IV CA 345/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z wniosku R. K. o podział majątku wspólnego z udziałem A. W. (1), po rozpoznaniu apelacji obu stron od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ. Sąd Okręgowy postanowił odrzucić apelację wnioskodawczyni jako niedopuszczalną, ponieważ była ona skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu w sentencji sądu pierwszej instancji, który nie oddalił wprost części żądań wnioskodawczyni dotyczących rozliczenia nakładów i pożytków. Z analogicznych przyczyn odrzucono apelację uczestniczki w zakresie dotyczącym rozliczenia nakładów z jej majątku odrębnego na majątek wspólny. W pozostałym zakresie apelacja uczestniczki została oddalona. Sąd Okręgowy uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczący ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, stwierdzając, że nie wykazano przesłanek do takiego ustalenia, a zachowanie K. W. nie było rażąco naganne. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego w zakresie rozłożenia spłaty na raty również uznano za nieuzasadnione, wskazując na długi czas trwania postępowania i możliwość zgromadzenia środków przez uczestniczkę. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 227 kpc, uznano za spóźnione z uwagi na brak zastrzeżeń do protokołu w trybie art. 162 kpc. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące wartości majątku wspólnego i wysokości spłaty, z uwzględnieniem aktualnej opinii biegłego. Koszty postępowania apelacyjnego rozliczono na zasadzie art. 520 § 1 kpc, obciążając strony równymi kwotami tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty zaskarżania orzeczeń, zasady ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym, rozliczanie nakładów i spłaty w sprawach o podział majątku.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem rozstrzygnięcia w sentencji sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy apelacja wniesiona od nieistniejącego rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, apelacja taka podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że zaskarżeniu podlega orzeczenie, które faktycznie zostało wydane. Pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o całości żądania nie daje podstaw do zaskarżenia, a jedynie do domagania się uzupełnienia orzeczenia.
Czy istnieją podstawy do ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym na podstawie art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano, aby jeden z małżonków w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania majątku wspólnego, a jego postępowanie nie było nacechowane negatywnie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że przepis art. 43 § 2 krio ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, gdy zachowanie jednego z małżonków było rażąco naganne. W analizowanej sprawie nie wykazano, aby zmarły K. W. nie wykorzystywał swoich możliwości zarobkowych lub trwonił majątek, a wręcz przeciwnie – uzyskiwał dochody i pracował na kierowniczych stanowiskach. Okoliczności takie jak problemy małżeńskie czy zadłużenie lokalu nie stanowiły wystarczającej podstawy do ustalenia nierównych udziałów.
Czy sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów na okoliczność posiadania przez zmarłego małżonka środków na rachunku funduszu emerytalnego na wniosek drugiej strony?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu takich dowodów, jeśli strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Uzasadnienie
Uczestniczka postępowania wnioskowała o rozliczenie środków z funduszu emerytalnego zmarłego męża, jednak nie przedstawiła żadnych dowodów na istnienie takich środków. Sąd nie miał obowiązku inicjowania postępowania dowodowego w tym zakresie.
Czy sąd powinien rozłożyć na raty obowiązek spłaty zasądzonej kwoty w postępowaniu o podział majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie, jeśli strona miała świadomość możliwości nałożenia obowiązku spłaty od początku postępowania, znała jego wysokość i miała wystarczający czas na zgromadzenie środków, a jej możliwości zarobkowe nie przemawiają za rozłożeniem na raty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że uczestniczka postępowania powinna była liczyć się z obowiązkiem spłaty od momentu wszczęcia postępowania. Mimo długiego czasu trwania sprawy i możliwości zgromadzenia środków, nie wykazała, aby jej sytuacja finansowa uniemożliwiała spłatę w terminie 6 miesięcy. Sąd wziął pod uwagę również interes wnioskodawczyni w jak najszybszym otrzymaniu należnej kwoty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| K. W. | osoba_fizyczna | zmarły mąż uczestniczki, ojciec wnioskodawczyni |
Przepisy (19)
Główne
krio art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania majątku wspólnego.
Pomocnicze
krio art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
krio art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
kc art. 210
Kodeks cywilny
kc art. 212 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy rozliczenia nakładów i pożytków, a także sposobu spłaty.
kc art. 1035
Kodeks cywilny
kpc art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów postępowania w sprawach nieuregulowanych.
kpc art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zastrzeżeń do protokołu i ich wpływu na możliwość powoływania się na uchybienia procesowe.
kpc art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 212 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, gdy strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem.
kpc art. 567 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 686
Kodeks postępowania cywilnego
kpc art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja wnioskodawczyni i apelacja uczestniczki w części dotyczącej rozliczenia nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny są niedopuszczalne, gdyż skierowane przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu w sentencji sądu pierwszej instancji. • Brak przesłanek do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym na podstawie art. 43 § 2 krio. • Niezasadne żądanie rozłożenia spłaty na raty. • Spóźnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania z uwagi na brak zastrzeżeń do protokołu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji wnioskodawczyni dotyczące nieuwzględnienia nakładów i pożytków z najmu. • Zarzuty apelacji uczestniczki dotyczące nierównych udziałów, błędnej wykładni przepisów o nakładach i spłacie, naruszenia przepisów postępowania (art. 227 kpc, art. 328 § 2 kpc), błędu w ustaleniach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
apelacja wnioskodawczyni podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż została wniesiona od nieistniejącego rozstrzygnięcia. • nie można bowiem zaskarżyć orzeczenia, które nie istnieje. • nie zostało wykazane istnienie przesłanek, które uzasadniałyby ustalenie nierównych udziałów byłych małżonków w majątku wspólnym. • zachowanie małżonka, do którego skierowane jest żądanie ustalenia mniejszych udziałów, powinno być nacechowane negatywnie, powinno świadczyć o pewnej niechęci, braku pomocy, utrudnianiu budowania majątku wspólnego.
Skład orzekający
Paulina Wawrzynkiewicz
przewodniczący
Iwona Wróblewska-Pokora
sędzia
Małgorzata Truskolaska-Żuczek
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zaskarżania orzeczeń, zasady ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym, rozliczanie nakładów i spłaty w sprawach o podział majątku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem rozstrzygnięcia w sentencji sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z punktu widzenia prawników procesowych ze względu na kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności apelacji. Dla szerszego grona odbiorców może być mniej atrakcyjna, choć dotyczy podziału majątku po rozwodzie.
“Apelacja od nieistniejącego wyroku? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy odrzucenie pisma jest jedynym słusznym rozwiązaniem.”
Dane finansowe
WPS: 252 000 PLN
spłata: 142 453,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.