III SAB/Gd 462/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, R. M., obywatel Ukrainy, złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody Pomorskiego w dniu 3 kwietnia 2024 r. Pomimo upływu ponad 17 miesięcy od złożenia wniosku i braku podjęcia przez organ czynności merytorycznych, skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach przez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne i niewydanie decyzji. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (specustawy), które miały zawieszać biegi terminów załatwiania spraw pobytowych i wyłączać możliwość wnoszenia skarg na bezczynność lub przewlekłość do określonego terminu (pierwotnie do 30 września 2025 r., a następnie przedłużonego do marca 2026 r.). Organ argumentował, że jego działania lub zaniechania w tym okresie nie mogą być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę, uznał argumentację Wojewody za niezasadną. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że dalsze przedłużanie okresu, w którym wyłączona jest możliwość wnoszenia skarg na bezczynność organów w sprawach pobytowych obywateli Ukrainy, po dniu 30 czerwca 2024 r., stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem gwarantowanego przez Kartę Praw Podstawowych UE (art. 47 KPP). Sąd uznał, że nadzwyczajne okoliczności związane z konfliktem na Ukrainie, które uzasadniały początkowe ograniczenia, przestały istnieć, a dalsze przedłużanie przepisów epizodycznych prowadzi do stałego ograniczenia praw jednostki. W związku z tym Sąd odmówił zastosowania przepisów specustawy ograniczających prawo do sądu po 30 czerwca 2024 r. Stwierdził, że Wojewoda Pomorski pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, który został złożony w kwietniu 2024 r. i nie został załatwiony do września 2025 r. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 1500 zł tytułem rekompensaty za bezczynność oraz zasądził 100 zł kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz ocena rażącej bezczynności organu administracji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej stosowaniem po określonym terminie. Interpretacja prawa do sądu może być stosowana w innych kontekstach, ale wymaga analizy specyfiki danej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów i wyłączające możliwość wnoszenia skarg na bezczynność organów, mogą być stosowane po upływie uzasadnionego okresu pandemii/kryzysu migracyjnego, w sytuacji gdy naruszają konstytucyjne prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze przedłużanie stosowania przepisów specustawy ograniczających prawo do sądu po dniu 30 czerwca 2024 r. narusza konstytucyjne prawo do sądu i prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nadzwyczajne okoliczności związane z konfliktem na Ukrainie, które uzasadniały początkowe ograniczenia prawa do sądu, przestały istnieć. Dalsze przedłużanie przepisów epizodycznych prowadzi do stałego ograniczenia praw jednostki i jest sprzeczne z Konstytucją RP oraz Kartą Praw Podstawowych UE.
Czy Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy złożonego przez obywatela Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku skarżącego w ustawowym terminie, a okresy zawieszenia terminów wynikające ze specustawy nie mogły być stosowane po 30 czerwca 2024 r.
Uzasadnienie
Wniosek został złożony w kwietniu 2024 r. i nie został załatwiony do września 2025 r. Sąd uznał, że mimo przepisów specustawy, organ nie mógł powoływać się na zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie prawa do sądu. Brak jakichkolwiek czynności organu przez ponad 16 miesięcy od złożenia wniosku świadczy o bezczynności.
Czy stwierdzona bezczynność organu administracji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzona bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa polega na ciężkim naruszeniu, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. W tej sprawie organ wielokrotnie przekroczył 60-dniowy termin załatwienia sprawy, nie podjął żadnych czynności przez ponad 16 miesięcy, a jego opieszałość była nieuzasadniona, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa NSA kwestionującego stosowanie przepisów specustawy po 30 czerwca 2024 r.
Przepisy (27)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1, § 1a, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa pomocowa art. 100c § ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa pomocowa art. 100d § ust. 1, 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 109 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2, ust. 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 105
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1, 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy specustawy ograniczające prawo do sądu nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE. • Organ dopuścił się rażącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu terminów i braku możliwości wnoszenia skarg na bezczynność na podstawie specustawy.
Godne uwagi sformułowania
dalsze przedłużenie art. 100d ustawy pomocowej na okres po dniu 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 15 maja 2024 r. (...) jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • organ wielokrotnie (licząc nawet od dnia 1 lipca 2024 r.) przekroczył zastrzeżony przepisami 60-dniowy termin załatwienia sprawy. • organ w istocie przez okres ponad 16 miesięcy nie podjął w tej sprawie żadnej czynności nakierowanej na zgromadzenie materiału dowodowego i jej wyjaśnienie
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
sprawozdawca
Adam Osik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz ocena rażącej bezczynności organu administracji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej stosowaniem po określonym terminie. Interpretacja prawa do sądu może być stosowana w innych kontekstach, ale wymaga analizy specyfiki danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście specustawy dotyczącej obywateli Ukrainy, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Prawo do sądu ponad specustawą? WSA w Gdańsku kwestionuje przepisy ograniczające dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla obywateli Ukrainy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.