III OSK 904/26

III OSK 904/26 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Go 471/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-11-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt Il SA/Go 471/25 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2025 r., nr 9/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń należnych z tytułu zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt Il SA/Go 471/25, oddalił skargę M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2025 r., nr 9/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń należnych z tytułu zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny:
M. P. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 17 lutego 2023 r.
Pismem z dnia 31 marca 2025 r. M. P. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z: "wnioskiem o przeliczenie i ponowne ustalenie uposażenia oraz świadczeń przyznanych w związku ze zwolnieniem ze służby", wskazując poszczególne świadczenia oraz ich kwoty składające się na całość wnioskowanego świadczenia - 3.510, 50 zł. Pismo to zostało przekazane Komendantowi Powiatowemu Policji w [...], który pismem z dnia 18 kwietnia 2025 r. zawiadomił wnioskodawcę o wszczętym postępowaniu administracyjnym oraz pouczył o uprawnieniach strony.
Następnie organ I instancji decyzją z dnia 16 maja 2025 r. odmówił wypłaty wyrównania uposażenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, rekompensaty pieniężnej oraz nagrody rocznej za miesiące styczeń i luty 2023 r., wskazując, że uposażenie zostało naliczone i wypłacone na podstawie przepisów obowiązujących w tych miesiącach, z zastosowaniem kwoty bazowej wynikającej z ustawy okołobudżetowej na 2023 r. w wysokości 1 614,69 zł, oraz mnożników kwoty bazowej obowiązujących przed dniem 1 marca 2023 r.
Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 23 czerwca 2025 r., nr 9/2025 działając na podstawie art. 99, art. 100, art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r., poz. 636) w zw. z art. 41 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2666 ze zm., dalej: ustawa okołobudżetowa na 2023 r.), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 270), a także § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2023 r., poz. 385), utrzymał w mocy decyzję z dnia 16 maja 2025 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestię uposażenia policjantów regulują przepisy Działu V ustawy o Policji oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe (art. 99 ust. 1 i 3 ustawy o Policji). Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków (art. 100 ust. 1 ustawy o Policji), a jego wysokość jest uzależniona od grupy zaszeregowania stanowiska oraz wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji). Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość określa ustawa budżetowa. W 2023 r. wysokość uposażeń policjantów była kształtowana przez kwotę bazową określoną w ustawie budżetowej. Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2023, przez kwotę bazową dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w roku 2023 należało rozumieć kwotę bazową ustaloną zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, tj. kwotę 1 740,64 zł. Jednakże, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na rok 2023, do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosowało się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022, tj. kwotę 1 614,69 zł. Dopiero rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, które weszło w życie z dniem 1 marca 2023 r. (§ 2 rozporządzenia), wprowadziło nowe, wyższe stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej. Skutki prawne tej podwyżki powstały zatem dopiero od dnia 1 marca 2023 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie potwierdzające, że policjant otrzymał należne uposażenie wraz z dodatkami za styczeń i luty 2023 r., naliczone i wypłacone na podstawie przepisów obowiązujących w tych miesiącach, tj. z zastosowaniem kwoty bazowej obowiązującej na rok 2022.
Skargę na powyższą decyzję złożył M. P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wskazał, że pismo skarżącego z dnia 31 marca 2025 r. było wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne w sprawie, co jasno wynika z jego treści. Po otrzymaniu zawiadomienia organu I instancji o prowadzeniu tego postępowania, w odwołaniu, a nawet w skardze do sądu administracyjnego nie kwestionował drogi administracyjnej w niniejszej sprawie. Dopiero na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. kwestia ta została podniesiona przez skarżącego. Droga administracyjna w tej sprawie jest zatem właściwa, z kolei żądania odsetkowe, o których nie orzekał organ w niniejszej sprawie, nie należą do drogi administracyjnej.
Jeśli zaś chodzi o świadczenie, którego wypłaty domaga się skarżący to zgodnie z art. 41 ustawy budżetowej na rok 2023, kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. (ust. 1). Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 (ust. 2). Uposażenie żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wypłacane w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023 odpowiednio dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r, obliczonym zgodnie z ust. 2 (ust. 3), Zgodnie natomiast z treścią art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1 614,69 zł.
Dla rozstrzygnięcia tej kwestii zasadnicze znaczenie ma zatem treść art. 99 i art. 106 ustawy o Policji, które to przepisy regulują kwestie uposażenia oraz jego zmiany. Wobec brzmienia art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej, przewidziany w tym przepisie mechanizm nie stanowił waloryzacji płac za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. dla funkcjonariuszy pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., ale zmianę zasad płacowych, obowiązujących od 1 marca 2023 r., którą należy widzieć w kategorii podwyżki płac (podwyższenia) od tej daty, a nie waloryzacji wypłaconych już uposażeń za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. W art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej ustawodawca przewidział bowiem, że uposażenie funkcjonariuszy wypłacane w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej dla funkcjonariuszy w ustawie budżetowej na rok 2023, a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. obliczonym zgodnie z ust. 41 ust. 2 cyt. ustawy, a więc na podstawie poprzednio wprowadzonej w 2022 r. kwoty bazowej.
Analizując ten mechanizm, dostrzec należy, że nie dochodzi tu do prostego i jednorazowego wyrównania różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r., a uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. Dla zobrazowania tego, że jest to mechanizm służący podwyższeniu płac od dnia 1 marca 2023 r. w systemie comiesięcznym, stanowiący element zachęty dla pozostawania w służbie, a nie mechanizm waloryzacji wcześniejszych uposażeń, wskazać można, że z matematycznego punktu widzenia, wypłacając uposażenie począwszy już od marca 2023 r. powiększone o 1/5 ww. różnicy do wyrównania tej różnicy dochodzi już po upływie 5 miesięcy. Takie wyrównanie różnicy nie obejmowałoby też wszystkich funkcjonariuszy pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., gdzie w zależności od czasu przez jaki w roku 2023 r. zdecydowaliby się jeszcze pozostawać dalej w służbie mogłoby dojść albo nie dojść do wyrównania ww. różnicy. Wprowadzony przez ustawodawcę mechanizm, jest skomplikowany i w pierwszym odbiorze może budzić kontrowersje, co do tego czy nie stanowi on waloryzacji. Jego analiza przekonuje zatem, że wskazany mechanizm nie zawsze będzie jednak prowadzić do wyrównania wskazanej przez ustawodawcę różnicy, która nie odpowiada też zresztą różnicy dwóch płac za miesiące styczeń 2023 r. i luty 2023 r. Mechanizm ustanowiony w art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej jest to mechanizm wprowadzony od 1 marca 2023 r., mający zachęcać w wymiarze finansowym m.in. funkcjonariuszy Policji, aby nie odchodzili ze służby. Tak też w uzasadnieniu do ustawy okołobudżetowej akcentowano właśnie to, że mechanizm ten ma na celu zachęcenie do pozostania w służbie. Ponieważ dotyczy on jedynie uposażeń wyliczanych i wypłacanych począwszy od marca 2023 r. wskazany przepis art. 41 ust. 3 tej ustawy nie mógł mieć zastosowania w odniesieniu do skarżącego, który został zwolniony ze służby w lutym 2023 r.
Z tego też względu wobec skarżącego nie może mieć zastosowania art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, który wiąże możliwość zastosowania wyższej kwoty bazowej jedynie względem obliczania uposażeń funkcjonariuszy od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. W tym czasie skarżący nie pozostawał już w służbie w Policji i organy prawidłowo wskazały więc, że w odniesieniu do sytuacji skarżącego musiał mieć zastosowanie art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej. Organ nie mógłby odstąpić od jego zastosowania, skoro odnosił się wprost właśnie do uposażeń za okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. należnych skarżącemu.
Skarżący zwolniony został ze służby w Policji z dniem 17 lutego 2023 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniosek o wyrównanie uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych został złożony w dniu, w którym skarżącemu nie przysługiwało już prawo do uposażenia zasadniczego. Stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy o Policji prawo do uposażenia wygasło bowiem z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło jego zwolnienie ze służby. Skoro skarżący utracił status funkcjonariusza Policji i jego prawo do uposażenia wygasło z dniem 28 lutego 2023 r., to w dacie złożenia wniosku, tj. w dniu 9 kwietnia 2025 r. organ I instancji pozbawiony był już możliwości kształtowania wynagrodzenia skarżącego za styczeń i luty 2023 r. Zasadnie zatem organ I instancji, uznając za dopuszczalną drogę postępowania administracyjnego i rozstrzygając sprawę w drodze decyzji administracyjnej, odmówił skarżącemu wyrównania uposażenia zasadniczego oraz wyrównania świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji za styczeń 2023 r. i luty 2023 r., jak również środków finansowych wypłacanych w ramach art. 117 ustawy o Policji od marca 2023 r. do sierpnia 2023 r.
W sytuacji skarżącego zastosowania nie mógł mieć zatem art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, ale art. 41 ust. 2 tej ustawy. Z uwagi na zwolnienie ze służby przed 1 marca 2023 r. skarżący nie został objęty regulacjami uprawniającymi do zastosowania podwyżki uposażenia, która obowiązywała w odniesieniu do wyliczania uposażeń w 2023 r. dopiero począwszy od 1 marca 2023 r., w tym regulacjami zawartymi w art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej.
W dniu 6 lutego 2026 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy miała ona uzasadnione podstawy, a prawidłowa wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego prowadzą do wniosku, że przepis art. 41 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 nie spełnia tzw. "warunków brzegowych" określonych przez Trybunał Konstytucyjny, w związku z czym narusza on przepisy Konstytucji, a uposażenie skarżącego za 2023 r. (a w konsekwencji również świadczenia związane z odejściem ze służby w Policji) winno zostać naliczone mu wprost na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na 2023 rok, tj. przy uwzględnieniu kwoty bazowej w wysokości 1740,64 zł;
2. art. 41 ust. 1-3 ustawy okołobudżetowej poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie zawiera mechanizmu przyznającego funkcjonariuszom pozostającym w służbie po 1 marca 2023 r. wyrównania uposażenia za okres styczeń - luty 2023 r. za tę samą służbę co skarżący, podczas gdy skarżący takiego uposażenia nie otrzymał, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca wprowadził mechanizm wyrównania uposażenia funkcjonariuszy z naruszeniem zasad równości i zakazu dyskryminacji, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP;
3. art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ustawodawca był uprawniony do wprowadzenia w tzw. przepisach epizodycznych mechanizmu wyrównania uposażenia dla tylko części funkcjonariuszy za tę samą pracę świadczoną w styczniu i lutym 2023 r., podczas gdy właściwe zastosowanie ww. przepisów prowadzi do wniosku, że wprowadzenie takiego mechanizmu jest możliwe wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (np. wojna, stan wyjątkowy), a "zachęta do pozostania w służbie" zwłaszcza w sytuacji, gdy ustawa została uchwalona w dniu 1 grudnia 2022 r., kiedy to wobec większości funkcjonariuszy zostały już wydane rozkazy o zwolnieniu ze służby, sytuacją wyjątkową nie jest.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasadzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Wskazać bowiem należy, że zarzuty te sprowadzają się w istocie do stwierdzenia, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej w tej sprawie decyzji, wojewódzki sąd administracyjny powinien w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności pominąć stosowanie art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej, stosując bezpośrednio przepisy Konstytucji dotyczące zasady równości, bowiem, w ocenie skarżącego kasacyjnie, norma z art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej stanowi naruszenie tej zasady, dyskryminując policjantów, którzy odeszli ze służby po 1 stycznia, ale przed 31 marca 2023 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sądy administracyjne są uprawnione do bezpośredniego stosowania Konstytucji na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, jednak kompetencja ta nie może być utożsamiana z abstrakcyjną kontrolą konstytucyjności ustaw zastrzeżoną dla Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 188 Konstytucji RP. Sąd administracyjny, rozpoznając konkretną sprawę, może dokonywać oceny zgodności stosowanego przepisu z normami konstytucyjnymi i w wyjątkowych sytuacjach odmówić jego zastosowania, jeżeli niezgodność z Konstytucją jest oczywista i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jednocześnie podkreślano, że odmowa zastosowania przepisu ustawy w indywidualnej sprawie nie prowadzi do utraty jego mocy obowiązującej, a więc nie stanowi wykonywania kompetencji przysługujących wyłącznie Trybunałowi Konstytucyjnemu. Należy jednak pamiętać, że podstawowym instrumentem usuwania wątpliwości co do konstytucyjności ustawy pozostaje pytanie prawne kierowane do Trybunału Konstytucyjnego, natomiast odmowa zastosowania przepisu może mieć miejsce jedynie w szczególnych przypadkach, uzasadnionych bezpośrednim obowiązkiem stosowania Konstytucji przez sąd (por. wyroki NSA z 24 października 2000 r., V SA 613/00, z 11 października 2023 r. II OSK 1126/22). Z tego rodzaju oczywistą niezgodnością z Konstytucją nie mamy do czynienia w tej sprawie. Wynika to przede wszystkim z jednolicie przyjętego rozumienia konstytucyjnej zasady równości. W wyroku z 14 kwietnia 2026 r., II GSK 449/23 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz równego (jednakowego) traktowania przez władze publiczne wszystkich adresatów norm prawnych, charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą. Takie ujęcie zasady równości, dopuszcza zatem odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie mają. Ustalenie, czy zasada równości została w konkretnym przypadku rzeczywiście naruszona wymaga ustalenia kręgu adresatów, do których odnosi się budząca wątpliwości norma prawna oraz wskazania tych elementów, które są prawnie relewantne (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 17 marca 2015 r., K 31/13, OTK-A 2015/3/31; z 29 czerwca 2001 r., K 23/00, OTK 2001/5/124; z 14 lipca 2004 r., SK 8/03 OTK-A 2004/7/65 i z 5 września 2005 r., P 18/04 OTK-A 2005/8/88). Równe traktowanie oznacza traktowanie według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących. Konstytucyjna zasada równości nakazuje nakładać jednakowe obowiązki względnie przyznawać jednakowe prawa podmiotom odznaczającym się tą samą cechą istotną, a jednocześnie dopuszcza, lecz nie wymaga, by nakładać różne obowiązki, względnie przyznawać różne prawa podmiotom, które taką cechę posiadają oraz podmiotom, które jej nie posiadają. Dopiero jeżeli prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości. Różnicowanie podmiotów prawa charakteryzujących się wspólną cechą istotną jest dopuszczalne (nie narusza zasady równości), ale warunkiem niezbędnym jest jasno sformułowane kryterium, na podstawie którego owo zróżnicowanie jest dokonywane. Dokonywanie zróżnicowania według dowolnie ustalonego kryterium nie jest dopuszczalne. Kryterium to musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz ma służyć realizacji tego celu i treści. Wprowadzone zróżnicowanie musi mieć zatem charakter racjonalnie uzasadniony, a kryterium zróżnicowania pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostają naruszone w wyniku nierównego traktowania podmiotów podobnych. Musi ponadto pozostawać w związku z zasadami, wartościami i normami konstytucyjnymi uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 23 listopada 2010 r., K 5/10; z 19 kwietnia 2011 r., P 41 /09, OTK-A 2011/3/25; z 18 czerwca 2013 r., K 37/12, OTK-A 2013/5/60; z 5 listopada 2013 r., K 40/12, OTK-A 2013/8/120 i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12, OTK-A 2014/6/62). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie nie mamy do czynienia ze różnicowaniem sytuacji prawnej podmiotów posiadających tę samą cechę relewantną. Istnieje bowiem istotna różnica pomiędzy policjantem pozostającym w służbie, a policjantem, który odszedł ze służby. Co więcej, nawet przyjęcie, że w kwestionowanym okresie od stycznia do marca 2023 r. skarżący przynajmniej częściowo (do czasu odejścia ze służby) pozostawał w tej samej sytuacji prawnej, co policjanci, którzy pozostali w służbie, nie pozwala na stwierdzenie oczywistego naruszenia zasady równości. Różnicowanie podmiotów posiadających tę samą cechę jest bowiem dopuszczalne pod warunkiem przyjętego, dającego się jednoznacznie odtworzyć kryterium, którym w tym przypadku jest pozostanie w służbie. Nie ulega wątpliwości, że podwyższenie wynagrodzenia (uposażenia) może stanowić formę motywacji do pozostania w służbie i dotyczyć wyłącznie policjantów pozostających w służbie, a nie policjantów tę służbę opuszczających. Stąd też brak jest podstaw do stwierdzenia oczywistego naruszenia zasady równości przez wprowadzenie normy z art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej, a w konsekwencji brak jest podstaw do zastosowania w odniesieniu do tej normy rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.