Orzeczenie · 2013-01-29

III SA/Wa 2931/12Oddalenie skargi dochody nieujawnione 15

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2013-01-29
NSAPodatkoweWysokawsa
dochody nieujawnionezobowiązanie podatkowepodatek dochodowypostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowyustalenie zobowiązaniawspólność majątkowaprzedawnieniedowody

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i ustaliła zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 rok w kwocie 1.294.442,00 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 20 ust. 3, art. 70 § 1, art. 30 ust. 1 pkt 7 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof), a także przepisów postępowania podatkowego, w szczególności dotyczących gromadzenia materiału dowodowego i prawidłowości postępowania odwoławczego. Głównym zarzutem proceduralnym było naruszenie art. 127 w związku z art. 229 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej (Op) poprzez zlecenie przez organ odwoławczy znaczącej części postępowania dowodowego organowi pierwszej instancji, zamiast uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co zdaniem skarżącego doprowadziłoby do przedawnienia zobowiązania. Sąd ocenił, że zarzut przedawnienia jest niezasadny, wskazując na specyfikę opodatkowania dochodów nieujawnionych i utrwalone orzecznictwo NSA. Sąd uznał również, że organ odwoławczy miał prawo zlecić uzupełniające postępowanie dowodowe na podstawie art. 229 Op, a nie był zobowiązany do zastosowania art. 233 § 2 Op, gdyż nie zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia dowodów, sąd podkreślił specyfikę postępowania w sprawie dochodów nieujawnionych, gdzie ciężar dowodu co do pochodzenia środków spoczywa w dużej mierze na podatniku. Sąd uznał, że organy podatkowe przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe i nie można im zarzucić braku inicjatywy dowodowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik nie przedstawił dowodów dotyczących odległych okresów rozliczeniowych lub nie przechowywał dokumentacji. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących błędnego ustalenia dochodów z działalności gospodarczej, pieniędzy od D. L., spadku po ojcu, odsetek z lokat bankowych, uznając oceny organów za uzasadnione. Sąd uznał również za zasadne zastosowanie art. 8 ust. 1 updof, zgodnie z którym przychody z udziału w majątku wspólnym małżonków określa się proporcjonalnie do ich prawa do udziału w zysku, co w przypadku braku dowodów przeciwnych oznacza równe udziały. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 updof w odniesieniu do spadku i wynagrodzenia prowizyjnego, wskazując, że mienie stanowiące pokrycie wydatków musi pochodzić z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, a samo nabycie mienia (np. spadku) nie jest wystarczające, jeśli nie zostało opodatkowane lub zwolnione. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieujawnionych, w szczególności kwestii przedawnienia, ciężaru dowodu oraz stosowania art. 8 updof w kontekście wspólności majątkowej małżonków.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach prawa podatkowego od daty jego wydania.

Zagadnienia prawne (6)

Czy zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu. Decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona przed upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego, a termin płatności podatku upływał w dniu 5 stycznia 2011 r. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 68 § 4 Op i art. 70 § 1 Op, wskazując, że termin przedawnienia biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podkreślono, że instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego nie ma ściśle zastosowania do podatku z art. 20 ust. 3 updof, ponieważ do momentu nie ujawnienia przychodu, nie mógł powstać obowiązek podatkowy.

Czy organ odwoławczy prawidłowo postąpił, zlecając organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego zamiast uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy miał prawo zlecić przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 229 Op. Nie było obowiązku stosowania art. 233 § 2 Op, gdyż nie zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że możliwości wydania orzeczenia kasacyjnego (art. 233 § 2 Op) mają charakter wyjątkowy. Organ odwoławczy jest instancją merytoryczną i powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ocena, czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w znacznej części, zależy od okoliczności konkretnego przypadku, a nie tylko od ilości dowodów. Uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Jaki jest rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym ustalenia dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W postępowaniu dotyczącym ustalenia dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów, organ podatkowy powinien wyjaśnić wysokość wydatków i wartość zgromadzonego mienia, a ciężar dowodu co do tego, że wydatki i wartości znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, spoczywa na podatniku.

Uzasadnienie

Specyfika postępowania polega na tym, że podatnik jest dysponentem pełnej wiedzy na temat przychodów uzyskanych w latach poprzednich i powinien aktywnie włączyć się do postępowania, przedstawiając stosowną dokumentację.

Czy dochody ze spadku nie zgłoszonego do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn mogą stanowić pokrycie wydatków w rozumieniu art. 20 ust. 3 updof?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mienie zgromadzone w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, stanowiące pokrycie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, winno pochodzić z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Fakt otrzymania spadku nie jest wystarczający, jeśli nie został opodatkowany lub zwolniony.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, wskazując, że przychody muszą być opodatkowane lub wolne od opodatkowania, niezależnie od sposobu opodatkowania nabycia tego mienia.

Czy przychody zagraniczne, które nie zostały opodatkowane lub nie były wolne od opodatkowania, mogą stanowić pokrycie wydatków w rozumieniu art. 20 ust. 3 updof?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przychody, które nie były wolne od opodatkowania ani nie zostały opodatkowane, nie mogą stanowić mienia stanowiącego pokrycie poniesionych przez podatnika wydatków i wartości zgromadzonego mienia.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że to nie samo wynagrodzenie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 updof, lecz dochód z nieujawnionych źródeł. Jeśli wynagrodzenie nie było opodatkowane ani wolne od opodatkowania, nie może stanowić pokrycia wydatków.

Jak stosuje się art. 8 ust. 1 updof w przypadku dochodów nieujawnionych małżonków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku dochodów nieujawnionych małżonków, nawet w czasie trwania wspólności majątkowej, podatek dochodowy ustala się odrębnie na imię każdego z małżonków, chyba że spełnione są warunki do wspólnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 updof. W przypadku dochodów z nieujawnionych źródeł, wspólne opodatkowanie jest wyłączone.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów, a w przypadku dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu, wspólne opodatkowanie jest wyłączone. Zobowiązanie podatkowe z nieujawnionych źródeł przychodu ustalone na podstawie wydatków poniesionych przez małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Przepisy (27)

Główne

updof art. 30 § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

updof art. 20 § 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa sposób ustalania wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

Op art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Reguluje przedawnienie zobowiązania podatkowego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi.

updof art. 8 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa sposób określania przychodów z udziału w spółce, wspólnej własności, itp.

Pomocnicze

Op art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Op art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Op art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę.

Op art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę.

Op art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Op art. 210 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Op art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

krio art. 31

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy ustawowej wspólności małżeńskiej.

krio art. 43 § 1

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa równe udziały małżonków w majątku wspólnym.

updof art. 6 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podleganie przez osoby fizyczne odrębnemu opodatkowaniu.

updof art. 6 § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Warunki wspólnego opodatkowania małżonków.

updof art. 6 § 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Warunki wspólnego opodatkowania małżonków.

updof art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłączenie stosowania updof do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Op art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postępowanie odwoławcze.

Op art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu odwoławczym.

Op art. 233 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Op art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawa.

u.n.z.a. art. 5 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

Brakowanie dokumentów.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 70 § 1 Op poprzez nieuwzględnienie zasady przedawnienia. • Naruszenie art. 127 w zw. z art. 229 i 233 § 2 Op poprzez zlecenie organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. • Naruszenie art. 122, 180 § 1, 187 § 1, 188, 191 Op poprzez niezgromadzenie pełnego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych, pominięcie części materiału i błędne ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 20 ust. 3 updof poprzez błędną interpretację i zastosowanie. • Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 updof poprzez błędną interpretację i zastosowanie. • Naruszenie art. 8 ust. 1 updof poprzez błędne zastosowanie. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez działanie niedopuszczalne w państwie prawa.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodzenia tego, że wydatki te i wartości znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym także w latach poprzednich, które pochodzi z przychodów już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, przerzucony został na podatnika. • instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego, przewidziana w art. 70 § 1 ord.pod., nie ma ściśle zastosowania do podatku z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. ponieważ do momentu nie ujawnienia przychodu, nie mógł powstać obowiązek podatkowy. • możliwości wydania orzeczenia kasacyjnego, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie, przypisuje się charakter wyjątkowy, albowiem stanowi ona odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Długosz-Szyjko

członek

Bożena Dziełak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieujawnionych, w szczególności kwestii przedawnienia, ciężaru dowodu oraz stosowania art. 8 updof w kontekście wspólności majątkowej małżonków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach prawa podatkowego od daty jego wydania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dochodów nieujawnionych, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na potencjalne konsekwencje dla podatników. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i ciężaru dowodu ma istotne znaczenie praktyczne.

“Dochody nieujawnione: kiedy przedawnienie nie działa, a ciężar dowodu spoczywa na Tobie?”

Dane finansowe

WPS: 2 121 671,84 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst