III OZ 299/26Oddalenie zażalenia na wykluczenie sędziów 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuGmina złożyła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zmiany granic administracyjnych. Po odrzuceniu skargi przez WSA i uchyleniu tego postanowienia przez NSA, sprawa wróciła do WSA. Gmina złożyła wnioski o wyłączenie trzech sędziów WSA, powołując się na art. 19 P.p.s.a., argumentując, że sędziowie ci orzekali w innych, analogicznych sprawach i mogli już powziąć stanowisko co do stanu prawnego. WSA oddalił te wnioski, uznając, że nie wskazano konkretnych okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów. Gmina wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie Konstytucji RP, art. 19 P.p.s.a. i art. 22 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności, ale nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów z powodu subiektywnego niezadowolenia strony z ich orzeczeń w innych sprawach. Sąd wskazał, że argumentacja skarżącej opierała się na subiektywnym przekonaniu, a sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia, których prawdziwość nie została podważona. NSA uznał, że nie doszło do naruszenia prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy, a łączne rozpoznanie wniosków o wyłączenie było zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowane stanowisko sądów administracyjnych dotyczące przesłanek wyłączenia sędziego, w szczególności w kontekście orzekania w podobnych sprawach i subiektywnych odczuć stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a., gdy strona zarzuca mu orzekanie w innych, analogicznych sprawach i powzięcie stanowiska co do stanu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie strony o stronniczości sędziego lub fakt orzekania w innych, analogicznych sprawach, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie ma obiektywnych wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywnej bezstronności, a nie eliminowanie sędziów z powodu niezadowolenia strony z ich orzeczeń w innych sprawach. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia, a strona nie uprawdopodobniła okoliczności podważających ich wiarygodność.
Czy narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nieujawnienie stronie informacji na temat składu sądu rozpoznającego wniosek o wyłączenie sędziego przed rozpoznaniem sprawy co do istoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ wniosek o wyłączenie sędziego jest kwestią incydentalną, a nie rozpoznaniem sprawy co do istoty, co uzasadnia brak wcześniejszego zawiadomienia o składzie sądu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 5a § 4 P.u.s.a. dotyczy zawiadomienia o składzie sądu rozpoznającego sprawę co do istoty, a postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie jest takim orzeczeniem.
Czy zasadne jest łączne rozpoznanie przez sąd pierwszej instancji kilku odrębnych wniosków o wyłączenie sędziego złożonych w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasadne jest łączne rozpoznanie wniosków o wyłączenie sędziów, jeśli zostały złożone w tej samej sprawie i dotyczą tożsamych żądań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy P.p.s.a. nie zakazują łącznego rozpoznawania takich wniosków, a w sytuacji, gdy dotyczą tej samej sprawy i są identyczne pod względem żądań, jest to dopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 22
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. 2026 poz 143
Argumenty
Skuteczne argumenty
Subiektywne przekonanie strony o stronniczości sędziego nie jest podstawą do jego wyłączenia. • Fakt orzekania przez sędziego w innych, analogicznych sprawach, nie stanowi przesłanki do jego wyłączenia, jeśli nie ma obiektywnych wątpliwości co do bezstronności. • Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia, a strona nie uprawdopodobniła okoliczności podważających ich wiarygodność. • Łączne rozpoznanie wniosków o wyłączenie sędziów złożonych w tej samej sprawie jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieujawnienie składu sądu rozpoznającego wniosek o wyłączenie. • Zarzut naruszenia art. 19 P.p.s.a. poprzez niewyłączenie sędziego pomimo istnienia uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. • Zarzut naruszenia art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne łączne rozpoznanie trzech odrębnych wniosków o wyłączenie sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w toku postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów. • Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczeń podjętych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. • Wyłączenie sędziego nie stanowi instrumentu do badania i oceny rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych dotyczące przesłanek wyłączenia sędziego, w szczególności w kontekście orzekania w podobnych sprawach i subiektywnych odczuć stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – wyłączenia sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak sądy interpretują granice między obiektywną bezstronnością a subiektywnymi odczuciami stron.
“Czy sędzia, który orzekał w podobnych sprawach, musi zostać wyłączony? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.