III SA/Wa 378/26Nadpłata podatkowa wyrok TK bez publikacji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Skarżąca złożyła korektę zeznania PIT-36L, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 listopada 2024 r. (sygn. P 11/24), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ustawy o PIT w związku z art. 4 pkt 1 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim pozbawiał możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, których amortyzację rozpoczęto przed 1 stycznia 2018 r. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a zatem nie wszedł do obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo braku publikacji, ma skutek aplikacyjny i stanowi podstawę do ponownej korekty deklaracji oraz stwierdzenia nadpłaty. Sąd podkreślił, że zasada państwa prawnego wymaga uwzględniania orzeczeń TK, nawet jeśli ich publikacja jest opóźniona, a sytuacja prawna obywateli nie może być uzależniona od woli organów wykonawczych w zakresie publikacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, nawet przed ich publikacją w Dzienniku Ustaw, w kontekście prawa podatkowego i możliwości korygowania deklaracji oraz stwierdzania nadpłat.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wyrokiem TK P 11/24 i brakiem jego publikacji, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do podobnych przypadków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, który nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw, ma skutek aplikacyjny i może stanowić podstawę do stwierdzenia nadpłaty podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutek aplikacyjny od momentu jego wydania, nawet jeśli nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw, co umożliwia stronie skorzystanie z prawa do korekty deklaracji i stwierdzenia nadpłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada państwa prawnego i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP nakazują uwzględnianie orzeczeń TK, nawet przy braku publikacji, ponieważ sytuacja prawna obywateli nie może być uzależniona od opóźnień w procesie legislacyjnym lub publikacyjnym. Brak publikacji nie pozbawia orzeczenia mocy prawnej w zakresie jego stosowania przez sądy i organy administracji.
Czy podatnik może skorygować deklarację podatkową i dochodzić stwierdzenia nadpłaty w sytuacji, gdy podstawa prawna, na której opierały się ustalenia kontroli celno-skarbowej, została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją, mimo braku publikacji wyroku TK?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik ma prawo do ponownej korekty deklaracji i wnioskowania o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS, jeśli ustalenia kontroli celno-skarbowej były oparte na przepisie, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, niezależnie od publikacji wyroku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS, który wyłącza stosowanie przepisu o bezskuteczności korekty po zakończeniu kontroli, gdy ustalenia kontroli opierały się na przepisie uznanym przez TK za niekonstytucyjny. Sąd podkreślił, że celem tych regulacji jest zapewnienie zgodności sytuacji prawnej obywateli z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 143 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o KAS art. 62 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1c
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1d
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o PIT art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawa o PIT art. 23 § ust. 9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawa zmieniająca art. 4
Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
O.p. art. 81b § § 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 74 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 73 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § §1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U.2019.1461 art. 21 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją ma skutek aplikacyjny od momentu jego wydania, nawet przed publikacją w Dzienniku Ustaw. • Brak publikacji wyroku TK nie pozbawia obywatela prawa do skorzystania z możliwości wzruszenia rozstrzygnięcia na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. • Przepis art. 83 ust. 1d pkt 2 ustawy o KAS pozwala na ponowną korektę deklaracji, gdy ustalenia kontroli opierały się na przepisie uznanym przez TK za niekonstytucyjny.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołuje skutków prawnych, dopóki nie zostanie opublikowany w Dzienniku Ustaw.
Godne uwagi sformułowania
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. • Brak publikacji wyroku TK nie może być rozstrzygany na niekorzyść jednostki. • Każdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zmienia system prawny, derogując normę prawną. • Sytuacja prawna jednostki, która była adresatem niekonstytucyjnej regulacji, nie może być uzależniona od woli i sprawności parlamentu w wykonaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. • Brak urzędowej publikacji orzeczenia TK pozbawia obywateli konstytucyjnego prawa do wzruszenia ostatecznego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Matylda Arnold-Rogiewicz
przewodniczący
Ewa Izabela Fiedorowicz
sprawozdawca
Agnieszka Sułkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, nawet przed ich publikacją w Dzienniku Ustaw, w kontekście prawa podatkowego i możliwości korygowania deklaracji oraz stwierdzania nadpłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wyrokiem TK P 11/24 i brakiem jego publikacji, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kontekście państwa prawnego i praw obywateli, zwłaszcza w sytuacji opóźnień w publikacji aktów prawnych.
“Wyrok TK bez publikacji? Sąd Administracyjny: Obywatelu, masz prawo do nadpłaty!”
Dane finansowe
WPS: 703 796 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.