III UA 16/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa A. A. do świadczenia rehabilitacyjnego po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, po tym jak ZUS odmówił przyznania świadczenia, powołując się na orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające zdolność do pracy. Sąd Rejonowy w Suwałkach, opierając się na opinii biegłego ortopedy, uznał odwołującą za nadal niezdolną do pracy i przyznał jej świadczenie rehabilitacyjne. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym pominięcie wniosku o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego oraz wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem prawa do obrony. Sąd Okręgowy w Suwałkach uznał apelację za uzasadnioną w zakresie stwierdzenia nieważności postępowania. Sąd Okręgowy wskazał, że wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem art. 148¹ § 3 k.p.c. (pomimo wniosku strony o wyznaczenie rozprawy i sprzeciwu wobec zamknięcia rozprawy na posiedzeniu niejawnym) pozbawiło stronę pozwaną (ZUS) możności obrony jej praw, co skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie od dnia wydania wyroku przez Sąd Rejonowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który powinien wyznaczyć rozprawę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie i stosowanie przepisów dotyczących rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym (art. 148¹ k.p.c.) oraz konsekwencji naruszenia prawa do obrony i nieważności postępowania.
Dotyczy specyficznych okoliczności, w których strona domaga się rozprawy, a sąd mimo to orzeka na posiedzeniu niejawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydanie wyroku przez Sąd pierwszej instancji na posiedzeniu niejawnym, wbrew wnioskowi strony o wyznaczenie rozprawy i sprzeciwowi wobec zamknięcia rozprawy na posiedzeniu niejawnym, stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem art. 148¹ § 3 k.p.c. skutkuje pozbawieniem strony możności obrony jej praw i powoduje nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, stwierdził, że wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, gdy strona wnioskowała o rozprawę i sprzeciwiała się takiemu trybowi, narusza prawo strony do obrony. W sytuacji, gdy strony pozostają w otwartym sporze, kwestionują dowody i domagają się dalszego postępowania dowodowego, sąd nie może odstąpić od zasady rozpoznawania sprawy na rozprawie.
Czy w sprawie o świadczenie rehabilitacyjne, gdy strony pozostają w otwartym sporze co do stanu zdrowia i potrzeby dalszego postępowania dowodowego, sąd może wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji sąd nie może wydać wyroku na posiedzeniu niejawnym, gdyż narusza to zasadę rozpoznawania spraw na rozprawie i prawo strony do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że instytucja posiedzenia niejawnego (art. 148¹ k.p.c.) jest wyjątkiem od zasady jawności i rozpoznawania spraw na rozprawie. W przypadku, gdy strony kwestionują opinie biegłych, domagają się dalszych dowodów i nie miały możliwości pełnego wypowiedzenia się, sąd powinien wyznaczyć rozprawę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. A. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.ś.p.u.c.i.m. art. 18 § 1-6
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Sąd Rejonowy uznał, że przepis ten wymaga, aby po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego nadal występowała niezdolność do pracy oraz istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji. Nie określa on jednak terminu, w którym ma nastąpić odzyskanie zdolności do pracy.
u.ś.p.u.c.i.m. art. 18 § 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Sąd Rejonowy uznał, że przepis ten wyznacza jedynie maksymalny termin wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego (nie dłuższy niż 12 miesięcy), a nie warunek nabycia do niego prawa.
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy uznał, że naruszenie prawa do obrony przez wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym skutkuje nieważnością postępowania na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy wskazał, że przepis ten wyznacza warunki rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, ale nie może być stosowany swobodnie, zwłaszcza gdy strona domaga się rozprawy lub gdy istnieje otwarty spór.
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy wskazał, że § 3 tego przepisu wyklucza możliwość wyrokowania na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona złożyła wniosek o wyznaczenie rozprawy.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Konst. RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do jawnego rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem art. 148¹ § 3 k.p.c. pozbawiło stronę pozwaną możności obrony jej praw, co skutkuje nieważnością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem określonych przez ustawodawcę warunków pozwalających na takie orzekanie • pozbawienie strony możności obrony swych praw ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ) • wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji z naruszeniem przepisu art. 148 1 k.p.c. skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania • Sąd Rejonowy wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym pomimo tego, że organ rentowy konsekwentnie domagał się skierowania sprawy na rozprawę.
Skład orzekający
Piotr Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie i stosowanie przepisów dotyczących rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym (art. 148¹ k.p.c.) oraz konsekwencji naruszenia prawa do obrony i nieważności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności, w których strona domaga się rozprawy, a sąd mimo to orzeka na posiedzeniu niejawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania sądowego, co jest kluczowe dla prawników. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd proceduralny, który kosztował uchylenie wyroku: Jak posiedzenie niejawne może naruszyć prawo do obrony?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.