Orzeczenie · 1993-09-03

III SA 438-439/93Podatek od spadku dzien nabycia gospodarstwo rolne

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

1993-09-03

NSAPodatkoweWysokansa

podatek od spadkówdziedziczeniegospodarstwo rolnedata nabycia spadkuinterpretacja przepisówKodeks cywilnyustawa o podatku od spadków i darowiznNSAorzecznictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku od spadków i darowizn od majątku odziedziczonego po Annie i Józefie B., którzy zmarli odpowiednio w 1981 i 1981 roku. Organy podatkowe, w tym Urząd Skarbowy w B. i Izba Skarbowa w B., ustaliły podstawę opodatkowania według stanu masy spadkowej i cen rynkowych z dnia złożenia zeznania podatkowego (7 maja 1992 r.). Spadkobiercy, Henryk i Jan B., Krystyna N. i Maria T., odwołali się od decyzji, argumentując, że w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne, które powinno być zwolnione z podatku zgodnie z przepisami. Podnosili również, że wartość spadku została zawyżona, a organy podatkowe błędnie zastosowały przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące gospodarstw rolnych, które weszły w życie po śmierci spadkodawców. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że organy podatkowe naruszyły art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie uwzględniając przepisów Kodeksu cywilnego (art. 924 i 925 Kc) mówiących, że spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek ustalić, czy nieruchomość była gospodarstwem rolnym według przepisów obowiązujących w 1981 roku, a nie według późniejszych zmian w Kodeksie cywilnym. Ponadto, NSA zwrócił uwagę, że Sąd Rejonowy w B. już wcześniej orzekł o nabyciu praw do gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku, co organy podatkowe zignorowały. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie daty nabycia spadku dla celów podatkowych, stosowanie przepisów o gospodarstwach rolnych w sprawach spadkowych, obowiązki organów podatkowych w zakresie ustalania stanu faktycznego i prawnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 90. XX wieku, ale zasady interpretacji przepisów o nabyciu spadku i stosowaniu prawa właściwego w czasie pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (3)

Jaki jest dzień nabycia rzeczy i praw majątkowych w drodze spadku dla celów ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dniem nabycia jest dzień śmierci spadkodawcy, zgodnie z art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, ponieważ przepisy podatkowe nie zawierają własnej definicji tego dnia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy podatkowe nie definiują dnia nabycia spadku, dlatego należy stosować ogólne zasady prawa cywilnego, które stanowią, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa go z tą chwilą.

Czy przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy stosować przepisy dotyczące gospodarstw rolnych obowiązujące w dniu śmierci spadkodawcy, czy też przepisy późniejsze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy obowiązujące w dniu śmierci spadkodawcy, a jeśli organ podatkowy rozstrzyga o tym, czy nieruchomość jest gospodarstwem rolnym, powinien to czynić na podstawie przepisów definiujących gospodarstwo rolne obowiązujących w dacie śmierci spadkodawcy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe błędnie zastosowały definicję gospodarstwa rolnego z art. 553 Kc, który wszedł w życie po śmierci spadkodawców, zamiast przepisów obowiązujących w 1981 roku. Ponadto, organy zignorowały fakt, że Sąd Rejonowy już orzekł o nabyciu gospodarstwa rolnego w skład spadku.

Czy organy podatkowe mogą kwestionować wartość masy spadkowej wskazaną przez podatnika w zeznaniu podatkowym?

Odpowiedź sądu

Z przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn ani Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, aby oświadczenie o wartości masy spadkowej złożone w zeznaniu podatkowym nie mogło być zmodyfikowane w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii wartości spadku i bezzasadnie oddaliły zarzut zawyżenia wartości nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.

Przepisy (13)

Główne

u.p.s.d. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Podstawa opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych ustalona według stanu rzeczy i praw w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia złożenia zeznania podatkowego. Sąd interpretuje 'dzień nabycia' jako dzień śmierci spadkodawcy.

u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Nabycie własności gospodarstwa rolnego jest zwolnione z podatku, z wyjątkiem budynków mieszkalnych.

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia.

Pomocnicze

k.c. art. 553

Kodeks cywilny

Definicja gospodarstwa rolnego (wprowadzona po śmierci spadkodawców, co było błędnie zastosowane przez organy).

k.p.c. art. 670 § par. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd spadku bada z urzędu, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne i kto może je dziedziczyć.

k.p.a. art. 10 § par. 1