Orzeczenie · 2026-05-15

III OSK 2522/23Ekwiwalent za urlop policjanta po wyroku TK

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-15
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaurlop wypoczynkowyekwiwalent pieniężnyprawo pracyprawo administracyjneTrybunał Konstytucyjnyprawomocnośćorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Komendanta Stołecznego Policji i Komendanta Powiatowego Policji w N., które odmawiały policjantowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Policjant zakończył służbę w 2017 r., a jego wniosek dotyczył 130 dni urlopu. Organy odmówiły, powołując się na przepisy przejściowe ustawy z 2020 r., które miały stosować nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji (współczynnik 1/21) tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. lub do policjantów zwolnionych po tej dacie. Sąd I instancji uznał, że taka wykładnia narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał poprzednie brzmienie art. 115a (współczynnik 1/30) za niezgodne z Konstytucją. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK i należy stosować zasady zgodne z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. NSA stwierdził, że zarzuty organu dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) są nieuzasadnione. Sąd uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie zasad wynikających z przepisów obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., a te zasady, zgodnie z wyrokiem TK, powinny być interpretowane prokonstytucyjnie, uwzględniając równowartość urlopu. NSA podkreślił, że wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny współczynnik 1/30, a przepisy przejściowe nie mogą przywracać jego stosowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i kwestii ekwiwalentu za urlop.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy przejściowe ustawy nowelizującej art. 115a ustawy o Policji mogą ograniczać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności poprzedniego brzmienia tego przepisu w zakresie ustalania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Należy stosować zasady zgodne z Konstytucją.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że wyrok TK eliminujący z obrotu prawnego niekonstytucyjny współczynnik 1/30 do obliczania ekwiwalentu za urlop musi być stosowany. Przepisy przejściowe nie mogą przywracać stosowania norm uznanych za niekonstytucyjne ani ograniczać skutków wyroku TK.

Jak należy interpretować zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjanta, który zakończył służbę przed datą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować zasady wynikające z przepisów obowiązujących przed datą wyroku TK, ale w sposób zgodny z Konstytucją i wyrokiem TK, uwzględniając równowartość urlopu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., które powinny być interpretowane prokonstytucyjnie, zgodnie z wyrokiem TK, zapewniając ekwiwalentność świadczenia.

Czy organ administracji publicznej może odmówić wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, powołując się na literalne brzmienie przepisów przejściowych, które wydają się wyłączać stosowanie korzystniejszych zasad wynikających z wyroku TK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej, podobnie jak sąd, jest zobowiązany do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją i wyrokami TK.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organy administracji publicznej również powinny dokonywać wykładni przepisów zgodnie z Konstytucją RP i wyrokami TK, a nie tylko stosować literalne brzmienie przepisów, które może prowadzić do naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Stołecznego Policji od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

Dz.U. 2020 poz 1610 art. 1 § pkt 16

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 2024 poz 145 art. 115a

Ustawa o Policji

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

Dz.U. 2024 poz 145 art. 114 § ust. 1

Ustawa o Policji

Dz.U. 2024 poz 145 art. 114 § ust. 1

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, powinien być stosowany również do spraw sprzed tej daty, a przepisy przejściowe nie mogą ograniczać jego skutków. • Zasady ustalania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny być interpretowane prokonstytucyjnie, zapewniając równowartość świadczenia. • Organy administracji publicznej są zobowiązane do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją i wyrokami TK.

Odrzucone argumenty

Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej art. 115a ustawy o Policji wyłączają stosowanie korzystniejszych zasad ustalania ekwiwalentu za urlop dla policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. • Organ administracji publicznej nie może odmówić zastosowania przepisu dopóki nie został on uznany za niekonstytucyjny przez TK. • Wykładnia Sądu I instancji rozszerza skutki orzeczenia TK na inne przepisy, co jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. nadanym ustawą nowelizującą, do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem • Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. • Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i kwestii ekwiwalentu za urlop.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.

“Policjanci mogą walczyć o wyższy ekwiwalent za urlop nawet po latach – kluczowy wyrok NSA!”

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst