Orzeczenie · 2024-01-17

III USK 428/22Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczenia społeczne

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-17
SNubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo pracyZUS

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 czerwca 2022 r. oddalił apelację M. J. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, który z kolei oddalił odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej brak podlegania przez skarżącą obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorowemu od dnia 1 października 2019 r. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. M. J. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Prawa przedsiębiorców, Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania (k.p.c.). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania podniosła, że skarga jest oczywiście uzasadniona, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego, które doprowadziło do odmówienia ciężarnej kobiecie prowadzącej działalność prawa do ubezpieczenia, co miało być dyskryminacją ze względu na płeć. Zarzuciła również istotne uchybienia proceduralne, w tym zaniechanie zwrotu pism organu rentowego niezawierających oświadczenia o doręczeniu odpisu lub nadaniu przesyłką poleconą. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziło istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Argumentacja skarżącej w zakresie naruszenia prawa materialnego została uznana za polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, które są wiążące dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd Najwyższy przyjął racjonalną wykładnię art. 132 § 1 k.p.c., wskazując, że naruszenie tego przepisu nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji, jeśli strona przeciwna zapoznała się z treścią pisma i miała możliwość ustosunkowania się do niego. Ponadto skarżąca nie sprecyzowała, jakich pism dotyczy zarzut, ani nie wykazała, że nie miała możliwości zapoznania się z nimi. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontroli kasacyjnej podlegają jedynie uchybienia sądu drugiej instancji, a nie sądu pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych skargi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia do rozpoznania, ponieważ nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi.

Uzasadnienie

Skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Argumentacja dotycząca naruszenia prawa materialnego stanowiła polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały należycie uzasadnione i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Czy naruszenie art. 132 § 1 k.p.c. poprzez niedoręczenie odpisu pisma lub jego nadanie przesyłką poleconą, gdy strona przeciwna zapoznała się z treścią pisma i miała możliwość ustosunkowania się, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 132 § 1 k.p.c. nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli mimo naruszenia strona przeciwna zapoznała się z treścią pisma i miała możliwość ustosunkowania się, a celem przepisu jest przyspieszenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przyjął racjonalną wykładnię art. 132 § 1 k.p.c., zgodnie z którą przepis ten ma na celu przyspieszenie postępowania. Jeśli strona przeciwna zapoznała się z treścią pisma i miała możliwość ustosunkowania się, naruszenie tego przepisu nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji. Ponadto skarżąca nie sprecyzowała, jakich pism dotyczy zarzut i nie wykazała, że nie miała możliwości zapoznania się z nimi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
organ rentowy

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opoluinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (21)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa systemowa art. 6 § 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 8 § 6 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 11 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 13 § 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Prawo przedsiębiorców art. 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 3

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 4 § 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 33

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.c. art. 132 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 235 § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 4 w związku z § 9 ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia do rozpoznania. • Brak wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. • Argumentacja dotycząca naruszenia prawa materialnego stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. • Naruszenie art. 132 § 1 k.p.c. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i było dopuszczalne w świetle racjonalnej wykładni przepisu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego, w tym dyskryminacja ze względu na płeć. • Istotne uchybienia proceduralne dotyczące doręczania pism.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...) lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. • Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na przesłankę zawartą w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje go zatem do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. […]

Skład orzekający

Maciej Pacuda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i postępowaniu cywilnym, ze względu na szczegółowe omówienie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretację przepisów proceduralnych.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst