III OSK 947/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił decyzje administracyjne w sprawie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w tym art. 115a ustawy o Policji oraz art. 9 ustawy nowelizującej, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Podniesiono również zarzuty naruszenia Konstytucji RP, w szczególności art. 184, 188 pkt 1 i 190 ust. 4. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wykładnię WSA za prawidłową. Sąd podkreślił, że sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji RP bezpośrednio i mogą dokonywać prokonstytucyjnej wykładni przepisów, nie naruszając tym kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Wskazano, że zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop powinny być rozumiane jako normy kształtujące zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a nie tylko sposób obliczania wysokości ekwiwalentu. NSA odrzucił wniosek o zawieszenie postępowania, uznając go za nieuzasadniony w świetle orzecznictwa ETPCz i stanowisk Prokuratora Generalnego oraz Sejmu RP w podobnej sprawie przed TK. Sąd nakazał organom Policji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni zaprezentowanej w uzasadnieniu, ustalając wysokość ekwiwalentu według zasad obowiązujących w chwili odejścia ze służby, ale przy zastosowaniu nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantów, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 oraz zasad stosowania prawa przez sądy administracyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i zasad ustalania ekwiwalentu za urlop w określonych okresach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, uznając go za oczywiście niekonstytucyjny, bez skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma obowiązek stosować przepisy Konstytucji RP bezpośrednio i może dokonywać prokonstytucyjnej wykładni przepisów, eliminując warianty sprzeczne z Konstytucją, nie naruszając tym kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sądy mają obowiązek strzeżenia konstytucyjności prawa poprzez bezpośrednie stosowanie Konstytucji i prokonstytucyjną wykładnię. WSA dokonał takiej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, eliminując wariant sprzeczny z Konstytucją, co nie stanowi ingerencji w kompetencje TK.
Jak należy interpretować 'zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop' w kontekście art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej i wyroku TK K 7/15?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przez 'zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego' należy rozumieć normy prawne kształtujące zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a nie tylko sposób obliczania wysokości ekwiwalentu.
Uzasadnienie
Analiza art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, w szczególności jego zdania drugiego, oraz analiza systemowa przepisów ustawy o Policji wskazują, że ustawodawca rozróżnia zasady ustalania ekwiwalentu od sposobu jego obliczania. Zasady te obejmują zakres prawa do urlopu, a nie tylko przelicznik.
Czy zawieszenie postępowania przed NSA jest uzasadnione oczekiwaniem na rozstrzygnięcie sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym, gdy sprawa toczy się od lat i istnieją inne przesłanki do jej merytorycznego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie postępowania nie było uzasadnione w tej sytuacji.
Uzasadnienie
Biorąc pod uwagę długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie TK, stanowiska Prokuratora Generalnego i Sejmu RP, a także orzecznictwo ETPCz dotyczące prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, NSA uznał zawieszenie postępowania za nieuzasadnione.
Przepisy (14)
Główne
u.o.P. art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r., ustala ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia. Wcześniejsze brzmienie (1/30) zostało uznane za niekonstytucyjne.
ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Reguluje stosowanie art. 115a ustawy o Policji do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do policjantów zwolnionych po tej dacie. W zdaniu drugim nakazuje ustalanie ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. na zasadach obowiązujących przed tą datą.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnego naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w zakresie, w jakim sprawę rozpoznały organy pierwszej i drugiej instancji.
P.p.s.a. art. 141 § § 4 zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać stanowisko co do stanu faktycznego oraz ocenę prawną.
K.p.a. art. 6
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
u.o.P. art. 33 § ust. 3
Ustawa o Policji
Dotyczy czasu wolnego za przekroczenie normy czasu służby.
u.o.P. art. 82 § ust. 1
Ustawa o Policji
Określa wymiar urlopu wypoczynkowego.
u.o.P. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Dotyczy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
u.o.P. art. 121 § ust. 1
Ustawa o Policji
Dotyczy wysokości uposażenia policjanta w razie wykorzystania urlopu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo dokonał prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie naruszając kompetencji TK. • Sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji RP bezpośrednio. • Zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop obejmują zakres prawa do urlopu, a nie tylko sposób jego obliczania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez WSA poprzez błędną wykładnię art. 115a ustawy o Policji i art. 9 ustawy nowelizującej. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA. • Naruszenie art. 184, 188 pkt 1 i 190 ust. 4 Konstytucji RP przez WSA. • Wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczącą się sprawę przed TK.
Godne uwagi sformułowania
sądy są zdolne usunąć istniejące wątpliwości konstytucyjne za pomocą prokonstytucyjnej wykładni prawa • sądy mają obowiązek strzeżenia konstytucyjności prawa • zasadami ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy
Skład orzekający
Artur Kuś
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantów, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 oraz zasad stosowania prawa przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i zasad ustalania ekwiwalentu za urlop w określonych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak sądy stosują prawo w praktyce.
“Czy policjant dostanie pełny ekwiwalent za niewykorzystany urlop? NSA wyjaśnia zasady po wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.