III SAB/Gd 234/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt stały zadośćuczynienie 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę I. P., obywatelki Ukrainy, na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Skarżąca złożyła wniosek w lipcu 2024 r., a mimo upływu ponad 25 miesięcy i wniesienia ponaglenia, organ nie podjął rozstrzygnięcia. Wojewoda Pomorski argumentował, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100d) zawieszają bieg terminów i wyłączają odpowiedzialność za bezczynność do marca 2027 r. Sąd, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał jednak, że przedłużanie tych ograniczeń po 30 czerwca 2024 r. jest sprzeczne z Konstytucją RP. W związku z tym Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie 6 miesięcy określonym w ustawie o cudzoziemcach, a opóźnienie przekroczyło 19 miesięcy. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącej 2000 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z opieszałości organu. Skargę w pozostałej części oddalono, a koszty postępowania zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów prawa administracyjnego po wygaśnięciu okresów ochronnych wynikających z przepisów szczególnych (np. dotyczących obywateli Ukrainy), a także w kwestii oceny rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu i przyznawania zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej stosowaniem po określonym terminie. Interpretacja przepisów o rażącym naruszeniu prawa wymaga analizy całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ograniczające możliwość wnoszenia skarg na bezczynność organów administracji publicznej, stosowane po 30 czerwca 2024 r., są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej na okres po 30 czerwca 2024 r. jest sprzeczne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą proporcjonalności oraz prawem do sądu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym okresowe ograniczenia prawa do sądu wynikające z ustawy pomocowej miały charakter epizodyczny i były uzasadnione nadzwyczajną sytuacją. Po 30 czerwca 2024 r. dalsze stosowanie tych ograniczeń utraciło uzasadnienie i naruszało zasady konstytucyjne.
Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, trwająca ponad 25 miesięcy od złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w tej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że znaczny upływ czasu (ponad 25 miesięcy od złożenia wniosku, przekroczenie ustawowego terminu o ponad 19 miesięcy) przy braku aktywności organu, nieuzasadniony i niedający się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, uzasadnia stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Organ ograniczył się do pojedynczych czynności, nie przybliżając skarżącej do zakończenia postępowania.
Czy sąd administracyjny może przyznać skarżącemu sumę pieniężną od organu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Uzasadnienie
Sąd, korzystając z kompetencji wynikającej z art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał skarżącej 2000 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z opieszałości organu, uznając tę kwotę za odpowiednią rekompensatę i środek dyscyplinujący organ.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
u.c. art. 210 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 6 miesięcy na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt stały.
Pomocnicze
ustawa pomocowa art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, ograniczający możliwość wnoszenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie może być stosowany po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na jego sprzeczność z Konstytucją RP.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność jako stan, w którym sprawa nie została załatwiona w terminie.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek dopuszczalności skargi - wyczerpanie środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznać sumę pieniężną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w pozostałej części.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
ustawa pomocowa art. 100d § ust. 1 pkt 1b, ust. 3 pkt 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy ograniczające możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w określonym okresie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ograniczające możliwość wnoszenia skarg na bezczynność organów administracji publicznej, stosowane po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP. • Bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, trwająca ponad 25 miesięcy, stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody Pomorskiego o zastosowaniu art. 100d ustawy pomocowej, wyłączającego odpowiedzialność za bezczynność do marca 2027 r.
Godne uwagi sformułowania
przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. ... nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP • oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r. • rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa • stan bezczynności jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa • wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności
Skład orzekający
Jolanta Sudoł
przewodniczący-sprawozdawca
Bartłomiej Adamczak
członek
Adam Osik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów prawa administracyjnego po wygaśnięciu okresów ochronnych wynikających z przepisów szczególnych (np. dotyczących obywateli Ukrainy), a także w kwestii oceny rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu i przyznawania zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej stosowaniem po określonym terminie. Interpretacja przepisów o rażącym naruszeniu prawa wymaga analizy całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności przepisów ograniczających prawo do sądu w kontekście sytuacji kryzysowej oraz oceny bezczynności organów administracji publicznej, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“Czy przepisy chroniące obywateli Ukrainy mogą blokować dostęp do sądu? WSA w Gdańsku: Konstytucja ponad ustawą!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.