III SA/Łd 54/26Uchylenie decyzji ekwiwalent za urlop 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji D. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżący powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r., który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis określający wysokość ekwiwalentu. Organy administracji odmawiały przyznania świadczenia, argumentując m.in. ostatecznością wcześniejszych decyzji i brakiem podstaw do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy nie rozważyły w sposób należyty przesłanek z art. 154 § 1 k.p.a. (interes społeczny lub słuszny interes strony), które mogłyby uzasadniać uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania. Sąd podkreślił, że orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyroki NSA, wspiera stanowisko o możliwości przyznania wyrównania w oparciu o wyrok TK, nawet po upływie terminu przedawnienia, jeśli istnieją wyjątkowe okoliczności. Sąd wskazał, że organy powinny uwzględnić społeczną potrzebę przestrzegania praw pracowniczych i należnego wynagrodzenia, a także fakt, że funkcjonariusze Policji narażają życie i zdrowie. Sąd zwrócił uwagę na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące właściwego organu do rozpatrzenia wniosku w trybie art. 154 k.p.a., jednak uznał, że w tym przypadku właściwy był Komendant Wojewódzki Policji. Sąd stwierdził, że organy błędnie oceniły brak wyjątkowych okoliczności uzasadniających nieuwzględnienie przedawnienia roszczenia, ignorując wpływ wyroku TK i późniejszego orzecznictwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o późniejsze orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących praw pracowniczych i świadczeń, a także interpretacja art. 154 k.p.a. w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego prawa do ekwiwalentu za urlop, jednak jego zasady dotyczące wzruszania decyzji ostatecznych i wykładni przepisów mogą mieć szersze zastosowanie w innych sprawach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, powołując się na ostateczność decyzji i przedawnienie, mimo późniejszego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych wskazującego na wadliwość pierwotnej podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. bez należytego rozważenia interesu strony i interesu społecznego, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TK i sądów administracyjnych, które może stanowić podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie rozważyły wystarczająco przesłanek z art. 154 k.p.a. (interes społeczny, słuszny interes strony) przy odmowie uchylenia decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop. Podkreślono, że orzecznictwo TK i sądów administracyjnych może stanowić podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji, a przedawnienie roszczenia może być usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, takimi jak stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją ma skutek wsteczny (ex tunc) i może stanowić podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przed tym wyrokiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają co do zasady skutek wsteczny (ex tunc), co oznacza, że przepis jest niekonstytucyjny od chwili jego wejścia w życie i może stanowić podstawę do wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na utrwalone stanowisko, że wyroki TK o niezgodności przepisu z Konstytucją mają skutek wsteczny, co oznacza, że przepis jest wadliwy od początku. Skarżący powołuje się na wyrok TK K 7/15, który zakwestionował sposób ustalania ekwiwalentu za urlop, co powinno być uwzględnione przez organy administracji.
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek w trybie art. 154 k.p.a., może odmówić uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, powołując się wyłącznie na zasadę trwałości decyzji ostatecznych i przedawnienie, bez analizy interesu społecznego i słusznego interesu strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ musi rozważyć interes społeczny i słuszny interes strony, a sama zasada trwałości decyzji ostatecznych nie jest bezwzględna i może być wzruszona w przypadkach określonych w przepisach, w tym w trybie art. 154 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreśla, że art. 154 k.p.a. stanowi nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych, który wymaga analizy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Zasada trwałości decyzji ostatecznych, choć ważna, nie jest absolutna i może być uchylona w określonych sytuacjach, a samo przedawnienie nie zawsze wyklucza uwzględnienie roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.o. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
k.p.a. art. 154 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 107 § 1 i 2
Ustawa o Policji
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, jednak organ może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, takimi jak stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej.
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Trwałość decyzji ostatecznych nie jest bezwzględna i może być wzruszona w przypadkach określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. W kontekście art. 154 k.p.a. oznacza to konieczność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony.
p.o.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 9 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Reguluje kwestie dotyczące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby.
Konstytucja RP art. 66 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego jest zagwarantowane.
Konstytucja RP art. 31 § 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i mają moc powszechnie obowiązującą.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 jako podstawa do wzruszenia ostatecznej decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop. • Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na skutek wsteczny wyroków TK i możliwość uwzględnienia roszczeń po upływie terminu przedawnienia w wyjątkowych okolicznościach. • Naruszenie przez organy administracji obowiązku rozważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony w trybie art. 154 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów ostateczności decyzji i braku podstaw do wznowienia postępowania. • Argumentacja organów o przedawnieniu roszczenia i braku wyjątkowych okoliczności uzasadniających jego nieuwzględnienie.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób zatem zdaniem organu II instancji uznać, aby po wydaniu decyzji doszło do takiej zmiany okoliczności, które czyniłyby zasadną ponowną ocenę wniosku strony o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. • organ miał zatem obowiązek rozważyć możliwość zastosowania art. 154 § 1 k.p.a., który odwołuje się do takich pojęć jak: "interes społeczny" czy "słuszny interes strony". • społecznie pożądane jest takie postępowanie organów władzy publicznej, aby prawa pracownicze były przestrzegane, a wynagrodzenie należne pracownikowi (ekwiwalent urlopu jako równoważnik tego wynagrodzenia) zostało w całości wypłacone. • nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący
Anna Dębowska
członek
Joanna Wyporska-Frankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o późniejsze orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących praw pracowniczych i świadczeń, a także interpretacja art. 154 k.p.a. w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego prawa do ekwiwalentu za urlop, jednak jego zasady dotyczące wzruszania decyzji ostatecznych i wykładni przepisów mogą mieć szersze zastosowanie w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy i wpływem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na ostateczne decyzje administracyjne, co jest istotne dla prawników i może zainteresować szerszą publiczność.
“Policjant wygrał walkę o ekwiwalent za urlop po latach. Sąd administracyjny uchylił decyzje, wskazując na błędy organów i siłę orzecznictwa TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.