III USK 18/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie jednego sędziego rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie wnioskodawcy M.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania renty socjalnej. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca, mimo wrodzonej dysfunkcji kończyny górnej lewej, nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, opierając się na opinii biegłego z zakresu medycyny pracy. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 286 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. i art. 232 zdanie 2 k.p.c., poprzez zakwestionowanie opinii biegłych i nierozstrzygnięcie rozbieżności między nimi. Dodatkowo podniesiono zarzut nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym z uwagi na rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że przesłanka nieważności postępowania nie zachodzi, ponieważ wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany przed dniem 26 kwietnia 2023 r., a Sąd Najwyższy zniósł wsteczne skutki wykładni uchwały III PZP 6/22. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, gdyż opiera się wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, a ocena opinii biegłych i materiału dowodowego nie podlega kontroli kasacyjnej. Sąd podkreślił, że opinia biegłego z zakresu medycyny pracy była kompleksowa i wystarczająca do oceny zdolności do pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, w szczególności w kontekście orzekania w składach jednoosobowych w okresie pandemii COVID-19 oraz granic kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania w okresie pandemii i wykładni uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22. Ograniczenia kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów są standardowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania, jeśli wyrok został wydany przed dniem 26 kwietnia 2023 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyrok został wydany przed dniem 26 kwietnia 2023 r., Sąd Najwyższy zniósł wsteczne skutki wykładni uchwały III PZP 6/22, uznając takie orzeczenia za nie dotknięte nieważnością z uwagi na naruszenie prawa strony do sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 6/22, która uznała rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 za prowadzące do nieważności postępowania. Jednakże, Sąd Najwyższy zaznaczył, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26.04.2023 r.) i nie obejmuje orzeczeń wydanych przed tą datą, aby uniknąć negatywnych skutków społecznych i dla powagi sądów.
Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania może być uznana za oczywiście uzasadnioną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania nie pozwala na uznanie, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 398^3 § 1 pkt 2 k.p.c., naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże, sama przesłanka oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania, że następstwa wadliwości postępowania były tego rodzaju, że kształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a nie tylko polemiki z oceną dowodów.
Czy sąd jest zobowiązany do powołania kolejnego biegłego lub uzupełnienia opinii, gdy opinia biegłego jest niekorzystna dla strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba powołania kolejnego biegłego lub uzupełnienia opinii wynika z okoliczności sprawy i podlega ocenie sądu. Strona musi wykazać błędy metodologiczne lub inne wady opinii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że możliwość zażądania dodatkowej opinii od biegłych nie oznacza obowiązku jej powołania w każdym przypadku. Strona zgłaszająca taki wniosek powinna wykazać wady opinii, a sąd ma obowiązek dopuścić taki dowód jedynie wówczas, gdy istnieje uzasadniona potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności gdy opinie są sprzeczne. W tej sprawie opinia biegłego z zakresu medycyny pracy była kompleksowa i wystarczająca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu | instytucja | organ rentowy |
| Sąd Okręgowy we Wrocławiu | organ_państwowy | sąd niższej instancji |
| adwokat M.S. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (18)
Główne
ustawa emerytalna art. 12 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja osoby całkowicie niezdolnej do pracy.
ustawa o rencie socjalnej art. 4
Ustawa o rencie socjalnej
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skutek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zażądania przez sąd dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych nie oznacza, że w każdym przypadku jest to konieczne. Potrzeba taka musi wynikać z okoliczności danej sprawy i podlega ocenie sądu orzekającego.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232 § zdanie 2
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa emerytalna art. 12 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja osoby częściowo niezdolnej do pracy.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Ustanowienie jednoosobowych składów sądów w określonych sytuacjach.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalania faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 285 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasięgnięcie łącznej opinii lekarzy właściwych dla schorzeń specjalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Przesłanka nieważności postępowania z uwagi na jednoosobowy skład sądu drugiej instancji nie zachodzi dla orzeczeń wydanych przed 26.04.2023 r. • Ocena dowodów i materiału dowodowego nie podlega kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. • Opinia biegłego z zakresu medycyny pracy była kompleksowa i wystarczająca do oceny zdolności do pracy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 286 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. w związku z art. 232 zdanie 2 k.p.c. poprzez zakwestionowanie opinii biegłych i nierozstrzygnięcie rozbieżności. • Zarzut nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym z uwagi na rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjął, że ochrona dobra i interesów obywateli, jako najwyższa wartość konstytucyjna, a także powaga władzy sądowniczej i jej znaczenie w działalności państwa, nakazuje znieść wsteczne skutki wykładni, która legła u podłoża tej uchwały. • Skarżący musi więc wykazać, że następstwa wytkniętej w skardze wadliwości postępowania i orzekania były tego rodzaju (bądź skali), że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. • Podnoszone przez skarżącego argumenty w istocie zmierzają zaś do podważenia oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i stanowią polemikę z oceną dowodów i wynikającymi z niej ustaleniami faktycznymi.
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, w szczególności w kontekście orzekania w składach jednoosobowych w okresie pandemii COVID-19 oraz granic kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania w okresie pandemii i wykładni uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22. Ograniczenia kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów są standardowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z pandemią COVID-19 i jego wpływu na ważność postępowań sądowych, a także wyjaśnia granice kontroli kasacyjnej Sądu Najwyższego.
“Czy wyrok sądu wydany podczas pandemii jest ważny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.