Orzeczenie · 2003-10-03

III RN 101/02

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-10-03
SAOSAdministracyjneprawo budowlaneWysokanajwyższy
prawo budowlanewarunki technicznegranica działkinadzór budowlanysamowola budowlanasąsiedztwonieruchomościbudynki gospodarcze

Sprawa wywodzi się z decyzji organów nadzoru budowlanego dotyczącej garażu wybudowanego przez Zdzisława S. przy granicy działki Tamary S. Garaż, zbudowany na podstawie pozwolenia z 1981 r., miał otwory wentylacyjne w tylnej ścianie, które inwestor przekształcił w okna, mimo że ściana ta znajdowała się zaledwie 65 cm od granicy działki sąsiedniej. Początkowe postępowania administracyjne dotyczące legalności budowy i jej zgodności z przepisami były skomplikowane, z uchyleniami decyzji i umorzeniami. Ostatecznie, po decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2000 r. umarzającej postępowanie i stwierdzającej, że sprawa nie może być prowadzona w trybie samowoli budowlanej, Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Tamary S. NSA uznał, że skoro zgłoszenie o zakończeniu budowy zostało przyjęte, postępowanie nie może toczyć się w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a ewentualne spory dotyczące niedogodności powinny być rozstrzygane przez sąd powszechny na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie art. 66 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie jego zastosowania, a także naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków i zasad umarzania postępowań administracyjnych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy obowiązujące w czasie budowy (§ 158 rozporządzenia z 1980 r.) oraz aktualne (§ 12 rozporządzenia z 1994 r.), uznał, że umieszczenie okien w ścianie garażu bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej stanowi naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Sąd podkreślił, że art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwala organowi nakazać usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, jeśli narusza on obowiązujące przepisy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając za nietrafny pogląd, że sąsiad może dochodzić swoich praw jedynie przed sądem cywilnym, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście naruszeń przepisów techniczno-budowlanych dotyczących budynków przy granicy działki, nawet jeśli obiekt istnieje od dawna i nie jest samowolą budowlaną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących okien w garażu przy granicy działki. Wymaga analizy przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w danym czasie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania okien w ścianie garażu bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie tych nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, czy też sprawa powinna być rozstrzygana przez sąd powszechny na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie tylko odsyła do sądu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że istniejący stan faktyczny (okna w garażu przy granicy działki) rażąco naruszał i nadal narusza przepisy techniczno-budowlane. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości (zamurowanie okien), a nie umarzać postępowanie ani odsyłać strony do sądu cywilnego.

Czy postępowanie w sprawie obiektu budowlanego istniejącego od 1983 roku, w którym stwierdzono naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej (art. 51 Prawa budowlanego)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zgłoszenie o zakończeniu budowy zostało przyjęte przez organ administracji, postępowanie dotyczące użytkowania obiektu istniejącego od dawna nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

NSA i SN zgodziły się, że przyjęcie zgłoszenia o zakończeniu budowy przez organ administracji oznacza, że obiekt nie jest traktowany jako samowola budowlana, co wyklucza zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.

Czy przepisy dotyczące warunków technicznych budynków, w tym odległości od granicy działki i zakazu umieszczania okien w ścianach graniczących z sąsiadem, mają charakter bezwzględnie obowiązujący?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych określające warunki techniczne budynków są przepisami bezwzględnie obowiązującymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Rzecznik Praw Obywatelskich (w sensie uwzględnienia argumentów rewizji)

Strony

NazwaTypRola
Tamara S.osoba_fizycznaskarżąca
Zdzisław S.osoba_fizycznainwestor
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.organ_państwowyorgan administracji
Prezydent Miasta S.organ_państwowyorgan administracji
Wojewoda S.organ_państwowyorgan administracji
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S.organ_państwowyorgan administracji
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinieorgan_państwowysąd administracyjny
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej
Anna J.osoba_fizycznapoprzedni właściciel nieruchomości sąsiedniej
Anna G.osoba_fizycznawspółwłaściciel nieruchomości sąsiedniej

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 66 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, jeśli narusza on obowiązujące przepisy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 51

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis dotyczący samowoli budowlanej, który nie miał zastosowania w tej sprawie.

rozp. MAGPiOŚ art. 158 § 1

Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska

Obowiązek wyposażenia garażu w wentylację wwiewno-wywiewną.

rozp. MAGPiOŚ art. 13

Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska

Zakaz umieszczania otworów okiennych w ścianie budynku gospodarczego usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej (obowiązywało w czasie budowy).

rozp. MGPiB art. 12 § 1, 4, 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa

Wymagania dotyczące usytuowania budynków na działce sąsiedniej, w tym odległości od granicy (4 m dla ścian z otworami, 3 m dla ścian bez otworów).

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo właściciela do korzystania z nieruchomości, które nie było wyłączną podstawą do dochodzenia roszczeń w tej sprawie.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ale nie do umorzenia postępowania w sytuacji naruszenia prawa.

k.p.c. art. 39313 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym rewizją nadzwyczajną.

Konstytucja RP art. 236 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawna dla orzekania Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania okien w garażu przy granicy działki sąsiedniej. • Możliwość i obowiązek zastosowania art. 66 Prawa budowlanego do nakazania usunięcia nieprawidłowości. • Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

Odrzucone argumenty

Postępowanie nie może być prowadzone w trybie samowoli budowlanej. • Spory o niedogodności wynikające z użytkowania garażu powinny być rozstrzygane przez sąd powszechny na podstawie art. 140 k.c.

Godne uwagi sformułowania

właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości • postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, dotyczącej użytkowania obiektu istniejącego od 1983 r., nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej • skarżąca jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej [...] uprawniona jest do dochodzenia swoich roszczeń z tego tytułu na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego przed sądem powszechnym • istniejący stan faktyczny [...] rażąco naruszał i był sprzeczny zarówno z uprzednio obowiązującymi [...] a tym bardziej aktualnie nadal jest sprzeczny z o wiele bardziej restrykcyjnymi obecnie obowiązującymi przepisami

Skład orzekający

Andrzej Wasilewski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Wróbel

sędzia

Jerzy Kwaśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście naruszeń przepisów techniczno-budowlanych dotyczących budynków przy granicy działki, nawet jeśli obiekt istnieje od dawna i nie jest samowolą budowlaną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących okien w garażu przy granicy działki. Wymaga analizy przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w danym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe spory o naruszenia przepisów budowlanych mogą być rozwiązywane, a także jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez sądy administracyjne.

Nawet stary garaż przy granicy działki musi spełniać przepisy budowlane – Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak egzekwować prawo.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst