Orzeczenie · 2026-02-05

III SA/Po 23/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-02-05
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpaliwo gazowerefundacjaochrona odbiorcówgospodarstwo domoweCEEBpostępowanie administracyjnezamieszkiwaniedowody

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu K. P. refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Organy administracji publicznej, zarówno Prezydent Miasta, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na ustaleniach, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, co miało być dowiedzione m.in. poprzez oględziny budynku i zeznania sąsiadów. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych nie przewidują weryfikacji faktycznego zamieszkiwania pod wskazanym adresem jako warunku przyznania refundacji, a jedynie zgłoszenie źródła ogrzewania do CEEB, spełnienie kryterium dochodowego oraz posiadanie faktury. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób należyty braku zamieszkiwania skarżącego, a ich ustalenia opierały się na subiektywnych przesłankach (np. wygląd budynku, spuszczone rolety) i nie zostały poparte odpowiednimi dowodami, takimi jak wywiad środowiskowy czy wezwanie strony do wyjaśnień. Ponadto, organy nie odniosły się należycie do zarzutów odwołania, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone decyzje obu instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, zasada dwuinstancyjności, interpretacja przepisów dotyczących refundacji VAT za paliwo gazowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy o refundacji VAT za paliwo gazowe; kluczowe jest ustalenie, czy inne świadczenia wymagają faktycznego zamieszkiwania, a nie tylko posiadania adresu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek weryfikować faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawcy pod wskazanym adresem jako warunek przyznania refundacji podatku VAT za paliwo gazowe, czy wystarczające jest spełnienie pozostałych przesłanek ustawowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych nie przewidują weryfikacji faktycznego zamieszkiwania pod wskazanym adresem jako warunku przyznania refundacji. Kluczowe jest zgłoszenie źródła ogrzewania do CEEB, spełnienie kryterium dochodowego oraz posiadanie faktury.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie odmówiły refundacji, opierając się na subiektywnych przesłankach braku zamieszkiwania, podczas gdy ustawa wymaga spełnienia innych, konkretnych warunków. Brak należytego postępowania dowodowego w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów.

Czy ustalenia organów administracji o braku zamieszkiwania skarżącego pod wskazanym adresem, oparte na oględzinach budynku i zeznaniach sąsiadów, mogą stanowić wystarczający dowód do odmowy przyznania świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie ustalenia, bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wezwania strony do wyjaśnień i umożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym, są niewystarczające i stanowią naruszenie zasad postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustalenia dotyczące zamieszkania muszą być oparte na wszechstronnym materiale dowodowym, a nie na subiektywnych ocenach wyglądu budynku czy niezweryfikowanych informacjach od sąsiadów. Organy nie zastosowały odpowiednich środków dowodowych i nie zapewniły stronie możliwości obrony swoich praw.

Czy organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, musi merytorycznie odnieść się do zarzutów odwołania i przeprowadzić własne postępowanie wyjaśniające?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy jest organem merytorycznym i jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie sprawy, odniesienie się do zarzutów odwołania oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co stanowi istotę zasady dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności, nie odnosząc się w sposób należyty do zarzutów odwołania i nie podejmując czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe.

Przepisy (17)

Główne

ustawa art. 18

Ustawa o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu

Określa warunki przyznania refundacji podatku VAT dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych, w tym wymóg wykorzystywania gazu jako głównego źródła ogrzewania, zgłoszenie do CEEB oraz kryterium dochodowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

ustawa - P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie środków określonych w ustawie.

ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

Centralna ewidencja emisyjności budynków (CEEB).

ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 3 § pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja przeciętnego miesięcznego dochodu.

u.p.e. art. 62b § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa - Prawo energetyczne

Odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych.

u.p.e. art. 3 § pkt 3a

Ustawa - Prawo energetyczne

Definicja paliw gazowych.

ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Definicja środków komunikacji elektronicznej.

u.p.d.o.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatku od towarów i usług.

ustawa Prawo ochrony środowiska art. 411 § ust. 10k-10o oraz 10r

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Formy finansowania środków funduszy, formy działania i warunki udzielenia dofinansowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób należyty braku zamieszkiwania skarżącego pod wskazanym adresem. • Ustalenia organów o braku zamieszkiwania były oparte na subiektywnych przesłankach i niepoparte wystarczającymi dowodami. • Organy naruszyły zasady postępowania dowodowego i nie zapewniły stronie możliwości obrony praw. • Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie odnosząc się merytorycznie do zarzutów odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o braku zamieszkiwania skarżącego pod wskazanym adresem, oparta na oględzinach i zeznaniach sąsiadów.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie może za powód odmowy uznać swojego subiektywnego przeświadczenia, że wnioskodawca nie zamieszkuje w danym miejscu. • Z pewnością nie może stanowić dowodu na niezamieszkiwanie skarżącego pod wskazanym przez niego adresem fakt, że w okach spuszczone są rolety czy, to że dom "wygląda na opuszczony". • Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, zasada dwuinstancyjności, interpretacja przepisów dotyczących refundacji VAT za paliwo gazowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o refundacji VAT za paliwo gazowe; kluczowe jest ustalenie, czy inne świadczenia wymagają faktycznego zamieszkiwania, a nie tylko posiadania adresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku naruszenia tych zasad. Pokazuje też, że formalne spełnienie warunków ustawowych jest kluczowe, a subiektywne oceny organów nie mogą zastępować dowodów.

Czy wygląd domu i rolety mogą pozbawić Cię refundacji VAT za ogrzewanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst