III OSK 4124/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (PWIOŚ) za bezczynny w sprawie wniosków J. N. dotyczących hałasu z instalacji kościelnych. Sąd zobowiązał PWIOŚ do załatwienia wniosków w terminie 30 dni i stwierdził bezczynność organu, uznając, że mimo podejmowanych kontroli, organ nie podjął odpowiednich kroków procesowych, a jedynie informował skarżącego o braku podstaw do działań. PWIOŚ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów K.p.a. i P.o.ś. oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organ nie wykazał się wystarczającą aktywnością procesową. NSA podkreślił, że nawet w przypadku braku pełnych danych osobowych skarżącego, organ powinien podjąć formalne kroki, a nie jedynie informować o braku podstaw. Sąd wskazał, że kontrole nie były wystarczające do ustalenia rzeczywistego poziomu hałasu, a kwestia kwalifikacji prawnych wniosków skarżącego była kluczowa dla oceny bezczynności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli mimo podejmowanych czynności nie zakończy ich formalnym aktem procesowym, a także kwestia postępowania w przypadku braku danych osobowych strony.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji hałasu z instalacji kościelnych i interpretacji przepisów Prawa ochrony środowiska oraz K.p.a. w kontekście bezczynności organu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ ochrony środowiska dopuszcza się bezczynności, jeśli podejmuje czynności kontrolne, ale nie wydaje formalnego aktu procesowego w odpowiedzi na wnioski dotyczące hałasu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuszcza się bezczynności, jeśli mimo podejmowanych czynności kontrolnych nie zakończy ich formalnym aktem procesowym (np. postanowieniem, decyzją), a jedynie informuje stronę o braku podstaw do działań, pozbawiając ją możliwości kontroli sądowej.
Uzasadnienie
Organ powinien zakończyć postępowanie kontrolne formalnym aktem procesowym, nawet jeśli wnioski strony nie spełniają wymogów do wszczęcia formalnego postępowania administracyjnego. Brak takiego aktu, mimo podejmowanych działań, stanowi bezczynność.
Czy brak pełnych danych osobowych skarżącego uniemożliwia organowi podjęcie formalnych działań procesowych w sprawie hałasu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien podjąć formalne kroki procesowe, nawet jeśli skarżący nie podał wszystkich danych osobowych, zwłaszcza jeśli sam organ uznał wnioski za wystarczające do wszczęcia kontroli. Kwestie formalne można rozwiązać w oparciu o przepisy K.p.a. dotyczące braków formalnych wniosku.
Uzasadnienie
Organ, który podjął czynności kontrolne na podstawie wniosków strony, nie może później powoływać się na brak danych osobowych jako usprawiedliwienie braku formalnego załatwienia sprawy. Przepisy K.p.a. regulują sposób postępowania w przypadku braków formalnych.
Czy instalacje nagłaśniające na wieżach kościelnych mogą być uznane za 'zakład' lub 'instalację' w rozumieniu Prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obiekty kościelne, w tym wieże kościelne z głośnikami, mogą być uznane za 'zakład' lub 'instalację' w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, a emitowany przez nie hałas podlega regulacjom.
Uzasadnienie
Definicje 'zakładu' i 'instalacji' w Prawie ochrony środowiska obejmują również obiekty kościelne i zainstalowane w nich urządzenia nagłaśniające, jeśli ich eksploatacja może spowodować emisję.
Przepisy (14)
Pomocnicze
P.o.ś. art. 3 § pkt 48
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Przez 'zakład' rozumie się jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Charakter budynku nie ma znaczenia prawnego.
P.o.ś. art. 156 § ust. 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Zabrania się używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast, terenach zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
P.o.ś. art. 156 § ust. 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Uchyla zakaz używania instalacji i urządzeń nagłaśniających na określonych terenach w stosunku do okazjonalnych uroczystości, uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym, imprez sportowych, handlowych, rozrywkowych i innych legalnych zgromadzeń, a także podawania do publicznej wiadomości informacji i komunikatów służących bezpieczeństwu publicznemu.
P.o.ś. art. 115a § ust. 1 i 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Po stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, właściwy organ ma obowiązek wydać stosowną decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu.
K.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
W sytuacji, gdy podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
K.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność organu (pkt 1) i przewlekłość postępowania (pkt 2).
u.i.o.ś. art. 12 § ust. 1
Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska
Określa działania, jakie może podjąć wojewódzki inspektor ochrony środowiska na podstawie ustaleń kontroli: wydanie zarządzenia pokontrolnego, zaleceń pokontrolnych, decyzji administracyjnej lub wszczęcie egzekucji.
u.i.o.ś. art. 9 § ust. 2 pkt 1 lit. d
Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska
Inspektor jest uprawniony do wstępu przez całą dobę wraz z niezbędnym sprzętem także na teren niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej przy wykonywaniu kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska.
P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie podjął formalnych kroków procesowych w odpowiedzi na wnioski skarżącego, mimo podejmowanych kontroli. • Brak pełnych danych osobowych skarżącego nie usprawiedliwia braku formalnego załatwienia sprawy. • Instalacje kościelne mogą być uznane za 'zakład' lub 'instalację' w rozumieniu Prawa ochrony środowiska.
Odrzucone argumenty
Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ podejmował czynności kontrolne i informował skarżącego. • Brak możliwości podjęcia sformalizowanych czynności procesowych z uwagi na kontakt skarżącego wyłącznie mailowy i brak danych osobowych. • Żądania skarżącego nie kwalifikowały się do wszczęcia postępowania administracyjnego ani wydania zarządzenia pokontrolnego.
Godne uwagi sformułowania
konsekwentne załatwianie interwencji skarżącego zwykłymi pismami informującymi o braku podstaw do podjęcia sformalizowanych procesowo czynności naruszyło prawa procesowe skarżącego • nie zagwarantowało także tych praw zakwalifikowanie pism skarżącego jako skarg na działanie organu • nie można dopuścić do sytuacji, w której wnioski jednostek mające znaczenie dla realizacji ich praw byłyby rozpatrywane poza procedurą • organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, bowiem dopiero ta aktywność będzie stanowiła procesową formę załatwienia sprawy • nie miał możliwości prawnych i formalnych do wydania postanowienia bądź innego orzeczenia procesowego • już ta okoliczność, że mimo kilkakrotnie podejmowanych czynności kontrolnych, w istocie strona skarżąca kasacyjnie odstępowała od ustalania rzeczywistego poziomu hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające usytuowanie na wieżach kościelnych wskazuje na brak podejmowania realnych działań nakierowanych na ustalenie rzeczywistego poziomu hałasu • informowanie skarżącego o kwalifikowaniu jego pism jako skarg lub wniosków w rozumieniu działu VIII K.p.a. miało w istocie na celu pozbawienie skarżącego jakiejkolwiek sądowej kontroli działania organów administracji
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
członek
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli mimo podejmowanych czynności nie zakończy ich formalnym aktem procesowym, a także kwestia postępowania w przypadku braku danych osobowych strony."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji hałasu z instalacji kościelnych i interpretacji przepisów Prawa ochrony środowiska oraz K.p.a. w kontekście bezczynności organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne załatwienie sprawy przez organ administracji, nawet w obliczu niepełnych danych strony, oraz jak sądy administracyjne egzekwują przestrzeganie procedur.
“Czy cisza w kościele jest chroniona prawem? NSA o bezczynności urzędników w sprawie hałasu.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.