Pełny tekst orzeczenia

III RN 101/02

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

Wyrok z dnia 3 października 2003 r. III RN 101/02 W celu przywrócenia stanu zgodnego z przepisami określającymi warun- ki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą usunięcie otworów okiennych wyko- nanych w ścianie garażu usytuowanego przy granicy działki sąsiedniej, mimo sprzeciwu właściciela tej działki (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wróbel, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2003 r. sprawy ze skargi Tamary S. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Bu- dowlanego w S. z dnia 14 stycznia 2000 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowa- nia administracyjnego w sprawie o nakazanie wykonania określonych robót budow- lanych, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 25 października 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 12 stycznia 1981 r. zatwierdził plan reali- zacyjny i zezwolił Zdzisławowi S. na budowę wolnostojącego garażu dwuboksowego w odległości 65 cm od granicy działki położonej przy ul. S. w S., przy czym - zgodnie z § 158 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm) - na inwestora nałożony został równocześnie obowiązek wyposażenia tego garażu w wentylację wwiewno-wywiew- 2 ną w postaci dwóch otworów wentylacyjnych w tylnej ścianie garażu o wymiarach 14x14 cm, które powinny być zabezpieczone kratkami. Decyzja ta nie została jednak doręczona ówczesnej właścicielce sąsiedniej nieruchomości gruntowej - Annie J., której następcą prawnym została następnie jej córka - Tamara S. W postępowaniu zmierzającym do wydania tej decyzji nie uczest- niczyła także współwłaścicielka innej sąsiadującej z działką inwestora nieruchomości - Anna G., na żądanie której postępowanie w tej sprawie zostało wznowione, w wyni- ku czego decyzją z dnia 27 maja 1983 r. Prezydent Miasta S. udzielił inwestorowi ze- zwolenia na dalszą realizację inwestycji w oparciu o swą uprzednio wydaną decyzję z dnia 12 stycznia 1981 r. Jednak także i ta decyzja nie została doręczona właści- cielce sąsiedniej nieruchomości gruntowej - Annie J. W wyniku odwołania wniesionego przez Annę G. od powyższej decyzji, Woje- woda S. decyzją z dnia 17 lipca 1983 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Mia- sta S. z dnia 27 maja 1983 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, zobowiązując równocześnie Prezydenta Miasta S. do do- konania „oceny prawidłowości lokalizacji projektowanych garaży w świetle przepisów § 156 obowiązujących warunków technicznych”. W konsekwencji, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 27 lutego 1984 r., wydaną na podstawie art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwier- dził, że „wzniesiony bez ważnego pozwolenia obiekt garażowy jednak nie spowodo- wał naruszenia obowiązujących w tym przedmiocie przepisów techniczno-budowla- nych, określonych rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 23.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki”. W wyniki ponownego odwołania Anny G. od powyższej decyzji, Wojewoda S. decyzją z dnia 25 czerwca 1984 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 27 lutego 1984 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania, wska- zując na konieczność „dokonania oceny, czy obiekt spełnia wymogi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a w szcze- gólności przepisy § 13, § 15 ust. 3 i § 156 ust. 1 (...) i w przypadku pozytywnym, mając na względzie art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wydać pozwolenie na użyt- kowanie, po uprzednim pobraniu zwiększonej opłaty skarbowej.” W wyniku ponow- nego rozpoznania niniejszej sprawy, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 19 lipca 1984 r., wydaną na podstawie art. 105 k.p.a., ponownie umorzył postępowanie, a w 3 uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że: „wzniesiony bez ważnego pozwole- nia obiekt garażowy nie spowodował naruszenia obowiązujących w tym przedmiocie przepisów techniczno-budowlanych, określonych w § 13, 15 ust. 3 i 156 ust. 1 rozpo- rządzenia MAGTiŚ z dnia 27.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych”. Z kolei, Tamara S. - córka i następca prawny Anny J., jako właściciel działki sąsiadującej z działką Zdzisława S., na której wybudowany został powyższy garaż, w swym piśmie z dnia 17 maja 1999 r., które skierowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w S., podniosła zarzut, że przedmiotowy garaż, jaki zbudowany został na nieruchomości sąsiedniej w bezpośrednim są- siedztwie (w odległości 65 cm) jej nieruchomości, zakłóca jej intymność w korzysta- niu z tej nieruchomości, bowiem na ścianie garażu usytuowanej równolegle do jej nieruchomości umieszczone nie zostały przewidziane w projekcie garażu okna, a ponadto powoduje on uciążliwości poprzez wydobywanie się z otworów okiennych przykrych zapachów oraz poprzez hałas. W wyniku dokonanych oględzin przez pra- cowników organu nadzoru budowlanego, w dniu 22 czerwca 1999 r. sporządzony został ‘Protokół oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego’, w którym potwierdzono zarzut skarżącej i na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Bu- dowlanego w Powiecie Grodzkim S. wydał w dniu 29 czerwca 1999 r. decyzję, mocą której nakazał Zdzisławowi S. doprowadzić przedmiotowy garaż „do stanu zgodnego z warunkami technicznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Prze- strzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicz- nych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12 ust. 4 pkt 2 i pkt 6), tj. zamurować lub zastąpić kształtkami szklanymi (luksferami) okna w tylnej ścianie garażu znajdującej się w odległości mniejszej niż 3 m od sąsiedniej granicy w termi- nie do dnia 30.09.1999 r.”. W wyniku odwołania Zdzisława S. od powyższej decyzji Powiatowego In- spektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia 29 czerwca 1999 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 stycznia 2000 r. uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, stwier- dzając w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że „jak wynika z akt sprawy, przed- miotowy garaż wybudowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1981 roku. Do jego użytkowania przystąpiono po zawiadomieniu o zakończeniu bu- dowy organu administracji państwowej - pismo z dnia 10-08-1983 r. skierowane do Urzędu Miejskiego w S. Przyjęcie zgłoszenia przez organ oznacza, że postępowanie 4 administracyjne w sprawie przedmiotowego obiektu, istniejącego od 1983 roku, nie może być prowadzone w trybie samowoli budowlanej. Tym bardziej nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przyjęte za pod- stawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Spór o okna w tylnej ścianie garażu, o których pisze p. Tamara S. w skardze z dnia 17-05-1999 r. skierowanej do Powiato- wego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S., może być rozstrzygnięty w sądzie powszechnym”. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 października 2001 r. [...] oddalił skargę Tamary S. na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 stycznia 2000 r. W uza- sadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w szczególności, że: po pierwsze - „w zaistniałej sytuacji faktycznej trafne jest zatem stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy (...), że przyjęcie przez właściwy organ zgłoszenia o zakoń- czeniu budowy powoduje, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, dotyczącej użytkowania obiektu istniejącego od 1983 r., nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej, a więc także nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Wobec powyższego bezprzedmiotowe było postępowanie toczące się przed organem pierwszej instancji w trybie art. 51 Prawa budowlanego”; oraz po dru- gie - „wyjaśnić należy, iż jeśli obecnie, skarżąca jako właścicielka nieruchomości są- siedniej powołuje się na niedogodności wynikające z użytkowania przedmiotowego garażu, między innymi, ograniczenie jej prawa do swobodnego i intymnego korzysta- nia z działki ogrodowej, to uprawniona jest do dochodzenia swoich roszczeń z tego tytułu na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego przed sądem powszechnym”. Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 15 lipca 2002 r. [...] wniósł rewi- zję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego [...], zarzucając temu wyrokowi rażące naruszenie: po pierwsze - art. 66 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) „poprzez zaniechanie jego zastosowania w sytuacji wymagającej tego rodzaju działań”; po drugie - art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Przestrzen- nej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm. - powoływanego nadal jako: rozporządzenie MAGPiOŚ z 1980 r. w sprawie warunków technicznych); 5 oraz po trzecie - art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 k.p.a. (w brzmieniu jednolite- go tekstu: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1074) „wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania”. W konsekwencji, Rzecznik Praw Obywatel- skich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zarzutów rewizji nadzwyczajnej Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł w szczególności, że: po pierwsze - istniejący stan faktyczny, będący przedmiotem oceny prawnej dokonanej w rozpoznawanej sprawie zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny, naru- szał nie tylko przepisy § 13 ust. 1 i ust. 2 oraz § 158 rozporządzenie MAGPiOŚ z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, które obowiązywały w czasie realizacji tej inwestycji (garażu), lecz także jest niezgodny z wymaganiami określonymi w § 12 ust. 4 obecnie obowiązującego w tym zakresie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków tech- nicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jednolity tekst: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm. - powoływanego nadal jako: rozporządzenie MGPiB z 1994 r. w sprawie warunków technicznych), skoro budynek, w ścianie którego urządzono otwory drzwiowe lub okienne powinien być oddalony od granicy nieru- chomości minimum 4 m, a w danym wypadku jest poza sporem, że odległość ta wy- nosi 65 cm; po drugie - biorąc pod uwagę to, że przepisy Prawa budowlanego mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących oraz to, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca nieruchomości ma między innym obo- wiązek utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym, zaś - co pokreślono w rewizji nadzwyczajnej - zły stan techniczny obiektu „może być efektem jego wykona- nia na podstawie wadliwej decyzji pozwolenia na budowę lub być skutkiem - jak w niniejszej sprawie - odstąpienia przez inwestora od ustaleń i warunków wydanego pozwolenia na budowę”; przy czym „naruszenie norm techniczno-budowlanych w czasie budowy obiektu ma ten skutek, że jest on od początku jego istnienia w niena- leżytym stanie technicznym”, a w rozpoznawanej sprawie zarzut strony skarżącej dotyczył właśnie „złego stanu technicznego garażu na nieruchomości sąsiedniej”; po trzecie - Rzecznik Praw Obywatelskich nie kwestionuje natomiast stanowiska Sądu w kwestii „zasadności uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, nato- miast nie było żadnego powodu do umorzenia postępowania w sprawie stanu tech- 6 nicznego garażu. Nie ulega więc wątpliwości, że przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w konkretnym przypadku nie mógł mieć zastosowania. (...) w niniejszej sprawie powi- nien mieć zastosowanie art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego. Nietrafne jest także ode- słanie strony skarżącej na drogę postępowania przed sądem powszechnym, gdyż przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości tego sądu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji § 13 ust. 1 i ust. 2 uprzednio obowiązującego rozpo- rządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bu- dynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), dopuszczona była możliwość sytuowania bez- pośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego, jeżeli nie utrudni to prawi- dłowej zabudowy działki sąsiedniej i z tym wyraźnym zastrzeżeniem, że „ściany bu- dynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi”. Natomiast, zgodnie z aktualnie obowiązującym przepisem § 12 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bu- dynki i ich usytuowanie (jednolity tekst: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), usy- tuowanie budynków na działce sąsiedniej powinno „zapewniać zachowanie odległo- ści między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urzą- dzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określo- nych w rozporządzeniu”, przy czym - o ile z przepisów szczególnych nie wynikają odmienne wymagania „należy zachować odległość zabudowy od granicy z sąsied- nimi działkami co najmniej: 1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m; 2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - 3 m”. Równocześnie, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) „w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku”. Oznacza to, że w wypadku, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że w kon- kretnej sytuacji użytkowany już budynek (np. garaż), który faktycznie nie odpowiada wymaganiom technicznym określonym powszechnie obowiązującymi przepisami 7 prawa budowlanego (np. z tej przyczyny, że w ścianie garażu usytuowanego bezpo- średnio przy granicy działki sąsiedniej znajdują się otwory okienne lub drzwiowe), or- gan ten powinien nakazać w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (np. zamurowanie otworów okiennych lub drzwiowych znajdujących się w ścianie garażu graniczącej z działką sąsiednią). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że inwestor - Zdzisław S. uzyskał w dniu 12 stycznia 1981 r. pozwolenie na wybudowanie garażu w odległości 65 cm od granicy działki sąsiedniej (w danym wypadku od granicy działki należącej do skar- żącej Tamary S.), w której organ budowlany - stosownie do dyspozycji obowiązują- cego wówczas § 158 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Tere- nowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicz- nych, jakim powinny odpowiadać budynki, stanowiącego, że „pomieszczenie garażu indywidualnego lub zbiorowego do 3 stanowisk powinno mieć wentylację naturalną nawiewno-wwiewną z kanałami wywiewnymi, wyprowadzonymi na dach budynku” - nałożył na inwestora obowiązek wyposażenia garażu w wentylację wwiewno-wy- wiewną w postaci dwóch otworów wentylacyjnych w tylnej ścianie garażu o wymia- rach 14x14 cm, które powinny być zabezpieczone kratkami. Tymczasem, budując garaż inwestor umieścił w ścianie tego garażu usytuowanej w odległości 65 cm od granicy działki skarżącej - Tamary S. otwory okienne, dopuszczając się tym samym nie tylko samowolnej zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego garażu, na reali- zację którego uzyskał pozwolenie budowlane, lecz także w oczywisty sposób naru- szając wynikający z obowiązującego wówczas § 13 rozporządzenia Ministra Admini- stracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zakaz umieszczania otworów okiennych w ścianie budynku gospodarczego (w danym wypadku: garażu) usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej. Zaistniały stan faktycz- ny, jakkolwiek nie został on zakwestionowany przez właściwy organ nadzoru bu- dowlanego w chwili przekazania przez inwestora informacji o zakończeniu budowy garażu oraz przejęciu go do użytkowania, był jednak obiektywnie rzecz biorąc i jest nadal sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa, w danym wypadku z bez- względnie obowiązującymi przepisami określającymi warunki techniczne, jakim po- winny odpowiadać budynki, a w szczególności: naprzód - z obowiązującym w owym czasie § 13 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony 8 Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a następnie - z obowiązującym aktualnie § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w spra- wie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stąd, na co trafnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, „postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, dotyczącej użytkowania obiektu istniejącego od 1983 r., nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej, a więc także nie mogą mieć zastosowania prze- pisy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane”. Jednakże oczywiście nietrafny jest wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd prawny, wedle którego obecnie skarżącej, jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej, która powo- łuje się na niedogodności wynikające z użytkowania przedmiotowego garażu usytu- owanego bezpośrednio przy granicy jej działki, w którego ścianie od strony nieru- chomości sąsiedniej umieszczone zostały otwory okienne, miałoby przysługiwać je- dynie uprawnienie do dochodzenia swoich roszczeń z tego tytułu na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego przed sądem powszechnym. Naczelny Sąd Administracyjny w ogóle nie wziął bowiem pod uwagę okoliczności, która trafnie podniesiona została w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej, że w danym wypadku istniejący stan faktycz- ny - użytkowanie przez Zdzisława S. garażu usytuowanego w odległości 65 cm od granicy działki skarżącej, w którym otwory okienne umieszczone zostały na ścianie zwróconej w kierunku granicy działki sąsiedniej należącej do skarżącej - obiektywnie rzecz biorąc od początku rażąco naruszał i był sprzeczny zarówno z uprzednio obo- wiązującymi (§ 13 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki), a tym bardziej aktualnie nadal jest sprzeczny z o wiele bardziej restrykcyjnymi obecnie obowiązującymi przepisami (§ 12 rozporzą- dzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuo- wanie) określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, a tym samym uzasadnia on wydanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego stosow- nej decyzji nakazującej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przy- wrócenie stanu zgodnego z wymaganiami prawa poprzez usunięcie (zamurowanie) rzeczonych otworów okiennych w ścianie garażu sąsiadującej z granicą działki skar- żącej. 9 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) oraz art. 39313 § 1 k.p.c. w związku z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospo- litej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępo- wania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ========================================