Orzeczenie · 2026-07-21

III OSK 497/26Dostęp do informacji pegasus kpk vs uodip

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-07-21

NSAAdministracyjneWysokansa

dostęp do informacji publicznejPegasusinwigilacjapostępowanie karnekodeks postępowania karnegoustawa o dostępie do informacji publicznejNSAsąd administracyjnyProkuratura Krajowa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prokuratora Krajowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej użycia systemu Pegasus. Stowarzyszenie S. wniosło o udostępnienie danych takich jak imiona i nazwiska osób inwigilowanych, liczba użyć systemu, koszty zakupu i utrzymania, a także informacje o wewnętrznych raportach i konsekwencjach związanych z użyciem Pegasusa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej i zobowiązał Prokuratora Krajowego do ich udostępnienia. Sąd I instancji odrzucił argumentację organu, że dostęp do tych informacji reguluje Kodeks postępowania karnego, wskazując, że przepisy te dotyczą udostępniania akt, a nie informacji o funkcjonowaniu organów publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, przychylił się do stanowiska organu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 Ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W ocenie NSA, Kodeks postępowania karnego (w szczególności art. 156 k.p.k.) zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. Przepisy te stanowią przepisy szczególne (lex specialis), które w całości wyłączają zastosowanie Ustawy o dostępie do informacji publicznej do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. Sąd wskazał, że dostęp do takich informacji możliwy jest wyłącznie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej zobowiązania organu do udostępnienia informacji i stwierdzenia bezczynności, a następnie oddalił skargę Stowarzyszenia w tej części.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że dostęp do informacji zawartych w aktach postępowania przygotowawczego, nawet jeśli mają charakter informacji publicznej, podlega wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego, a nie Ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy żądane informacje znajdują się w aktach postępowania przygotowawczego lub karnego. Nie wyłącza możliwości uzyskania informacji na drodze cywilnej lub administracyjnej, jeśli nie są one związane z aktami postępowania karnego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy informacje dotyczące użycia systemu inwigilacyjnego Pegasus, znajdujące się w aktach postępowania przygotowawczego, podlegają udostępnieniu na zasadach Ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Informacje te podlegają wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego, a nie Ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 k.p.k.) stanowią przepisy szczególne (lex specialis) w stosunku do Ustawy o dostępie do informacji publicznej, regulując w sposób wyczerpujący zasady dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych. W związku z tym, dostęp do takich informacji możliwy jest wyłącznie na podstawie przepisów k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony w części, a skarga w tym zakresie oddalona.

Przepisy (7)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W przypadku kolizji, przepisy ustaw szczególnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

k.p.k. art. 156 § § 1 § 5 § 5b

Kodeks postępowania karnego

Reguluje zasady dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych. Dotyczy zarówno stron, jak i innych osób, w tym w wyjątkowych wypadkach za zgodą prokuratora.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151