III PZP 4/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpatrzył zagadnienie prawne dotyczące prawa wychowawców placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego, zatrudnionych przed 1 stycznia 2004 r., do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Sprawa wywodziła się z powództwa M. W. przeciwko Domowi Dziecka nr (...) w Z. o wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych. Sądy niższych instancji wydały sprzeczne orzeczenia. Sąd Najwyższy, analizując przepisy przejściowe (art. 237 ust. 1 ustawy nowelizującej) oraz przepisy Karty Nauczyciela, doszedł do wniosku, że od 1 stycznia 2012 r. dla tej grupy zawodowej przestało obowiązywać preferencyjne 26-godzinne pensum, a zaczęto stosować standardowy 40-godzinny tydzień pracy. W związku z tym, prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, wynikające z przekroczenia pensum niższego niż 40 godzin, wygasło. Uchwała stwierdza, że wychowawcy ci nie zachowali prawa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmiany statusu prawnego pracowników w wyniku nowelizacji ustaw, zwłaszcza w kontekście prawa pracy i Karty Nauczyciela.
Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (wychowawcy placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego) i okresu przejściowego do końca 2013 r. Interpretacja przepisów intertemporalnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy na mocy art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, nauczyciele - wychowawcy placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego, zatrudnieni przed 1 stycznia 2004 r., zachowali do 31 grudnia 2013 r. prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe (art. 35 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wychowawcy ci nie zachowali prawa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 237 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, mimo że stanowi przepis przejściowy, nakazuje stosowanie Karty Nauczyciela w aktualnym brzmieniu od 1 stycznia 2012 r. Ponieważ znowelizowany art. 42 ust. 3 Lp. 8 lit. a Karty Nauczyciela nie zawierał już regulacji dotyczącej 26-godzinnego pensum dla tej grupy zawodowej, od 1 stycznia 2012 r. obowiązywał ich standardowy 40-godzinny tydzień pracy, co wyeliminowało możliwość naliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Dom Dziecka nr (...) w Z. | instytucja | pozwany |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowanej do Prokuratury Krajowej Renata Pawłowska | organ_państwowy | przy udziale |
Przepisy (22)
Główne
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 237 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie Karty Nauczyciela w aktualnym brzmieniu od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. dla wychowawców zatrudnionych przed 1 stycznia 2004 r.
k.n. art. 1 § 1a
Ustawa - Karta Nauczyciela
Przepis uchylony od 1 stycznia 2012 r., który stanowił podstawę stosowania Karty Nauczyciela do wychowawców.
k.n. art. 35 § 2
Ustawa - Karta Nauczyciela
Definicja godzin ponadwymiarowych.
k.n. art. 35 § 3
Ustawa - Karta Nauczyciela
Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe.
k.n. art. 42 § 3
Ustawa - Karta Nauczyciela
Lp. 8 lit. a - określający 26-godzinne pensum dla wychowawców placówek socjalizacyjnych (uchylony od 1 stycznia 2012 r.).
Pomocnicze
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 204
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Przepis uchylający art. 1 ust. 1a Karty Nauczyciela.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 237 § 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dotyczy nadzoru pedagogicznego nad wychowawcami.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 186 § 4
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dotyczył nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez wojewodę.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 251
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Określa datę wejścia w życie ustawy.
k.n. art. 42 § 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Określa 40-godzinny tydzień pracy nauczyciela.
k.n. art. 42 § 2
Ustawa - Karta Nauczyciela
Określa zakres obowiązków nauczyciela w ramach czasu pracy.
k.p.c. art. 398 § 17
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy powiększonemu składowi SN.
k.p. art. 11 § 2
Kodeks pracy
Zasada równego traktowania w zatrudnieniu.
k.p. art. 11 § 3
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu.
k.p. art. 18 § 3a
Kodeks pracy
§ 1 - zasada równego wynagrodzenia.
k.p. art. 241 § 13
Kodeks pracy
§ 1 i 2 - zmiana warunków pracy w drodze wypowiedzenia zmieniającego.
k.p. art. 42
Kodeks pracy
Wypowiedzenie zmieniające.
Konst. RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Konst. RP art. 33
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz dyskryminacji.
u.p.s.
Ustawa o pracownikach samorządowych
Dotyczy zatrudnienia po 1 stycznia 2004 r.
p.o. art. 51 § 1
Prawo oświatowe
Zadania kuratora oświaty.
p.o. art. 2 § 3
Prawo oświatowe
Kategoria placówek oświatowo-wychowawczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 237 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jako przepisu nakazującego stosowanie Karty Nauczyciela w aktualnym brzmieniu od 1 stycznia 2012 r. • Uchylenie art. 42 ust. 3 Lp. 8 lit. a Karty Nauczyciela od 1 stycznia 2012 r. skutkujące brakiem 26-godzinnego pensum dla wychowawców. • Stosowanie standardowego 40-godzinnego tygodnia pracy dla wychowawców od 1 stycznia 2012 r. • Brak przepisu intertemporalnego nakazującego stosowanie poprzedniego brzmienia art. 42 ust. 3 Lp. 8 lit. a do końca 2013 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja, że art. 237 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie Karty Nauczyciela w brzmieniu sprzed nowelizacji (do 31 grudnia 2011 r.) przez okres dwóch lat. • Stosowanie 26-godzinnego pensum i prawa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2012 r.
Godne uwagi sformułowania
„ustawę - Karta Nauczyciela stosuje się przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy” • „od 1 stycznia 2012 r. nauczycieli-wychowawców placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego obowiązywał czas pracy na terenie placówki w wymiarze 40 godzin tygodniowo, bez obowiązkowego pensum” • „zmiana przepisów ustawowych mających wpływ na treść stosunku pracy, powoduje zmianę obowiązków i praw stron niezależnie od ich woli” • „normy prawne odnoszące się do stanów prawnych z różnych dat, jeżeli są przedzielone nowelizacją, stanowią w aspekcie logicznym alternatywę rozłączną, a nie - koniunkcję” • „ustawodawca miał możliwość wykreowania odmiennego stanu prawnego” • „jedynym wyjątkiem są unormowania intertemporalne, które mogą stanowić o dalszym stosowaniu przepisu sprzed nowelizacji” • „wykładnia logiczno – językowa, systemowa, celowościowa i częściowo funkcjonalna implikują konkluzję”
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Dawid Miąsik
członek
Zbigniew Myszka
członek
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Krzysztof Staryk
sprawozdawca, uzasadnienie
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmiany statusu prawnego pracowników w wyniku nowelizacji ustaw, zwłaszcza w kontekście prawa pracy i Karty Nauczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (wychowawcy placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego) i okresu przejściowego do końca 2013 r. Interpretacja przepisów intertemporalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej ze zmianą przepisów i ich wpływem na prawa pracowników, co jest istotne dla wielu osób pracujących w sektorze publicznym. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów przejściowych.
“Czy wychowawcy placówek opiekuńczych stracili prawo do dodatkowych wynagrodzeń po zmianie przepisów?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.