IV Ca 632/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie J. K. (1) i B. K. (1) domagali się od pozwanego K. L. zobowiązania do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na ich rzecz własności nieruchomości za wynagrodzeniem w wysokości 16 205 złotych. Sąd Rejonowy w Radomiu oddalił powództwo, ponieważ powodowie nie spełnili przesłanek z art. 231 § 1 k.c., tj. nie byli samoistnymi posiadaczami gruntu w dobrej wierze w chwili budowy ani nie wykazali, że to oni wznieśli budynek. Sąd Rejonowy ustalił, że budowę finansował J. K. (2), ojciec powoda i dziadek pozwanego, który również był właścicielem nieruchomości. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie art. 299 kpc (nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron) oraz błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące finansowania budowy i posiadania gruntu. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił apelację, uznając, że zarzut naruszenia art. 299 kpc nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak zwrócenia uwagi sądu pierwszej instancji na to uchybienie zgodnie z art. 162 kpc. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również dowolności w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, która opierała się na zeznaniach J. K. (2) i D. L. oraz innych dowodach. Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek z art. 231 § 1 k.c. spoczywał na powodach, a oni nie przedstawili wiarygodnych dowodów na okoliczność otrzymania gruntu w posiadanie w celu budowy ani na to, że to oni wznieśli budynek. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretację art. 231 § 1 k.c. w kontekście budowy domu na gruncie należącym do innej osoby, a także stosowanie art. 162 kpc w postępowaniu apelacyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spełnione zostały przesłanki z art. 231 § 1 k.c. do uwzględnienia roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości, w szczególności czy powodowie byli samoistnymi posiadaczami gruntu w dobrej wierze i czy to oni wznieśli budynek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie spełnili przesłanek z art. 231 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ustalił, że budowę finansował J. K. (2), właściciel nieruchomości, a powodowie objęli nieruchomość w posiadanie po wzniesieniu budynku. Powód pomagał przy budowie, ale nie był jej inwestorem ani głównym wykonawcą. Powodowie nie wykazali samoistnego posiadania gruntu w dobrej wierze ani tego, że to oni wznieśli budynek.
Czy naruszenie przepisu prawa procesowego (art. 299 kpc) przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, które nie zostało zgłoszone przez stronę zgodnie z art. 162 kpc, może stanowić podstawę do uwzględnienia apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgłoszenia zastrzeżenia zgodnie z art. 162 kpc skutkuje utratą prawa do powoływania się na to uchybienie, chyba że należy je wziąć pod uwagę z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie zwróciła uwagi sądowi na nieprzeprowadzenie dopuszczonego dowodu z przesłuchania stron, utraciła prawo do powoływania się na to uchybienie. Nie zachodził przypadek naruszenia, które sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| B. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Radomiu | organ_państwowy | inny |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 231 § § 1
Kodeks cywilny
Dla powstania roszczenia o wykup konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: wzniesienie budynku, samoistne posiadanie gruntu w dobrej wierze oraz wartość budynku znacznie przekraczająca wartość gruntu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wykazania przesłanek dochodzonego roszczenia spoczywa na stronie powodowej.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja samoistnego posiadacza.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrócenia uwagi sądu na uchybienia procesowe.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
Dz.U.2013 poz.461 art. 13 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie wykazali samoistnego posiadania gruntu w dobrej wierze. • Powodowie nie wykazali, że to oni wznieśli budynek. • Budowę finansował właściciel nieruchomości, J. K. (2). • Brak zwrócenia uwagi sądu pierwszej instancji na uchybienie procesowe (art. 162 kpc).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 299 kpc poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący finansowania budowy i posiadania gruntu.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania wszystkich przesłanek o których mowa w art.231 § 1 kc. a więc samoistnego posiadania w dobrej wierze gruntu w momencie wznoszenia budynku na tym gruncie oraz postawienie budowli ,której wartość znacznie przewyższa wartość gruntu. • nie zachodzi natomiast przypadek takiego naruszenia które należy wziąć pod uwagę z urzędu.
Skład orzekający
Anna Glin
przewodniczący-sprawozdawca
Joanna Kaczmarek-Kęsik
sędzia
Ewa Mierzejewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację art. 231 § 1 k.c. w kontekście budowy domu na gruncie należącym do innej osoby, a także stosowanie art. 162 kpc w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z dochodzeniem roszczeń o wykup nieruchomości na podstawie art. 231 k.c. oraz znaczenie prawidłowego udokumentowania posiadania i finansowania budowy. Pokazuje również istotę procedury cywilnej, w tym znaczenie zwracania uwagi na uchybienia procesowe.
“Czy pomogłeś w budowie domu rodziców? To nie znaczy, że możesz go przejąć!”
Dane finansowe
WPS: 16 205 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.