Orzeczenie · 2013-04-10

III SA/Wa 2692/12Zmiana sposobu zabezpieczenia podatkowego hipoteka VAT

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2013-04-10

NSAPodatkoweWysokawsa

zabezpieczenieegzekucja administracyjnapodatek dochodowy od osób prawnychhipoteka przymusowazajęcie nadpłaty VATuciążliwość środkainteres wierzycielainteres zobowiązanego

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi E. sp. z o.o. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiające zmiany sposobu zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka wniosła o uchylenie zajęcia zabezpieczającego wierzytelność z tytułu nadpłaty podatku VAT, argumentując, że wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości o wartości kilkudziesięciu milionów złotych w pełni zabezpiecza interes wierzyciela publicznego. Organy podatkowe odmawiały zmiany zabezpieczenia, powołując się na potrzebę zapewnienia skuteczności egzekucji i możliwość stosowania kilku środków zabezpieczających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że celem postępowania zabezpieczającego jest zagwarantowanie realizacji należności, ale powinno ono być prowadzone w sposób jak najmniej dotkliwy dla zobowiązanego. W ocenie Sądu, wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości o wartości znacznie przewyższającej zobowiązanie podatkowe w pełni zabezpieczał interes wierzyciela, a dalsze utrzymywanie zajęcia nadpłaty VAT było nieuzasadnione i uciążliwe dla spółki, która potrzebowała tych środków na bieżącą działalność. Sąd stwierdził naruszenie przepisów, w tym art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada stosowania najmniej uciążliwych środków) oraz art. 158 u.p.e.a. (potrzeba stosowania kilku środków zabezpieczenia), ponieważ organy nie wykazały potrzeby utrzymywania dwóch form zabezpieczenia. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienia organów obu instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwych środków zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście jednoczesnego stosowania hipoteki przymusowej i innych form zabezpieczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której jeden środek zabezpieczenia (hipoteka) jest ewidentnie wystarczający i znacznie mniej uciążliwy niż inne stosowane równolegle.

Zagadnienia prawne (2)

Czy utrzymywanie dwóch form zabezpieczenia zobowiązania podatkowego (hipoteka przymusowa na nieruchomości i zajęcie nadpłaty VAT) jest uzasadnione, gdy jedna z nich (hipoteka) w pełni zabezpiecza interes wierzyciela publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, utrzymywanie dwóch form zabezpieczenia nie jest uzasadnione, gdy jedna z nich w pełni zabezpiecza interes wierzyciela, a druga jest uciążliwa dla zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości o wartości znacznie przewyższającej zobowiązanie podatkowe w pełni zabezpiecza interes wierzyciela. Dalsze zajęcie nadpłaty VAT jest niepotrzebne i uciążliwe dla spółki, naruszając zasadę stosowania najmniej uciążliwych środków zabezpieczenia.

Czy organ egzekucyjny ma obowiązek stosować najmniej uciążliwy środek zabezpieczenia, nawet jeśli dostępne są inne, bardziej dotkliwe formy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny ma obowiązek stosować najmniej uciążliwy środek zabezpieczenia, jeśli spełnia on warunek zabezpieczenia egzekucji należnego zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 7 § 2 u.p.e.a. nakłada na organ obowiązek stosowania najmniej uciążliwych środków, co nie jest jedynie uznaniowe. W sytuacji, gdy jeden środek (hipoteka) w pełni zabezpiecza wierzyciela, utrzymywanie innego, bardziej uciążliwego (zajęcie nadpłaty VAT) jest naruszeniem tej zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie odmowy zmiany sposobu zabezpieczenia. Stwierdzono, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 154 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 157a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny może dokonać zmiany formy jak i zakresu dokonanego zabezpieczenia, w zależności od okoliczności danej sprawy.

u.p.e.a. art. 158

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organy egzekucyjne mogą stosować jednocześnie różne środki zabezpieczenia należności pieniężnej.

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny spośród środków prowadzących do bezpośredniego wykonania obowiązku stosuje te najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c