III OSK 2421/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez posła U.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Prezydium Sejmu obniżającą uposażenie poselskie. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie skargi tym, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a jego uchwała nie jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądów administracyjnych, powołując się na art. 184 Konstytucji RP. Poseł zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o składzie sądu, niedoręczenie odpowiedzi na skargę oraz naruszenie prawa do sądu i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 5a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko NSA, że uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Sąd podkreślił, że uposażenie poselskie nie jest wynagrodzeniem za pracę w rozumieniu prawa pracy, a stosunek posła do Sejmu ma charakter ustrojowy lub konstytucyjnoprawny. Kształtowanie uposażenia poselskiego, w tym jego obniżenie, wynika z autonomii organizacyjnej Sejmu i jest regulowane przez Konstytucję, ustawę o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz Regulamin Sejmu. NSA stwierdził, że Prezydium Sejmu nie działa tu jako organ administracji publicznej, a uchwała nie jest aktem administracyjnym. W związku z tym, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania takich spraw, a prawo do sądu w tym zakresie powinno być realizowane przed sądami powszechnymi. NSA oddalił również wniosek Prezydium Sejmu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wewnętrznych spraw parlamentu, w tym uposażeń poselskich. Interpretacja pojęcia 'administracji publicznej' w kontekście działalności organów władzy ustawodawczej. Analiza gwarancji proceduralnych w sprawach dotyczących sankcji wobec posłów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych spraw wewnętrznych parlamentu lub innych organów władzy ustawodawczej. Kwestia właściwości sądów powszechnych wymaga dalszej analizy w konkretnych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Uposażenie poselskie ma charakter konstytucyjny i ustrojowy, a nie administracyjnoprawny. Prezydium Sejmu nie działa w tym przypadku jako organ administracji publicznej, a uchwała nie jest aktem administracyjnym. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych.
Czy naruszenie przepisów o zawiadomieniu o składzie sądu lub doręczeniu odpowiedzi na skargę przez WSA, które nie wpłynęło na wynik sprawy, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Strona skarżąca nie wykazała, w jaki sposób niedoręczenie odpisu odpowiedzi na skargę mogło wpłynąć na wynik sprawy, co jest wymogiem dla uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi przez WSA jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty w rozumieniu art. 5a § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty.
Uzasadnienie
Orzeczenia rozpoznające sprawę co do istoty to przede wszystkim wyroki, a także inne orzeczenia rozstrzygające sprawę na podstawie przepisów szczególnych, co nie obejmuje postanowienia o odrzuceniu skargi.
Przepisy (37)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
p.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.m.p.s. art. 25
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Konstytucja RP art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
p.p.s.a. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 67 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 47 § § 1 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 201
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 14
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Regulamin Sejmu art. 23 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Regulamin Sejmu art. 23 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Regulamin Sejmu art. 11
Ustawa z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Regulamin Sejmu art. 22
Ustawa z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Regulamin Sejmu art. 21 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
u.w.m.p.s. art. 33-35
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej, a jego uchwała w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Sprawy dotyczące uposażenia poselskiego mają charakter konstytucyjny i ustrojowy, a nie administracyjnoprawny. • Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw dotyczących uposażenia poselskiego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5a § 4 p.u.s.a. przez niezawiadomienie o składzie sądu. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. i art. 184 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 65 § 1, art. 67 § 5 i art. 47 § 1 i 4 w zw. z 54 § 2 p.p.s.a. przez niedoręczenie odpisu odpowiedzi na skargę. • Naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
Prezydium Sejmu, jako organ Sejmu, czyli organ władzy ustawodawczej, nie należy do organów administracji publicznej, których działanie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Uposażenie poselskie nie jest wynagrodzeniem za pracę. • Stosunek posła jest przykładem zatrudnienia typu ustrojowego bądź zatrudnieniem konstytucyjnoprawnym. • Kształtowanie uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, rozumianej jako stosowanie prawa administracyjnego i bieżące załatwianie spraw publicznych, bowiem jego podstawą nie jest norma prawa administracyjnego. • Tak ukształtowana procedura (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezydium Sejmu) może jednak nie zapewniać minimum gwarancji proceduralnych wymaganych przez EKPC, tak żeby można było mówić o 'skutecznym' środku prawnym.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wewnętrznych spraw parlamentu, w tym uposażeń poselskich. Interpretacja pojęcia 'administracji publicznej' w kontekście działalności organów władzy ustawodawczej. Analiza gwarancji proceduralnych w sprawach dotyczących sankcji wobec posłów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia uposażenia poselskiego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych spraw wewnętrznych parlamentu lub innych organów władzy ustawodawczej. Kwestia właściwości sądów powszechnych wymaga dalszej analizy w konkretnych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy relacji między parlamentem a sądownictwem oraz prawa do sądu w kontekście wewnętrznych spraw Sejmu, co jest interesujące dla prawników i obywateli zainteresowanych funkcjonowaniem państwa.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować decyzje Sejmu o obniżeniu pensji posła? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.