważność postępowaniamożność obrony prawreprezentacja procesowa

Powód D.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T. oddalający jego powództwo o zapłatę 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz o nakazanie zaniechania naruszeń. Skarżący zarzucił nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia go możności obrony praw, argumentując, że pisma sądowe powinny być doręczane zarówno Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, jak i Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymaganych przez art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tej instytucji. Podkreślono, że organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa jest jedynie reprezentantem materialnoprawnym i nie uczestniczy w czynnościach procesowych. Wobec tego zarzut nieważności postępowania uznał za nietrafny. Sąd Najwyższy stwierdził również, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi, a przedstawione zagadnienie prawne było już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., uwzględniając trudną sytuację finansową skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie prawidłowego kręgu podmiotów uprawnionych do odbioru pism procesowych w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy reprezentację sprawuje Prokuratoria Generalna.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których Skarb Państwa jest stroną, a jego zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 23a ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa jako lex specialis wyłącza stosowanie art. 133 § 2 zd. 2 w związku z art. 133 § 3 k.p.c. w postępowaniach cywilnych, w których stroną jest Skarb Państwa, a zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 23a ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa wyłącza stosowanie art. 133 § 2 zd. 2 w związku z art. 133 § 3 k.p.c. w postępowaniach, w których stroną jest Skarb Państwa, a zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa jest wyłącznym pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa w sprawach, w których przejmuje zastępstwo. Doręczenia należy dokonywać wyłącznie Prokuratorii, a organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa jest jedynie reprezentantem materialnoprawnym i nie uczestniczy w czynnościach procesowych.

Komu należy doręczać pisma sądowe w sprawach z udziałem Skarbu Państwa, gdy zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pisma sądowe należy doręczać wyłącznie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa jest instytucjonalnym pełnomocnikiem Skarbu Państwa i do niej wyłącznie należy podejmowanie czynności procesowych. Organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa jest reprezentantem materialnoprawnym i jest zwolniony z podejmowania czynności procesowych.

Czy doręczanie pism i orzeczeń wyłącznie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w sprawie ze Skarbem Państwa stanowi nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczanie pism i orzeczeń wyłącznie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa nie stanowi nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro Prokuratoria Generalna jest wyłącznym pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa, to prawidłowe doręczanie pism wyłącznie jej nie prowadzi do pozbawienia strony możności obrony jej praw.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Centralny Zarząd Służby Więziennej w W.organ_państwowypozwany

Przepisy (13)

Główne

u.p.g.s.p. art. 23a

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Stanowi lex specialis w stosunku do art. 133 § 2 i 3 k.p.c. w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 133 § § 3 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Doręczenia pism i orzeczeń w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna, powinny być dokonywane wyłącznie Prokuratorii Generalnej.

k.p.c. art. 133 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Doręczenia pism i orzeczeń w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna, powinny być dokonywane wyłącznie Prokuratorii Generalnej.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw nie zachodzi, gdy doręczenia były dokonywane prawidłowo Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.g.s.p. art. 8

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Określa przypadki przejęcia zastępstwa procesowego Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną.

u.p.g.s.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Nakłada na reprezentanta materialnoprawnego obowiązek przekazywania Prokuratorii wszelkich informacji i dokumentów związanych ze sprawą.

k.p.c. art. 67 § § 1 zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Określa rolę organu państwowej jednostki organizacyjnej jako tzw. reprezentanta materialnoprawnego Skarbu Państwa.

k.p.c. art. 67 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa rolę organu państwowej jednostki organizacyjnej jako tzw. reprezentanta materialnoprawnego Skarbu Państwa.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenia pism sądowych w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna, powinny być dokonywane wyłącznie Prokuratorii Generalnej. • Organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa jest jedynie reprezentantem materialnoprawnym i nie uczestniczy w czynnościach procesowych. • Brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw wynikająca z doręczania pism i orzeczeń wyłącznie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. • Konieczność doręczania pism sądowych również Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej.

Godne uwagi sformułowania

doręczania pism i orzeczeń wyłącznie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa • Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, jest instytucjonalnym pełnomocnikiem Skarbu Państwa, do niej wyłącznie należy podejmowanie czynności procesowych w sprawie • organ państwowej jednostki organizacyjnej [...] sprowadza się wyłącznie do bycia tzw. reprezentantem materialnoprawnym Skarbu Państwa • Wykładnia funkcjonalna uzasadnia zatem stanowisko, że w sprawach z udziałem Skarbu Państwa [...] doręczeń należało dokonywać jedynie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie prawidłowego kręgu podmiotów uprawnionych do odbioru pism procesowych w sprawach ze Skarbem Państwa, gdy reprezentację sprawuje Prokuratoria Generalna."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których Skarb Państwa jest stroną, a jego zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją Skarbu Państwa, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Wyjaśnia, komu należy doręczać pisma w takich sprawach.

Kto naprawdę reprezentuje Skarb Państwa w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady doręczania pism.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst