Orzeczenie · 2007-04-04

III PK 2/07Wynagrodzenie za nadgodziny interpretacja przepisów

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2007-04-04

SNPrawo pracyczas pracyWysokanajwyższy

godziny nadliczboweniedziele i świętadodatekkodeks pracyczas pracywynagrodzeniesąd najwyższyorzecznictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu, który zasądził od niej na rzecz powódki wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Spór dotyczył okresu od stycznia 2002 r. do stycznia 2005 r., w którym obowiązywały różne brzmienia przepisów Kodeksu pracy dotyczących wynagradzania za nadgodziny, zwłaszcza w niedziele i święta. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 381 k.p.c. do zarzutów naruszenia prawa materialnego i nie odniósł się do przepisu art. 15111 k.p. Podkreślono, że za pracę w niedzielę lub święto, jeśli nie zapewniono dnia wolnego, przysługuje tylko jeden dodatek, zgodnie z uchwałą SN z dnia 15 lutego 2006 r. (II PZP 11/05). Zwrócono również uwagę na potrzebę ustalenia, czy wypłacone pracownicy wynagrodzenie wyższe niż umowne nie stanowiło dorozumianej zmiany umowy lub zapłaty za pracę w godzinach nadliczbowych, zgodnie z art. 60 k.c. w związku z art. 300 k.p. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, zwłaszcza w niedziele i święta, oraz kwestia dorozumianej zmiany umowy o pracę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy okresu obowiązywania konkretnych przepisów Kodeksu pracy; wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych w zakresie ustalenia wynagrodzenia i sposobu jego wypłaty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracownikowi przysługują dwa dodatki za pracę w niedzielę lub święto, gdy nie zapewniono mu dnia wolnego w zamian?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownikowi przysługuje tylko jeden dodatek.

Uzasadnienie

Przyznanie dwóch dodatków narusza ekwiwalentność świadczeń stron stosunku pracy. Prawo do dwóch dodatków jest wyjątkiem, który musiałby być wyraźnie określony w Kodeksie pracy.

Czy wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia wyższego niż określone w umowie o pracę może stanowić dorozumianą zmianę umowy lub zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w zależności od ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Treść umowy o pracę może być określona nie tylko przez oświadczenia woli złożone przy jej zawieraniu, ale także przez sposób jej wykonywania, który może świadczyć o konkludentnych oświadczeniach woli stron dotyczących zmiany treści stosunku pracy. Oświadczenie woli może być wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę w sposób dostateczny.

Czy przy ustalaniu dodatku za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy uwzględnia się godziny nadliczbowe, za które przysługuje dodatek za przekroczenie dobowej normy czasu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie uwzględnia się tych godzin.

Uzasadnienie

Wynika to z przepisów Kodeksu pracy (art. 134 § 11a oraz art. 1511 § 2) oraz z wykładni systemowej i zasady ekwiwalentności świadczeń stron stosunku pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Monika M.	osoba_fizyczna	powódka
Janina K.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (16)

Główne

k.p. art. 1511 § 1

Kodeks pracy

Reguluje wysokość dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

k.p. art. 1511 § 2

Kodeks pracy

Dotyczy dodatku za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy i wyłącza kumulację z dodatkiem za przekroczenie dobowej normy.

k.p. art. 15111 § 1

Kodeks pracy

Obowiązek zapewnienia innego dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę.

k.p. art. 15111 § 2

Kodeks pracy

Przysługuje dodatek za pracę w niedzielę, jeśli nie zapewniono dnia wolnego.

k.p. art. 15111 § 3

Kodeks pracy

Przysługuje dodatek za pracę w święto, jeśli nie zapewniono dnia wolnego.

k.p. art. 134 § 1

Kodeks pracy

Przepis obowiązujący do 31 grudnia 2003 r. regulujący dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

k.p. art. 134 § 11

Kodeks pracy

Przepis obowiązujący do 31 grudnia 2003 r. regulujący dodatek za przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy.

k.p.c. art. 39815 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p. art. 29 § 1

Kodeks pracy

W związku z art. 60 k.c. - sposób wykonywania umowy może świadczyć o dorozumianej zmianie jej treści.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli może być wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę w sposób dostateczny.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

k.p.c. art. 22 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p. art. 78

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i w związku z art. 39821 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. • Naruszenie art. 381 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że zarzut naruszenia art. 15110 i art. 15111 k.p. jest spóźniony. • Naruszenie art. 22 § 1 in fine, art. 29 § 1 pkt 3 oraz art. 78 k.p. w związku z art. 1511 § 1 k.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wypłacenie wynagrodzenia wyższego niż należne z umowy o pracę nie powinno być zaliczone na poczet wynagrodzenia za pracę. • Naruszenie art. 15110 i art. 15111 § 2 i 3 k.p. w związku z art. 1511 § 1 pkt 1 i 2 k.p. poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie dopuszczalności kumulowania dodatku za pracę w niedzielę/święta z dodatkiem za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Godne uwagi sformułowania

wypłacenie pracownikowi przez pracodawcę wynagrodzenia wyższego niż określone w umowie o pracę może stanowić dorozumianą zmianę umowy albo zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych • w razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek • przyznanie tylko na podstawie spornej argumentacji dogmatycznoprawnej dwóch dodatków za tę pracę narusza ekwiwalentność świadczeń stron stosunku pracy • treść umowy o pracę może być określona nie tylko przez oświadczenia woli złożone przez strony przy jej zawieraniu, ale także przez sposób jej wykonywania. Może on świadczyć o konkludentnych oświadczeniach woli stron dotyczących zmiany treści stosunku pracy powstałego z umowy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Herbert Szurgacz

członek

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, zwłaszcza w niedziele i święta, oraz kwestia dorozumianej zmiany umowy o pracę."

Ograniczenia: Dotyczy okresu obowiązywania konkretnych przepisów Kodeksu pracy; wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych w zakresie ustalenia wynagrodzenia i sposobu jego wypłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzenia za nadgodziny i zawiera ważne wskazówki interpretacyjne dotyczące przepisów Kodeksu pracy, które mogą być interesujące dla wielu pracowników i pracodawców.

“Czy pracownikowi przysługują dwa dodatki za pracę w niedzielę? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”

Dane finansowe

WPS: 24 772,95 PLN

wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 24 772,95 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników