III OSK 2788/24Ekwiwalent za niewykorzystany urlop straż graniczna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą funkcjonariuszowi A.B. wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Spór dotyczył sposobu obliczenia ekwiwalentu dla funkcjonariusza zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r., w kontekście zmian przepisów dotyczących Straży Granicznej oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. NSA, podzielając stanowisko WSA, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop powinien odpowiadać wartości urlopu w naturze i być zgodny z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Nawet po uchyleniu rozporządzenia wykonawczego i wprowadzeniu nowych przepisów, zasady ustalania ekwiwalentu, w tym te wynikające z orzecznictwa TK, powinny być stosowane, aby zapewnić pełną rekompensatę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i zgodności z Konstytucją.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, dodatkowy i szkodliwy dla funkcjonariusza Straży Granicznej zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany według zasad obowiązujących w dacie zwolnienia, nawet po zmianie przepisów i uchyleniu rozporządzenia wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ekwiwalent powinien być obliczany według zasad zgodnych z Konstytucją i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, które zapewniają pełną rekompensatę, nawet jeśli przepisy wykonawcze uległy zmianie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, wynikające z przepisów obowiązujących przed zmianą, powinny być stosowane, jeśli zapewniają zgodność z Konstytucją i orzecznictwem TK, nawet jeśli przepisy wykonawcze zostały uchylone. Kluczowe jest zapewnienie pełnej rekompensaty za utracone prawo do urlopu.
Czy przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych uniemożliwia stosowanie art. 119a ustawy o Straży Granicznej do funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. w celu obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie uniemożliwia stosowania art. 119a ustawy o SG w brzmieniu zgodnym z Konstytucją i orzecznictwem TK, a zasady ustalania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. powinny być stosowane zgodnie z przepisami obowiązującymi przed tą datą, jeśli zapewniają zgodność z Konstytucją.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej w ten sposób, że odwołuje się on do zasad ustalania ekwiwalentu, a nie tylko do konkretnego sposobu obliczania. Zasady te, wywodzące się z przepisów obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., powinny być stosowane, aby zapewnić zgodność z Konstytucją i orzecznictwem TK, nawet jeśli art. 119a ustawy o SG wprowadza nowy sposób obliczania dla późniejszych okresów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
ustawa o SG art. 118 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Określa uprawnienie funkcjonariusza zwolnionego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy.
ustawa o SG art. 119a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Określa sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia.
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 2
Określa, że art. 119a ustawy o SG stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu za urlop przysługujący za okres od 6 listopada 2018 r., a za okres przed tą datą ekwiwalent ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do corocznego płatnego urlopu.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw art. 2
Zmiana ustawy o SG, w tym dodanie art. 119a.
rozp. z 2005 r. art. 2 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2005 r. w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej urlopy wypoczynkowe i czas wolny od służby
Określało sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop poprzez mnożenie 1/30 uposażenia przez liczbę dni niewykorzystanych urlopów. Zostało uchylone.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna wydania decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rozpoznania sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny na dzień wydawania decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany wskazówkami oraz wykładnią prawa zastosowaną przez Sąd, który uchylił decyzje organu.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ponowne rozpoznanie sprawy przez organ.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja jest najwyższym prawem.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 80
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawa określone m.in. w art. 66 Konstytucji można dochodzić w granicach określonych w ustawie.
ustawa nowelizująca art. 19 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy o SG zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów, nie dłużej niż przez 12 miesięcy.
ustawa nowelizująca art. 26
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop powinien odpowiadać wartości urlopu w naturze i być zgodny z Konstytucją RP. • Przepis art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej nie uniemożliwia stosowania zasad ustalania ekwiwalentu zgodnych z Konstytucją i orzecznictwem TK, nawet dla okresów sprzed 6 listopada 2018 r. • Sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą i Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Komendant Główny Straży Granicznej argumentował, że do ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy należało stosować zasady obowiązujące przed 6 listopada 2018 r. (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), a Sąd I instancji zignorował tę kwestię. • Organ twierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej uniemożliwia stosowanie art. 119a ustawy o SG do funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
ekwiwalent będący substytutem urlopu, powinien odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze • nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji • Sąd administracyjny jest uprawniony do samodzielnego odmawiania zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdza niezgodność z ustawą i z Konstytucją RP.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Tamara Dziełakowska
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i zgodności z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy prawa funkcjonariuszy do ekwiwalentu za urlop, co jest tematem budzącym zainteresowanie wśród tej grupy zawodowej. Wykładnia przepisów i odwołanie do Konstytucji podnoszą jej wartość.
“Funkcjonariusze SG mają prawo do pełnego ekwiwalentu za urlop – NSA potwierdza zgodność z Konstytucją.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.