Orzeczenie · 2026-01-20

III OSK 2120/24Uchylenie wyroku kary pieniężnej za odpady

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-20
NSAOchrona środowiskaWysokansa
odpadykara pieniężnazezwolenie na zbieranie odpadówkodeks postępowania administracyjnegoustawa o odpadachpostępowanie administracyjnekontrolaodpowiedzialnośćNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje organów administracji dotyczące wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia. WSA uznał, że organy administracji naruszyły przepisy KPA, nie ustalając jednoznacznie odpowiedzialności stron i ignorując art. 189d pkt 4 KPA. NSA, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że WSA błędnie zastosował przepisy KPA. Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., jeśli przepisy odrębne regulują przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisy Działu IVA k.p.a. nie mają zastosowania. Ustawa o odpadach, w art. 199, zawiera własne dyrektywy dotyczące ustalania wysokości kary. W związku z tym, NSA uznał, że organy administracji nie mogły naruszyć art. 189d pkt 4 k.p.a., ponieważ nie miał on zastosowania w sprawie. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stosowania Działu IVA k.p.a. w kontekście kar pieniężnych za naruszenia przepisów szczególnych, w szczególności ustawy o odpadach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ustawa szczególna zawiera własne regulacje dotyczące wymiaru kar pieniężnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, stosuje się przepisy Działu IVA k.p.a. dotyczące tych przesłanek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., jeśli przepisy odrębne regulują przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisy Działu IVA k.p.a. w tym zakresie nie mają zastosowania.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 189a § 2 k.p.a. stanowi regułę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów KPA, gdy ustawa szczególna (w tym przypadku ustawa o odpadach) zawiera własne regulacje dotyczące przesłanek wymiaru kar pieniężnych. Ustawa o odpadach w art. 199 określa dyrektywy wymiaru kary, co wyklucza stosowanie art. 189d pkt 4 k.p.a.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organów administracji, uznając naruszenie przepisów KPA poprzez zignorowanie art. 189d pkt 4 k.p.a. przy wymiarze kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA błędnie uznał, że art. 189d pkt 4 k.p.a. miał zastosowanie w sprawie i że organy administracji go zignorowały.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skoro ustawa o odpadach zawiera własne regulacje dotyczące wymiaru kar pieniężnych (art. 199), to art. 189d pkt 4 k.p.a. nie miał zastosowania w sprawie, a tym samym organy administracji nie mogły go naruszyć. WSA błędnie przyjął odmienną interpretację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłącza stosowanie przepisów Działu IVA k.p.a. w zakresie przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, jeśli są one uregulowane w przepisach odrębnych.

u.o. art. 194 § ust. 4

Ustawa o odpadach

Podstawa materialna do nałożenia kary administracyjnej.

u.o. art. 199

Ustawa o odpadach

Określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 189d § pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ ustawa o odpadach reguluje przesłanki wymiaru kar pieniężnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organy administracji poprzez niezastosowanie się do zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organy administracji poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organy administracji poprzez lakoniczne uzasadnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argument GIOŚ o braku zastosowania art. 189d pkt 4 k.p.a. z uwagi na istnienie odrębnych regulacji w ustawie o odpadach (art. 199).

Odrzucone argumenty

Argument WSA o konieczności stosowania art. 189d pkt 4 k.p.a. i naruszeniu tego przepisu przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Reguła kolizyjna wynikająca z art. 189a § 2 k.p.a. jednoznacznie wyklucza możliwość odwołania się do art. 189d k.p.a. jeżeli w tym zakresie, tj. przesłanek nałożenia kary pieniężnej przepisy ustawy o odpadach kwestię tę uregulowały.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Maciej Kobak

członek

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania Działu IVA k.p.a. w kontekście kar pieniężnych za naruszenia przepisów szczególnych, w szczególności ustawy o odpadach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ustawa szczególna zawiera własne regulacje dotyczące wymiaru kar pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym, a mianowicie relacji między przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego a przepisami szczególnymi dotyczącymi kar pieniężnych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

“Kiedy przepisy KPA nie mają zastosowania? NSA rozstrzyga spór o kary pieniężne za odpady.”

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst