Orzeczenie · 2016-07-27

III SA/Łd 386/16Uchylenie postanowienia koszty egzekucyjne niekonstytucyjność opłaty

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2016-07-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty postępowaniaopłata manipulacyjnaegzekucja administracyjnawierzycielzobowiązanyTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćuchwałasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 427,93 zł. Koszty te stanowiły opłatę manipulacyjną naliczoną w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec spółki "A" Sp. z o.o. w likwidacji. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie z powodu bezskuteczności egzekucji i obciążył wierzyciela kosztami na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wierzyciel zarzucił m.in. niewskazanie podstawy prawnej kosztów, brak możliwości oceny ich zasadności oraz naliczanie kosztów po wszczęciu postępowania likwidacyjnego dłużnika. Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Kluczowym argumentem Sądu było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14), które stwierdziło niezgodność art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej z Konstytucją. Sąd uznał, że mechanizm ustalania tej opłaty, stosowany w sprawie, jest wadliwy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonych postanowień. Jednocześnie Sąd stwierdził, że samo obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną było zasadne w okolicznościach sprawy, zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a., jednakże jej wysokość została ustalona w sposób nieprawidłowy. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Inspektora kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 64 § 6 u.p.e.a. w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zasady obciążania wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w przypadku bezskuteczności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jego zgodności z Konstytucją. Wartość praktyczna wynika głównie z powołania się na wyrok TK.

Zagadnienia prawne (3)

Czy mechanizm ustalania wysokości opłaty manipulacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określony w art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mechanizm ten, w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty, jest niezgodny z Konstytucją, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że brak górnej granicy opłaty manipulacyjnej prowadzi do zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością opłaty, czyniąc ją nadmierną sankcją pieniężną, a nie zryczałtowanym wynagrodzeniem. Narusza to zasadę zakazu nadmiernej ingerencji oraz zasadę wyłączności ustawowej w dziedzinie danin publicznych.

Czy wierzyciel może zostać obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną, w przypadku umorzenia postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji wobec zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, co obejmuje sytuację umorzenia postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel ponosi koszty, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego. Umorzenie postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji (np. likwidacja zobowiązanego) wypełnia tę przesłankę. Opłata manipulacyjna jest należna z tytułu doręczenia tytułu wykonawczego, niezależnie od skuteczności egzekucji.

Czy organ egzekucyjny podejmuje zbędne czynności egzekucyjne, wiedząc o likwidacji zobowiązanego?

Odpowiedź sądu

Nie, dopóki istnieje szansa zaspokojenia wierzyciela, organ egzekucyjny ma obowiązek prowadzić egzekucję. Zaniechanie tej egzekucji naraziłoby organ na odpowiedzialność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie działał zbędnie, podejmując czynności nawet w trakcie likwidacji zobowiązanego, ponieważ istniała potencjalna możliwość zaspokojenia wierzyciela. Obowiązkiem organu jest prowadzenie egzekucji, jeśli istnieje taka szansa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64c § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasada, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 64 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje wysokość opłat za czynności egzekucyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy lub uchylenie postanowienia organu I instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowań egzekucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut niewskazania podstawy prawnej kosztów egzekucyjnych. • Zarzut braku możliwości oceny zasadności nałożonych kosztów. • Zarzut naliczania kosztów po wszczęciu postępowania likwidacyjnego. • Zarzut zbędności czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny.

Godne uwagi sformułowania

mechanizm ustalania wysokości opłaty manipulacyjnej jest niezgodny z Konstytucją • brak określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat • opłata manipulacyjna jest należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna

Skład orzekający

Ewa Cisowska - Sakrajda

przewodniczący-sprawozdawca

Janusz Nowacki

sędzia

Krzysztof Szczygielski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 64 § 6 u.p.e.a. w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zasady obciążania wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w przypadku bezskuteczności egzekucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jego zgodności z Konstytucją. Wartość praktyczna wynika głównie z powołania się na wyrok TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę organów egzekucyjnych i koszty ponoszone przez strony postępowań. Odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego podnosi jej znaczenie.

Czy opłaty egzekucyjne mogą być niekonstytucyjne? Sąd administracyjny uchyla postanowienie ws. kosztów postępowania.

Dane finansowe

WPS: 427,93 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst