Orzeczenie · 2006-06-21

III PK 53/05Funkcjonariusz straży granicznej odsetki za uposażenie 2

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2006-06-21

SNPrawo pracystosunki służboweWysokanajwyższy

straż granicznauposażenieodsetkiprawo pracystosunek służbowysąd najwyższykasacjakonstytucja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia H. D. o zapłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia służbowego od Straży Granicznej. Po tym, jak sądy niższych instancji (Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny) przyznały powodowi prawo do odsetek, strona pozwana wniosła kasację. Głównym zarzutem było naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących odsetek (art. 359 § 1 k.c. i 481 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 476 § 1 k.p.c.) poprzez uznanie sprawy za należącą do zakresu prawa pracy. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, powołał się na wcześniejszą uchwałę siedmiu sędziów (III PZP 1/05), która rozstrzygnęła, że funkcjonariusz Straży Granicznej ma prawo żądać odsetek za czas opóźnienia w wypłacie uposażenia, opierając się na art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 481 § 1 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o odsetki od uposażenia funkcjonariusza Straży Granicznej jest sprawą cywilną, a ze względów merytorycznych właściwy jest sąd pracy. Podkreślono, że brak wyraźnego przepisu w ustawie o Straży Granicznej przyznającego prawo do odsetek nie wyklucza jego istnienia, a przepisy przyznające takie prawo w innych ustawach dotyczących służb mundurowych należy traktować jako powtórzenie ogólnych zasad.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa funkcjonariuszy służb mundurowych do odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia, nawet w braku wyraźnych przepisów w ich ustawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej, ale zasady mogą być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych, jeśli nie ma odmiennych regulacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, będący funkcjonariuszem państwowym na podstawie stosunku administracyjnoprawnego, może żądać odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia na podstawie art. 481 § 1 k.c. w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, mimo braku wyraźnego przepisu w ustawie o Straży Granicznej przyznającego takie prawo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, funkcjonariusz Straży Granicznej może żądać odsetek za czas opóźnienia w wypłacie uposażenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nieterminowa wypłata uposażenia stanowi zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym, a prawo do żądania odsetek wynika z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 481 § 1 k.c. Brak wyraźnego przepisu w ustawie o Straży Granicznej nie wyklucza tego prawa, a sądy powszechne (w tym sądy pracy) są właściwe do rozpatrywania takich roszczeń.

Czy sprawa o zapłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia funkcjonariusza Straży Granicznej jest sprawą z zakresu prawa pracy, a tym samym właściwy jest do jej rozpoznania sąd pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ze względów merytorycznych właściwy jest sąd pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w uchwale powiększonego składu uznał, że sprawa roszczenia funkcjonariusza Straży Granicznej o odsetki od opóźnienia w wypłacie uposażenia jest sprawą cywilną (art. 2 § 1 k.p.c.), a ze względów merytorycznych do jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H. D.	osoba_fizyczna	powód
[…] Oddział Straży Granicznej w P.	instytucja	pozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do żądania odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Terminowa wypłata uposażenia jako prawa majątkowego jest koniecznym elementem wynagrodzenia sprawiedliwego.

u.s.g.

Ustawa o Straży Granicznej

Ustawa regulująca stosunek służbowy funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39314 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przedstawienia zagadnienia prawnego powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 39314 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego jest wiążąca w danej sprawie.

k.p.c. art. 476 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog spraw z zakresu prawa pracy.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Definicja pracownika.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Odesłanie do przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

u.s.g. art. 45 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o Straży Granicznej

Podstawa zwolnienia ze służby.

u.p.s.p. art. 111a

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Przykład przepisu przyznającego prawo do odsetek funkcjonariuszom.

u.s.w.ż.z. art. 75 § ust. 3

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Przykład przepisu przyznającego prawo do odsetek żołnierzom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieterminowa wypłata uposażenia funkcjonariuszowi Straży Granicznej stanowi zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym. • Funkcjonariusz Straży Granicznej ma prawo do odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia na podstawie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 481 § 1 k.c. • Sprawa o zapłatę odsetek od uposażenia funkcjonariusza Straży Granicznej jest sprawą cywilną, a ze względów merytorycznych właściwy jest sąd pracy. • Brak wyraźnego przepisu w ustawie o Straży Granicznej przyznającego prawo do odsetek nie wyklucza jego istnienia.

Odrzucone argumenty

Funkcjonariusz Straży Granicznej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy i nie może odwoływać się do przepisów Kodeksu pracy i cywilnego dotyczących odsetek. • Ustawa o Straży Granicznej ma charakter zupełny i nie przewiduje prawa do odsetek. • Nieterminowa wypłata uposażenia wynikającego ze stosunku administracyjnoprawnego nie jest zdarzeniem cywilnoprawnym. • Sprawa o wypłatę odsetek nie jest sprawą cywilną ani sprawą z zakresu prawa pracy. • Droga administracyjna jest właściwa do dochodzenia roszczeń ze stosunku służbowego.

Godne uwagi sformułowania

Milczenie ustawodawcy nie może być interpretowane w sposób sprzeczny z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • Niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku wypłaty uposażenia jest zdarzeniem cywilnoprawnym uprawniającym do żądania wypłaty odsetek na postawie art. 481 k.c. • Z woli ustrojodawcy na rzecz sądów powszechnych przemawia domniemanie właściwości w sprawie o wypłatę odsetek od uposażenia funkcjonariusza Straży Granicznej. • Terminowa wypłata uposażenia funkcjonariusza Straży Granicznej, jako prawa majątkowego, jest koniecznym elementem wynagrodzenia sprawiedliwego i podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej na podstawie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. • Przepisy przyznające prawo do odsetek w innych ustawach dotyczących służb mundurowych należy traktować jedynie jako swego rodzaju redundancję, czyli powtórzenie tych zasad (superflua non nocent).

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący

Zbigniew Hajn

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa funkcjonariuszy służb mundurowych do odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia, nawet w braku wyraźnych przepisów w ich ustawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej, ale zasady mogą być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych, jeśli nie ma odmiennych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw majątkowych funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacji przepisów w kontekście konstytucyjnym, co jest interesujące dla prawników i osób związanych ze służbami.

“Czy funkcjonariusz Straży Granicznej może domagać się odsetek za opóźnioną wypłatę pensji? Sąd Najwyższy daje odpowiedź!”

Dane finansowe

WPS: 51 334,81 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1975 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników