III USK 351/22Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie jednego sędziego rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej odwołującego się A.O. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2022 r., który oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie. Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie opłaconych składek. Skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, twierdząc, że sprawa była rozpoznana w nieprawidłowym, zbyt małym składzie, co miało prowadzić do nieważności postępowania. Ponadto zarzucił naruszenie art. 193 Konstytucji RP przez zaniechanie skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności przepisów ustawy o rehabilitacji z Konstytucją. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje jednolite orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), uznał, że orzeczenia wydane w składach jednoosobowych przed tą datą nie są automatycznie dotknięte nieważnością, a przyjęta wykładnia ma obowiązywać od dnia jej podjęcia. Sąd Najwyższy stwierdził również, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi kasacyjnej, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały wykazane w sposób kwalifikowany. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 193 Konstytucji, Sąd Najwyższy przywołał swoje orzecznictwo wskazujące, że skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, jeśli sąd sam nie poweźmie wątpliwości co do konstytucyjności przepisu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz ZUS koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności w kontekście przesłanek kwalifikowanych, oraz kwestia wstecznego skutku orzeczeń dotyczących składów sądów w okresie pandemii.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem obowiązywania przepisów pandemicznych i ich wpływu na skład sądów. Interpretacja art. 193 Konstytucji RP jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, przed dniem 26 kwietnia 2023 r., prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia wydane w składach jednoosobowych przed dniem 26 kwietnia 2023 r. nie są automatycznie dotknięte nieważnością, a przyjęta wykładnia Sądu Najwyższego obowiązuje od dnia jej podjęcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), która uznała takie składy za prowadzące do nieważności, ale jednocześnie znieść wsteczne skutki tej wykładni ze względów społecznych i dla ochrony powagi sądów.
Czy sąd drugiej instancji miał obowiązek skierować do Trybunału Konstytucyjnego pytanie o zgodność przepisów art. 25a i 25c ustawy o rehabilitacji z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 193 Konstytucji RP nie nakłada na sąd obowiązku wystąpienia z pytaniem prawnym każdorazowo, gdy domaga się tego strona, lecz uprawnia do jego skierowania, jeżeli wątpliwości co do konstytucyjności przepisu poweźmie sąd rozpoznający sprawę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie powziął wątpliwości co do konstytucyjności wskazanych przepisów, co dał wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, a Sąd Najwyższy przyjął, że nie ma podstaw do kwestionowania tej oceny.
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki kwalifikowane do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił wymogi stawiane wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej, wskazując, że samo powołanie się na okoliczność nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi nie jest wystarczające; skarżący musi wykazać te przesłanki jurydyczną argumentacją.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.O. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (23)
Główne
k.p.c. art. 3989 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3989 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka art. 13
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o rehabilitacji art. 25a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 25c
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 5 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39813 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nie zostały spełnione przesłanki kwalifikowane do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Orzeczenia wydane w jednoosobowych składach sądów przed 26 kwietnia 2023 r. nie są automatycznie nieważne. • Sąd nie miał obowiązku kierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż sam nie powziął wątpliwości co do konstytucyjności przepisów.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu nieprawidłowej obsady sądu (jednoosobowy skład). • Naruszenie art. 193 Konstytucji RP przez zaniechanie skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. • Uznanie wszystkich orzeczeń wydanych do dnia 26 kwietnia 2023 r. w składzie, o którym mowa w art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, za dotknięte nieważnością z uwagi na naruszenie prawa strony do sądu wskutek wydania orzeczenia przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym, zostało ocenione przez Sąd Najwyższy za niepożądane ze społecznego punktu widzenia. • art. 193 Konstytucji nie nakłada na sąd obowiązku wystąpienia z pytaniem prawnym każdorazowo wtedy, gdy domaga się tego strona, lecz uprawnia do jego skierowania, jeżeli wątpliwości co do konstytucyjności przepisu poweźmie sąd rozpoznający sprawę.
Skład orzekający
Renata Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności w kontekście przesłanek kwalifikowanych, oraz kwestia wstecznego skutku orzeczeń dotyczących składów sądów w okresie pandemii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem obowiązywania przepisów pandemicznych i ich wpływu na skład sądów. Interpretacja art. 193 Konstytucji RP jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych, w tym wpływu przepisów pandemicznych na skład sądów i możliwości kwestionowania orzeczeń wydanych w tym okresie. Podnosi również kwestię konstytucyjności przepisów dotyczących osób niepełnosprawnych.
“Czy wyrok z okresu pandemii jest nieważny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.