Orzeczenie · 2026-07-17

III OSK 904/26Odmowa wyrównania uposażenia policjanta po zwolnieniu że służby

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
policjasłużbazwolnienie ze służbyuposażenieustawa okołobudżetowakwota bazowaprawo administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjnazasada równości

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji odmawiającą wypłaty świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. M. P. został zwolniony ze służby w Policji 17 lutego 2023 r. i domagał się przeliczenia i wypłaty świadczeń, w tym wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r., wskazując na nową kwotę bazową wprowadzoną od marca 2023 r. Organy administracji oraz WSA uznały, że do obliczenia uposażenia za okres do 28 lutego 2023 r. należało stosować kwotę bazową z roku 2022, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne mogą stosować Konstytucję bezpośrednio, ale odmowa zastosowania przepisu ustawy jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach oczywistej niezgodności z Konstytucją. W tej sprawie NSA nie dopatrzył się naruszenia zasady równości (art. 32 Konstytucji RP), wskazując, że różnicowanie sytuacji prawnej policjantów pozostających w służbie i tych, którzy ze służby odeszli, jest uzasadnione celem motywacyjnym podwyżki uposażenia. Mechanizm wprowadzony od marca 2023 r. miał na celu zachęcenie do pozostania w służbie i nie dotyczył osób już zwolnionych. W związku z tym, NSA uznał, że WSA prawidłowo oddalił skargę, a skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy okołobudżetowej dotyczących uposażeń funkcjonariuszy w kontekście zwolnienia ze służby oraz stosowania zasady równości wobec przepisów wprowadzających zmiany w wynagrodzeniach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza zwolnionego ze służby przed wprowadzeniem podwyżek uposażenia. Interpretacja zasady równości w kontekście przepisów epizodycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2023, wprowadzające podwyżkę uposażeń funkcjonariuszy od marca 2023 r., naruszają zasadę równości wobec funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed tą datą, którzy domagają się wyrównania uposażenia za okres styczeń-luty 2023 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie naruszają zasady równości. Różnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy pozostających w służbie i tych, którzy ze służby odeszli, jest uzasadnione celem motywacyjnym podwyżki uposażenia, mającym na celu zachęcenie do pozostania w służbie. Mechanizm ten nie dotyczy osób już zwolnionych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że różnicowanie podmiotów prawa jest dopuszczalne, jeśli kryterium zróżnicowania pozostaje w związku z celem przepisów i jest racjonalnie uzasadnione. W tym przypadku, celem podwyżki było zachęcenie do pozostania w służbie, co uzasadniało jej zastosowanie tylko do funkcjonariuszy nadal pełniacych służbę. Brak oczywistej niezgodności z Konstytucją uniemożliwił odmowę zastosowania przepisu.

Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją w ramach rozproszonej kontroli konstytucyjności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy niezgodność z Konstytucją jest oczywista i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Podstawowym instrumentem usuwania wątpliwości jest pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kompetencja sądów administracyjnych do bezpośredniego stosowania Konstytucji nie jest równoznaczna z abstrakcyjną kontrolą konstytucyjności. Odmowa zastosowania przepisu jest możliwa jedynie w szczególnych przypadkach, gdy niezgodność jest oczywista, a nie w sytuacji, gdy wymaga ona skomplikowanej wykładni lub gdy istnieją wątpliwości interpretacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim.

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 99

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 100

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 101

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 106

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023

Stosuje się do obliczenia uposażeń od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.

ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 41 § ust. 2

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023

Stosuje się do obliczenia uposażeń należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r., z zastosowaniem kwot bazowych z ustawy budżetowej na rok 2022.

ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 41 § ust. 3

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023

Uposażenie wypłacane od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy między uposażeniem należnym od 1 marca 2023 r. (wg kwoty bazowej na 2023 r.) a uposażeniem należnym od 1 stycznia 2023 r. (wg kwoty bazowej na 2022 r.). Mechanizm ten ma charakter podwyżki płac od 1 marca 2023 r., a nie waloryzacji wcześniejszych uposażeń.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 117

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u. o kształtowaniu wynagrodzeń... art. 9 § ust. 1 pkt 2 lit. d

Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej

Określa kwotę bazową dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy na 2023 r. w wysokości 1 740,64 zł.

Dz.U. 2023 poz. 385 § § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2023, w tym art. 41 ust. 2, prawidłowo regulują kwestię uposażeń za okres do 28 lutego 2023 r., stosując kwotę bazową z roku 2022. • Mechanizm podwyżki uposażenia od marca 2023 r. miał na celu zachęcenie do pozostania w służbie i nie narusza zasady równości wobec osób, które już nie pełniły służby. • Różnicowanie sytuacji prawnej policjantów pozostających w służbie i tych, którzy ze służby odeszli, jest uzasadnione celem motywacyjnym podwyżki uposażenia. • Brak oczywistej niezgodności przepisu z Konstytucją uniemożliwia odmowę jego zastosowania w ramach rozproszonej kontroli konstytucyjności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy miała ona uzasadnione podstawy. • Naruszenie art. 41 ust. 1-3 ustawy okołobudżetowej poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie zawiera mechanizmu przyznającego funkcjonariuszom pozostającym w służbie po 1 marca 2023 r. wyrównania uposażenia za okres styczeń - luty 2023 r. • Naruszenie art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ustawodawca był uprawniony do wprowadzenia w tzw. przepisach epizodycznych mechanizmu wyrównania uposażenia dla tylko części funkcjonariuszy za tę samą pracę świadczoną w styczniu i lutym 2023 r.

Godne uwagi sformułowania

mechanizm ten ma na celu zachęcenie do pozostania w służbie • nie mamy do czynienia ze różnicowaniem sytuacji prawnej podmiotów posiadających tę samą cechę relewantną • podwyższenie wynagrodzenia (uposażenia) może stanowić formę motywacji do pozostania w służbie i dotyczyć wyłącznie policjantów pozostających w służbie, a nie policjantów tę służbę opuszczających.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

sędzia

Hanna Knysiak - Sudyka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy okołobudżetowej dotyczących uposażeń funkcjonariuszy w kontekście zwolnienia ze służby oraz stosowania zasady równości wobec przepisów wprowadzających zmiany w wynagrodzeniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza zwolnionego ze służby przed wprowadzeniem podwyżek uposażenia. Interpretacja zasady równości w kontekście przepisów epizodycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla funkcjonariuszy służb mundurowych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów budżetowych i konstytucyjnych zasad równości.

“Czy policjant zwolniony ze służby może liczyć na podwyżkę? NSA wyjaśnia zasady naliczania uposażeń.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst