Orzeczenie · 2025-11-27

III SA/Gl 305/25Oddalenie skargi zwrot dofinansowania rpo

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-11-27
NSAInneWysokawsa
środki unijnedofinansowanieRegionalny Program OperacyjnyPrawo zamówień publicznychniekwalifikowalność wydatkówzwrot środkówzasada konkurencyjnościumowa o dofinansowanieroboty budowlanewynagrodzenie ryczałtowe

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dotyczyła skargi Beneficjenta na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o zwrocie dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Beneficjent zawarł umowę o dofinansowanie projektu pn. "..." z wykonawcą robót budowlanych w formule "zaprojektuj i wybuduj". Na skutek kontroli stwierdzono, że Beneficjent dokonał nieuprawnionej zmiany umowy poprzez aneks zwiększający wynagrodzenie wykonawcy o 136 822,78 zł brutto, co stanowiło naruszenie art. 144 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych (Pzp) w związku z art. 70¹ § 3 Kodeksu cywilnego (Kc) oraz zasad kwalifikowalności wydatków. Instytucja Zarządzająca uznała to za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, skutkującą obowiązkiem zwrotu części dofinansowania w kwocie 116 299,36 zł wraz z odsetkami. Beneficjent kwestionował tę decyzję, argumentując, że zmiana była technicznie niezbędna i ekonomicznie uzasadniona, a oferta wykonawcy była przygotowana zgodnie z wiedzą techniczną. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił naruszenie zasady konkurencyjności i procedur, co skutkowało ryzykiem szkody w budżecie UE. Sąd podkreślił, że wynagrodzenie ryczałtowe nie podlega zmianie, a Beneficjent nie wykazał, że zmiana umowy była dopuszczalna w świetle przepisów Pzp i Kc. W związku z tym, wydatki poniesione w wyniku nieuprawnionej zmiany umowy zostały uznane za niekwalifikowalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących zmian umów o roboty budowlane w formule "zaprojektuj i wybuduj", zasady kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy UE oraz konsekwencje naruszenia zasady konkurencyjności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji beneficjenta niebędącego zamawiającym w rozumieniu Pzp, ale zobowiązanego do stosowania zasady konkurencyjności. Interpretacja przepisów Pzp i Kc może być stosowana analogicznie do innych przypadków zmian umów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana umowy o roboty budowlane w formule "zaprojektuj i wybuduj", polegająca na zwiększeniu wynagrodzenia ryczałtowego wykonawcy, stanowi nieuprawnioną zmianę umowy naruszającą Prawo zamówień publicznych i zasady kwalifikowalności wydatków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka zmiana stanowi nieuprawnioną zmianę umowy, naruszającą Prawo zamówień publicznych i zasady kwalifikowalności wydatków, co skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wynagrodzenie ryczałtowe jest co do zasady niezmienne. Zmiana umowy, która zwiększa wynagrodzenie, musi mieścić się w ściśle określonych przesłankach Prawa zamówień publicznych lub Kodeksu cywilnego. W tym przypadku, Beneficjent nie wykazał, że zmiana była niezbędna i zgodna z prawem, a naruszenie zasady konkurencyjności i procedur skutkowało ryzykiem szkody w budżecie UE.

Czy naruszenie procedur przy wydatkowaniu środków unijnych, skutkujące ryzykiem szkody w budżecie UE, obliguje do zwrotu dofinansowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie procedur, które stanowi nieprawidłowość w rozumieniu przepisów UE i może prowadzić do szkody w budżecie UE, obliguje do zwrotu środków.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że naruszenie zasady konkurencyjności i procedur przy wyborze wykonawcy robót dodatkowych stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013, co wypełnia hipotezę art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, nakładając obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę Beneficjenta na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie dofinansowania.

Przepisy (26)

Główne

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

P.z.p. art. 144 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

k.c. art. 70¹ § § 3

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Pomocnicze

u.f.p. art. 184 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.w. art. 41 § ust. 1 i ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

u.f.p. art. 207 § ust. 9 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 12a pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 61 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.z.r.p.p.s.f. art. 9 § ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

P.z.p. art. 144 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

k.c. art. 632 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana umowy o roboty budowlane w formule "zaprojektuj i wybuduj" zwiększająca wynagrodzenie ryczałtowe wykonawcy, bez spełnienia przesłanek z Pzp i Kc, stanowi nieuprawnioną zmianę. • Naruszenie zasady konkurencyjności i procedur przy wydatkowaniu środków unijnych, skutkujące ryzykiem szkody w budżecie UE, obliguje do zwrotu dofinansowania. • Wynagrodzenie ryczałtowe jest co do zasady niezmienne i wykonawca nie może domagać się jego podwyższenia.

Odrzucone argumenty

Zmiana umowy była technicznie niezbędna i ekonomicznie uzasadniona. • Oferta wykonawcy była przygotowana zgodnie z wiedzą techniczną i sztuką budowlaną. • Dodatkowe koszty wykonania nowej kotłowni były niezbędne i powinny być uznane za kwalifikowalne. • Zmiana umowy mieściła się w granicach art. 144 ust. 1 pkt 2 Pzp i art. 72 ust. 2 Dyrektywy 2014/24/UE.

Godne uwagi sformułowania

Wynagrodzenie ryczałtowe zostało ukształtowane jako świadczenie, co do zasady niepodlegające zmianie. • Ryzyko wynikające z braku możliwości dokonania szczegółowej wyceny, z jaką kojarzy się nam wycena w oparciu o otrzymaną od zamawiającego dokumentację projektową, wykonawca winien uwzględnić w cenie ryczałtowej. • Szkodą jest wartość wypłaconego wynagrodzenia wynikającego z przedmiotowego aneksu nr 1, zawartego bez podstawy prawnej. • Dla stwierdzenia nieprawidłowości rodzącej obowiązek zwrotu środków wymagane jest zatem kumulatywne spełnienie trzech warunków: naruszenie przepisu prawa, naruszenie wynikające z działania lub zaniechania beneficjenta, oraz powiązanie naruszenia ze szkodliwym wpływem na budżet UE.

Skład orzekający

Adam Gołuch

sprawozdawca

Adam Pawlyta

członek

Dorota Fleszer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących zmian umów o roboty budowlane w formule \"zaprojektuj i wybuduj\", zasady kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy UE oraz konsekwencje naruszenia zasady konkurencyjności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji beneficjenta niebędącego zamawiającym w rozumieniu Pzp, ale zobowiązanego do stosowania zasady konkurencyjności. Interpretacja przepisów Pzp i Kc może być stosowana analogicznie do innych przypadków zmian umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur przy wydatkowaniu środków unijnych, nawet w przypadku beneficjentów niebędących tradycyjnymi zamawiającymi. Pokazuje również złożoność interpretacji przepisów Prawa zamówień publicznych w kontekście umów o dofinansowanie.

“Unijne pieniądze na "zaprojektuj i wybuduj"? Uważaj na zmiany w umowie – grozi zwrot!”

Dane finansowe

WPS: 116 299,36 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst