III SA/Po 1301/14Odmowa wszczęcia postępowania dług celny termin 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2014 r., którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2006 r. dotyczącej określenia kwoty długu celnego. Dług celny powstał w dniu [...] 2002 r. Organ celny oparł odmowę na art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od daty powstania długu celnego upłynęły 3 lata. Skarżąca podnosiła, że termin ten został zastosowany niezasadnie, a postępowanie organu było wadliwe. Dodatkowo, skarżąca powołała się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] 2008 r., sygn. akt [...], który oddalił jej skargę na decyzję z 2006 r. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie oddalił skargę, uznając, że organ celny prawidłowo zastosował 3-letni termin z Kodeksu celnego, który jest terminem nieprzywracalnym. Ponadto, sąd podkreślił, że nawet gdyby istniały przesłanki merytoryczne do stwierdzenia nieważności, organ musiał odmówić wszczęcia postępowania ze względu na prawomocny wyrok sądu oddalający skargę na pierwotną decyzję, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie terminów w postępowaniu celnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, a także znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla dalszych postępowań.
Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu celnego (art. 2652 pkt 1) i jego relacji z Ordynacją podatkową. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej długu celnego, powołując się na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ upłynął 3-letni termin określony w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, który jest terminem nieprzywracalnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego stanowi przepis szczególny, który wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania. Termin 3-letni jest nieprzywracalny i jego upływ obliguje organ do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania.
Czy prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję ostateczną stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie opiera się na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) wynikająca z przepisów P.p.s.a. oznacza, że prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy. Sąd badał legalność całego działania administracji, a nie tylko części zakwestionowanej przez skarżącego, co oznacza, że oddalenie skargi ma szersze skutki.
Czy istnieją podstawy do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania zgodności art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego, ponieważ nie nabrał uzasadnionych wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją RP. Termin ten ma charakter gwarancyjny dla strony postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego kreuje termin, który chroni stronę przed wzruszaniem decyzji po upływie 3 lat od powstania długu celnego, co jest zgodne z normami konstytucyjnymi. Ponadto, nawet gdyby przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją, nie miałoby to wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona również drugą przesłanką (prawomocny wyrok sądu).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
O.p. art. 249 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
k.c. art. 2652 § pkt. 1
Kodeks celny
Jeżeli upłynęły trzy lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
k.c. art. 262
Kodeks celny
Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
u.p.c. art. 25
Ustawa - Prawo celne
Dotychczasowe przepisy celne utraciły ważność z dniem akcesji Polski do UE.
u.p.c. art. 26
Ustawa - Prawo celne
Przepisy dotychczasowe (procesowe i materialne) stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem akcesji Polski do UE.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna ją za niezasadną.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
P.p.s.a. art. 250
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji.
k.c. art. 11
Kodeks celny
Terminy w postępowaniu celnym są nieprzywracalne.
k.c. art. 262 § § 1
Kodeks celny
Właściwość organu w sprawach wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji dyrektora izby celnej.
k.c. art. 262 § 1
Kodeks celny
Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez dyrektora izby celnej.
O.p. art. 247 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi o związaniu prawomocnym orzeczeniem.
P.p.s.a. art. 171
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres powagi rzeczy osądzonej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Normuje zasadę niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego). • Prawomocny wyrok WSA oddalający skargę na decyzję, której stwierdzenia nieważności domaga się strona (art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6, 8, 107 § 3 KPA poprzez odmowę merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. • Argument, że termin 3-letni nie powinien być stosowany, a wniosek oparty jest na nowych okolicznościach. • Argument, że ostatnia przesłanka (prawomocny wyrok sądu) nie ma zastosowania, gdyż skarżąca podniosła zarzuty nierozpatrzone wcześniej przez sąd. • Wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Jest to niewątpliwie przepis szczególny, zawierający samodzielne uregulowanie, wyłączające w zakresie nim objętym stosowanie przepisów działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. • Trzyletni termin uregulowany w art. 2652 pkt. 1 Kodeksu celnego jest przy tym terminem nieprzywracalnym. • Na tym wstępnym etapie postępowania, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie bada się, czy rzeczywiście istniały jakiekolwiek przesłanki merytoryczne do stwierdzenia nieważności decyzji. • Zasada nie związania sądu administracyjnego granicami skargi jest przy tym traktowana jako obowiązek (a nie uprawnienie) sądu administracyjnego. • Termin ten ma charakter nieprzywracalny (przedawniający – art. 11 Kodeksu celnego). Podkreślenia wymaga to, że cezura czasowa zakreślona w tym przepisie spełnia rolę gwarancyjną dla strony postępowania celnego – adresata decyzji ostatecznej, w tym sensie, że chroni go przed wzruszaniem tej decyzji z urzędu przez organ celny po upływie trzyletniego terminu od chwili powstania długu celnego.
Skład orzekający
Maria Lorych-Olszanowska
przewodniczący
Ireneusz Fornalik
sędzia
Szymon Widłak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie terminów w postępowaniu celnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, a także znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla dalszych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu celnego (art. 2652 pkt 1) i jego relacji z Ordynacją podatkową. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji celnych i terminami. Jest interesująca głównie dla specjalistów prawa celnego i administracyjnego.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.