III RN 101/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z decyzji organów nadzoru budowlanego dotyczącej garażu wybudowanego przez Zdzisława S. przy granicy działki Tamary S. Garaż, zbudowany na podstawie pozwolenia z 1981 r., miał otwory wentylacyjne w tylnej ścianie, które inwestor przekształcił w okna, mimo że ściana ta znajdowała się zaledwie 65 cm od granicy działki sąsiedniej. Początkowe postępowania administracyjne dotyczące legalności budowy i jej zgodności z przepisami były skomplikowane, z uchyleniami decyzji i umorzeniami. Ostatecznie, po decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2000 r. umarzającej postępowanie i stwierdzającej, że sprawa nie może być prowadzona w trybie samowoli budowlanej, Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Tamary S. NSA uznał, że skoro zgłoszenie o zakończeniu budowy zostało przyjęte, postępowanie nie może toczyć się w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a ewentualne spory dotyczące niedogodności powinny być rozstrzygane przez sąd powszechny na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie art. 66 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie jego zastosowania, a także naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków i zasad umarzania postępowań administracyjnych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy obowiązujące w czasie budowy (§ 158 rozporządzenia z 1980 r.) oraz aktualne (§ 12 rozporządzenia z 1994 r.), uznał, że umieszczenie okien w ścianie garażu bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej stanowi naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Sąd podkreślił, że art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwala organowi nakazać usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, jeśli narusza on obowiązujące przepisy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając za nietrafny pogląd, że sąsiad może dochodzić swoich praw jedynie przed sądem cywilnym, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście naruszeń przepisów techniczno-budowlanych dotyczących budynków przy granicy działki, nawet jeśli obiekt istnieje od dawna i nie jest samowolą budowlaną.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących okien w garażu przy granicy działki. Wymaga analizy przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w danym czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania okien w ścianie garażu bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie tych nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, czy też sprawa powinna być rozstrzygana przez sąd powszechny na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie tylko odsyła do sądu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że istniejący stan faktyczny (okna w garażu przy granicy działki) rażąco naruszał i nadal narusza przepisy techniczno-budowlane. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości (zamurowanie okien), a nie umarzać postępowanie ani odsyłać strony do sądu cywilnego.
Czy postępowanie w sprawie obiektu budowlanego istniejącego od 1983 roku, w którym stwierdzono naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej (art. 51 Prawa budowlanego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgłoszenie o zakończeniu budowy zostało przyjęte przez organ administracji, postępowanie dotyczące użytkowania obiektu istniejącego od dawna nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
NSA i SN zgodziły się, że przyjęcie zgłoszenia o zakończeniu budowy przez organ administracji oznacza, że obiekt nie jest traktowany jako samowola budowlana, co wyklucza zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.
Czy przepisy dotyczące warunków technicznych budynków, w tym odległości od granicy działki i zakazu umieszczania okien w ścianach graniczących z sąsiadem, mają charakter bezwzględnie obowiązujący?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych określające warunki techniczne budynków są przepisami bezwzględnie obowiązującymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tamara S. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Zdzisław S. | osoba_fizyczna | inwestor |
| Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. | organ_państwowy | organ administracji |
| Prezydent Miasta S. | organ_państwowy | organ administracji |
| Wojewoda S. | organ_państwowy | organ administracji |
| Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. | organ_państwowy | organ administracji |
| Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie | organ_państwowy | sąd administracyjny |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| Anna J. | osoba_fizyczna | poprzedni właściciel nieruchomości sąsiedniej |
| Anna G. | osoba_fizyczna | współwłaściciel nieruchomości sąsiedniej |
Przepisy (9)
Główne
u.p.b. art. 66 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, jeśli narusza on obowiązujące przepisy.
Pomocnicze
u.p.b. art. 51
Ustawa - Prawo budowlane
Przepis dotyczący samowoli budowlanej, który nie miał zastosowania w tej sprawie.
rozp. MAGPiOŚ art. 158 § 1
Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
Obowiązek wyposażenia garażu w wentylację wwiewno-wywiewną.
rozp. MAGPiOŚ art. 13
Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
Zakaz umieszczania otworów okiennych w ścianie budynku gospodarczego usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej (obowiązywało w czasie budowy).
rozp. MGPiB art. 12 § 1, 4, 6
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
Wymagania dotyczące usytuowania budynków na działce sąsiedniej, w tym odległości od granicy (4 m dla ścian z otworami, 3 m dla ścian bez otworów).
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo właściciela do korzystania z nieruchomości, które nie było wyłączną podstawą do dochodzenia roszczeń w tej sprawie.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ale nie do umorzenia postępowania w sytuacji naruszenia prawa.
k.p.c. art. 39313 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym rewizją nadzwyczajną.
Konstytucja RP art. 236 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa prawna dla orzekania Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania okien w garażu przy granicy działki sąsiedniej. • Możliwość i obowiązek zastosowania art. 66 Prawa budowlanego do nakazania usunięcia nieprawidłowości. • Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Odrzucone argumenty
Postępowanie nie może być prowadzone w trybie samowoli budowlanej. • Spory o niedogodności wynikające z użytkowania garażu powinny być rozstrzygane przez sąd powszechny na podstawie art. 140 k.c.
Godne uwagi sformułowania
właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości • postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, dotyczącej użytkowania obiektu istniejącego od 1983 r., nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej • skarżąca jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej [...] uprawniona jest do dochodzenia swoich roszczeń z tego tytułu na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego przed sądem powszechnym • istniejący stan faktyczny [...] rażąco naruszał i był sprzeczny zarówno z uprzednio obowiązującymi [...] a tym bardziej aktualnie nadal jest sprzeczny z o wiele bardziej restrykcyjnymi obecnie obowiązującymi przepisami
Skład orzekający
Andrzej Wasilewski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wróbel
sędzia
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście naruszeń przepisów techniczno-budowlanych dotyczących budynków przy granicy działki, nawet jeśli obiekt istnieje od dawna i nie jest samowolą budowlaną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących okien w garażu przy granicy działki. Wymaga analizy przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w danym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe spory o naruszenia przepisów budowlanych mogą być rozwiązywane, a także jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez sądy administracyjne.
“Nawet stary garaż przy granicy działki musi spełniać przepisy budowlane – Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak egzekwować prawo.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.