III OZ 291/26Oddalenie zażalenia wykluczenie referendarza sądowego 11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy było zażalenie A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego. Skarżący domagał się wyłączenia referendarza z powodu rzekomego tuszowania przestępstw, odmowy przyznania prawa pomocy oraz naruszenia przepisów Konstytucji RP i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym wypełnienie znamion czynu z art. 231 § 2 k.k., rażącą obrazę art. 45 ust. 1, art. 32 i art. 61 Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek, wskazując, że podniesione przez skarżącego argumenty nie wypełniają przesłanek wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) z mocy prawa ani nie budzą uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że samo przekonanie strony o wadliwym lub nieobiektywnym prowadzeniu postępowania nie jest podstawą do wyłączenia, a zarzuty dotyczące wydanego orzeczenia mogą być podstawą do wniesienia środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Sąd przypomniał, że instytucja wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu. NSA stwierdził, że wskazane przez skarżącego argumenty nie spełniają wymogów art. 18 i art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. Podkreślono, że subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności lub dyskryminacji nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia, a przyczyny wyłączenia muszą mieć charakter obiektywny. W związku z tym NSA oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego/referendarza sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony o charakterze karnym i konstytucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, a nie sędziego. Koncentruje się na obiektywnych przesłankach wyłączenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia referendarza sądowego od orzekania w sprawie, jeśli strona podnosi zarzuty o charakterze karnym i konstytucyjnym wobec jego działań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzuty strony nie wypełniają ustawowych przesłanek wyłączenia i nie budzą uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności referendarza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty skarżącego, w tym dotyczące rzekomych przestępstw i naruszeń konstytucyjnych, nie spełniają obiektywnych kryteriów wyłączenia referendarza sądowego. Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności lub dyskryminacji nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia.
Czy zarzuty dotyczące wadliwego prowadzenia postępowania lub niezgodności z oczekiwaniami strony mogą stanowić podstawę do wyłączenia referendarza sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty mogą być podstawą do wniesienia środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania lub niezgodności z oczekiwaniami strony mogą być podnoszone w środkach odwoławczych, a nie stanowią podstawy do wyłączenia referendarza, zwłaszcza gdy referendarz nie wydał jeszcze merytorycznego orzeczenia w sprawie.
Czy fakt zainicjowania postępowania dyscyplinarnego wobec referendarza sądowego może stanowić podstawę do jego wyłączenia w innej sprawie?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie dyscyplinarne nie wykazało spełnienia przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że zainicjowanie postępowania dyscyplinarnego wobec referendarza nie stanowi samoistnej przesłanki do jego wyłączenia, zwłaszcza gdy Prezes WSA nie dopatrzył się spełnienia przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 24 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 231 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
k.k. art. 241 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
k.p.k. art. 304
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.k. art. 156 § § 1 pkt 2 i pkt 7
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
p.u.s.p. art. 152 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnych podstaw do wyłączenia referendarza sądowego. • Zarzuty strony nie wypełniają przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a. • Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest wystarczające do wyłączenia.
Odrzucone argumenty
Referendarz popełnił przestępstwa i naruszył Konstytucję RP. • Referendarz jest stronniczy i działa na szkodę skarżącego. • Zainicjowanie postępowania dyscyplinarnego jest podstawą do wyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (referendarza sądowego) sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. • Instytucja wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów (referendarzy), których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego/referendarza sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony o charakterze karnym i konstytucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, a nie sędziego. Koncentruje się na obiektywnych przesłankach wyłączenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - wyłączenia sędziego/referendarza, co jest istotne dla praktyków. Zarzuty strony są bardzo emocjonalne i daleko idące, co dodaje jej pewnego dramatyzmu, choć ostatecznie sąd ocenił je jako nieuzasadnione.
“Czy zarzuty o przestępstwach i naruszeniu Konstytucji wystarczą do wyłączenia referendarza? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.