Orzeczenie · 2026-06-24

III SA/Gl 904/25Uchylenie decyzji ZUS umorzenie należności po spłacie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-06-24
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSskładkiodpowiedzialność spadkobiercyumorzenie należnościpostępowanie egzekucyjnebezprzedmiotowość postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa dotyczyła wniosku E.W. o umorzenie należności z tytułu składek po zmarłym mężu, za które została ona obciążona solidarną odpowiedzialnością. ZUS odmówił umorzenia, mimo że skarżąca wpłaciła znaczną część zadłużenia, a następnie uregulowała całość. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA, twierdząc, że organ nie rozpoznał jej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych, a zamiast tego wydał decyzję merytoryczną odmawiającą umorzenia należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że po spłacie przez skarżącą całego zadłużenia, postępowanie w sprawie umorzenia należności stało się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji organ powinien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a nie rozstrzygać merytorycznie o odmowie umorzenia. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazań.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wskazanie na konieczność umorzenia postępowania administracyjnego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, nawet jeśli organ wydał decyzję merytoryczną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy zadłużenie zostało spłacone po złożeniu wniosku o umorzenie, ale przed wydaniem decyzji merytorycznej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej powinien wydać decyzję merytoryczną odmawiającą umorzenia należności, jeśli postępowanie stało się bezprzedmiotowe w wyniku spłaty zadłużenia przez stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po spłacie przez skarżącą całego zadłużenia, postępowanie w sprawie umorzenia należności stało się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji organ nie powinien rozstrzygać merytorycznie o odmowie umorzenia, lecz umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Czy wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych powinien być rozpatrzony merytorycznie przez organ, czy też organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeśli stało się ono bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania. Ponieważ zadłużenie zostało spłacone, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co wymagało wydania decyzji o umorzeniu postępowania, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe po spłacie zadłużenia przez skarżącą.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 28 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy dotyczące przesłanek umorzenia należności z tytułu składek.

u.s.u.s. art. 28 § 3a

Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy dotyczące przesłanek umorzenia należności z tytułu składek.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne § 3

Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek.

k.c. art. 1031 § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ograniczenia odpowiedzialności spadkobiercy do wartości ustalonej w spisie inwentarza.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 63 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udzielania przez organ wskazówek i wyjaśnień.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie stało się bezprzedmiotowe w wyniku spłaty zadłużenia przez skarżącą, co powinno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a nie wydaniem decyzji merytorycznej odmawiającej umorzenia.

Godne uwagi sformułowania

gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania • bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy

Skład orzekający

Dorota Fleszer

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Jankiewicz

członek

Adam Pawlyta

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność umorzenia postępowania administracyjnego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, nawet jeśli organ wydał decyzję merytoryczną."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zadłużenie zostało spłacone po złożeniu wniosku o umorzenie, ale przed wydaniem decyzji merytorycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych.

“Spłaciłeś dług? Organ musi umorzyć postępowanie, a nie odmawiać!”

Dane finansowe

WPS: 6768,8 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst