Orzeczenie · 2014-02-12

IV CSK 275/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-02-12
SNKarnepostępowanie karne wykonawczeWysokanajwyższy
hipoteka przymusowazabezpieczeniekara grzywnypostanowienie prokuratoraksięgi wieczysteskarga kasacyjnaSąd Najwyższykpkkkwkpc

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie grożącej podejrzanemu D. W. kary grzywny. Prokurator Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 roku obciążył hipoteką przymusową nieruchomość podejrzanego i jego żony E. W. na kwotę 40.400 złotych. Wniosek o wpis hipoteki został oddalony przez Sąd Rejonowy, a następnie przez Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 roku. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie prokuratora nie mogło stanowić podstawy wpisu, ponieważ nie zostało zaopatrzone we wzmiankę o wykonalności zgodnie z art. 743 § 2 k.p.c., a także z uwagi na rozbieżność między sumą hipoteki a obliczoną kwotą grzywny. Prokurator wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 743 § 2 k.p.c. i art. 110¹ u.k.w.h. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k., k.k.w. i k.p.c., stwierdził, że do postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu przez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową stosuje się odpowiednio art. 743 § 2 k.p.c., jednak wzmiankę o wykonalności powinien nadać prokurator, a nie przewodniczący sądu. Mimo uznania części zarzutów za zasadne, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, ponieważ postanowienie prokuratora nie zostało opatrzone żadną wzmianką o wykonalności, co stanowiło przeszkodę do wpisu hipoteki. Kwestia rozbieżności kwot została uznana za drugorzędną w tej sytuacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia wykonania kary grzywny przez prokuratora w drodze hipoteki przymusowej oraz wymogów formalnych dla wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia kary grzywny w postępowaniu karnym, ale zasady dotyczące wzmianki o wykonalności mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu grożącej kary grzywny przez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową wymaga zaopatrzenia we wzmiankę o wykonalności przez przewodniczącego sądu w celu wpisu do księgi wieczystej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu przez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową nie wymaga zaopatrzenia we wzmiankę o wykonalności przez przewodniczącego sądu. Wzmiankę o wykonalności powinien nadać prokurator, który wydał postanowienie.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. dotyczące wzmianki o wykonalności stosuje się odpowiednio, ale organem nadającym ją do postanowienia prokuratora jest sam prokurator, a nie przewodniczący sądu. Jest to środek zabezpieczający, a nie egzekucyjny, i wymaga szybkiego działania.

Czy rozbieżność między sumą hipoteki przymusowej wskazaną w postanowieniu o zabezpieczeniu a obliczoną kwotą grzywny stanowi przeszkodę do wpisu hipoteki?

Odpowiedź sądu

W przypadku rozbieżności między sumą hipoteki a obliczoną kwotą grzywny, sąd wieczystoksięgowy powinien rozważyć wpisanie hipoteki na sumę określoną w postanowieniu i oddalenie wniosku w pozostałej części.

Uzasadnienie

Przepis art. 110¹ u.k.w.h. pozwala na wpis hipoteki na sumę nie wyższą niż wynikająca z dokumentu. Jeśli z dokumentu nie wynika wysokość sumy, może ona przewyższać zabezpieczoną wierzytelność o połowę. W tej sprawie suma hipoteki była zgodna z postanowieniem prokuratora.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokurator Okręgowy w R.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Prokurator Rejonowy w G.organ_państwowywnioskodawca
E. W.osoba_fizycznauczestnik
D. W.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa - Prokurator Okręgowy w R.organ_państwowyskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 743 § § 2 zdanie 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wzmiankę o wykonalności do postanowienia o zabezpieczeniu wykonywanego nie w drodze egzekucji, lecz w inny sposób, powinien nadać organ, który wydał postanowienie (prokurator), a nie przewodniczący sądu.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 110¹

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca z treści dokumentu stanowiącego podstawę jej wpisu. W przypadku rozbieżności, sąd powinien rozważyć wpis na sumę określoną w postanowieniu.

k.p.k. art. 291 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 293 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 292 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 462 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 465 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 25 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 25 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 1 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu przez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową nie wymaga zaopatrzenia we wzmiankę o wykonalności przez przewodniczącego sądu. • Wzmiankę o wykonalności powinien nadać prokurator, który wydał postanowienie.

Odrzucone argumenty

Postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu wymaga zaopatrzenia we wzmiankę o wykonalności przez przewodniczącego sądu. • Rozbieżność między sumą hipoteki a obliczoną kwotą grzywny stanowi przeszkodę do wpisu.

Godne uwagi sformułowania

Istotą problemu jest w świetle zaskarżonego postanowienia oraz zarzutów skargi kasacyjnej to, czy postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu przez obciążenie nieruchomości podejrzanego hipoteką przymusową podlega, w celu uzyskania na jego podstawie wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości podejrzanego, zaopatrzeniu, na jakiej podstawie prawnej i przez jaki organ we wzmiankę o wykonalności – czy przez przewodniczącego sądu, jak twierdzi Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu, wskazując na art. 743 § 2 zdanie 2 k.p.c. czy też przez prokuratora, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu, jak twierdzi skarżący. • Hipoteka przymusowa nie jest rodzajem ani sposobem egzekucji, lecz środkiem zabezpieczenia ułatwiającym jej wyegzekwowanie. • Grożąca grzywna jako instytucja prawa karnego materialnego stanowi wyraz realizacji przez Państwo określonej polityki karnej (...) Realizacja tego celu wymaga szybkiego i sprawnego wykonania zastosowanego przez prokuratora zabezpieczenia.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia wykonania kary grzywny przez prokuratora w drodze hipoteki przymusowej oraz wymogów formalnych dla wpisu hipoteki do księgi wieczystej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia kary grzywny w postępowaniu karnym, ale zasady dotyczące wzmianki o wykonalności mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście zabezpieczenia kar, które ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych i karnistów. Pokazuje złożoność relacji między postępowaniem karnym a cywilnym.

Czy postanowienie prokuratora o hipotece przymusowej wymaga pieczątki sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 40 400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst