Orzeczenie · 2019-09-19

III SA/Wa 16/19Zwolnienie z podatku od sprzedaży nieruchomości wspolnota małżeńską

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2019-09-19
NSAPodatkoweWysokawsa
sprzedaż nieruchomościdochódzwolnienie podatkowecele mieszkaniowewspólność majątkowadziedziczeniepodatek dochodowyPIT

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości. Skarżący nabył udział w nieruchomości w drodze spadku, a następnie go sprzedał. Uzyskane środki przeznaczył na zakup innej nieruchomości wraz z małżonką i synem. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia przez Skarżącego całości wydatków na cele mieszkaniowe, przyjmując, że przysługuje mu jedynie połowa kwoty wydatkowanej na zakup nowej nieruchomości, ze względu na zasady wspólności majątkowej małżeńskiej (art. 43 § 1 k.r.i.o.). Skarżący argumentował, że w okresie trwania wspólności majątkowej, wspólność ta jest bezudziałowa (art. 42 k.r.i.o.), a nabycie nieruchomości do majątku wspólnego oznacza, że oboje małżonkowie nabywają prawo do całej nieruchomości, a nie do określonego udziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska Skarżącego, uznając, że organy podatkowe wadliwie zastosowały art. 43 § 1 k.r.i.o. i naruszyły przepisy prawa materialnego oraz procesowego. Sąd podkreślił, że w przypadku nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków, cała kwota wydatkowana na własne cele mieszkaniowe powinna być uwzględniona przy obliczaniu zwolnienia podatkowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opodatkowania dochodów ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonych na własne cele mieszkaniowe w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków i wydatkowania środków na cele mieszkaniowe. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy nieruchomość została nabyta do majątku osobistego jednego z małżonków lub gdy wspólność majątkowa ustała przed sprzedażą.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować pojęcie 'wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe' w kontekście art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., gdy nieruchomość została nabyta do majątku wspólnego małżonków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków, cała kwota wydatkowana na własne cele mieszkaniowe przez jednego z małżonków powinna być uwzględniona przy obliczaniu zwolnienia podatkowego, a nie tylko jego hipotetyczny udział.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wspólność majątkowa małżeńska jest wspólnością łączną, bezudziałową. W związku z tym, nabycie nieruchomości do majątku wspólnego oznacza nabycie jej przez oboje małżonków w całości. Dlatego też, kwota wydatkowana na cele mieszkaniowe przez jednego z małżonków powinna być traktowana jako całość, a nie dzielona na udziały.

Czy w przypadku nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków, do celów określenia podstawy opodatkowania przychodu ze sprzedaży, należy stosować art. 43 § 1 k.r.i.o. (równość udziałów) czy art. 42 k.r.i.o. (wspólność bezudziałowa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, gdy nieruchomość jest nabywana do majątku wspólnego, stosuje się art. 42 k.r.i.o., a nie art. 43 § 1 k.r.i.o., ponieważ wspólność ta jest bezudziałowa.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, w tym uchwałę siedmiu sędziów, wyjaśnił, że wspólność majątkowa małżeńska jest wspólnością łączną, bezudziałową. Oznacza to, że małżonkowie nie posiadają określonych udziałów w majątku wspólnym w czasie jej trwania, a tym samym nie mogą nimi rozporządzać ani żądać podziału. W związku z tym, przychód ze sprzedaży nieruchomości nabytej do majątku wspólnego oraz wydatki poniesione na jej nabycie powinny być traktowane jako całość, a nie dzielone na udziały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli środki uzyskane z jej odpłatnego zbycia zostały wydatkowane na własne cele mieszkaniowe w ciągu dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie lub od daty nabycia innej nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródła przychodów, w tym odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § 6d

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób.

k.r.i.o. art. 43 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Stanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

k.r.i.o. art. 42

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Reguluje kwestię wspólności majątkowej małżeńskiej jako wspólności łącznej, bezudziałowej w czasie trwania małżeństwa.

O.p. art. 2a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario - wątpliwości prawne rozstrzygane na korzyść podatnika.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s.d. art. 4a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.d.o.f. art. 19 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 121 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wspólność majątkowa małżeńska jest wspólnością łączną, bezudziałową, co oznacza, że małżonkowie nie posiadają określonych udziałów w majątku wspólnym w czasie jej trwania. • Nabycie nieruchomości do majątku wspólnego oznacza nabycie jej przez oboje małżonków w całości, a nie w określonym udziale. • Wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe przez jednego z małżonków, w przypadku nabycia nieruchomości do majątku wspólnego, powinny być uwzględnione w całości przy obliczaniu zwolnienia podatkowego.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie zastosowały art. 43 § 1 k.r.i.o. do określenia wysokości wydatków na cele mieszkaniowe, dzieląc je na połowę ze względu na wspólność majątkową.

Godne uwagi sformułowania

wspólność majątkowa małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna, którą charakteryzuje to, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. • w przypadku sprzedaży tego prawa, każdy z małżonków zbywałby to prawo w całości, a nie w określonym udziale, jako że jest to wspólność bezudziałowa. • wątpliwości prawne powinny być wyjaśniane na korzyść podatnika.

Skład orzekający

Waldemar Śledzik

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Dębkowski

asesor

Jacek Kaute

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opodatkowania dochodów ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonych na własne cele mieszkaniowe w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków i wydatkowania środków na cele mieszkaniowe. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy nieruchomość została nabyta do majątku osobistego jednego z małżonków lub gdy wspólność majątkowa ustała przed sprzedażą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości i ulgami mieszkaniowymi, a rozstrzygnięcie sądu opiera się na złożonej interpretacji przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w kontekście podatkowym.

“Czy połowa Twoich wydatków na mieszkanie może być nieopodatkowana? Sąd wyjaśnia zasady wspólności majątkowej w PIT.”

Dane finansowe

WPS: 375 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst