Orzeczenie · 2026-05-22

III OSK 2076/23Nizwaznosc uchwały o dietach radnych NSA

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-22
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnydiety radnychuchwałaNSAkontrola legalnościprawo administracyjneustawa o samorządzie gminnymcharakter kompensacyjny diety

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały rady w sprawie zasad przyznawania i wysokości diet dla radnych. WSA uznał, że uchwała naruszała przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności art. 25 ust. 4, poprzez nieprawidłowe ukształtowanie charakteru kompensacyjnego diety oraz niespójności w zasadach jej obniżania. Rada Miejska zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (art. 25 ust. 4 u.s.g.) i przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo stwierdził nieważność uchwały. Sąd podkreślił, że diety radnych mają charakter kompensacyjny i powinny być powiązane z aktywnością radnego, a uchwała zawierała istotne wady, takie jak brak mechanizmów weryfikacji niewykonywania mandatu i niespójność między zasadami obniżania diety a jej faktyczną wypłatą. NSA uznał również, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. był niezasadny, a wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiadał prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustalania diet radnych, charakteru kompensacyjnego diet, wymogów formalnych uchwał samorządowych oraz kontroli sądowej aktów prawa miejscowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy, ale jego zasady dotyczące charakteru diet i wymogów formalnych mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady przyznawania i wysokość diet dla radnych, która nie przewiduje mechanizmów weryfikacji niewykonywania mandatu i zawiera niespójności w zakresie obniżania diet, narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności art. 25 ust. 4, poprzez nieprawidłowe ukształtowanie charakteru kompensacyjnego diety oraz niespójności w zasadach jej obniżania, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uchwała rady gminy dotycząca diet radnych była wadliwa, ponieważ nie zawierała jasnych mechanizmów weryfikacji niewykonywania mandatu, co prowadziło do niespójności z zasadami wypłaty diet. Ponadto, sposób ustalenia obniżek diet nie odzwierciedlał w pełni ich kompensacyjnego charakteru.

Czy uzasadnienie wyroku WSA, które nie odnosi się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd I instancji odniósł się do istoty sprawy i wyjaśnił przyczyny stwierdzenia nieważności, a pominięte wątki miały charakter uboczny i nie rzutowały na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, gdy uzasadnienie wyroku zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowiska strony przeciwnej, podstawy prawnej i jej wyjaśnienia, a koncentracja na istotnych kwestiach nie jest wadliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miejskiej w [...] od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały rady w sprawie zasad przyznawania i wysokości diet dla radnych.

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 25 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

u.s.g. art. 25 § ust. 8

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu gminy art. § 3 § pkt 2

Europejska Karta Samorządu Lokalnego art. 7 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym poprzez nieprawidłowe ukształtowanie charakteru kompensacyjnego diety. • Uchwała zawiera niespójności w zakresie obniżania diet za niewykonywanie mandatu oraz brak mechanizmów weryfikacji tego niewykonywania. • Naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez stwierdzenie nieważności aktu, który nie narusza w sposób istotny normy kompetencyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji do argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę. • Zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 25 ust. 4 u.s.g. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że dieta ukształtowana zaskarżoną uchwałą przepis ten narusza i traci charakter kompensacyjny.

Godne uwagi sformułowania

dieta nie stanowi wynagrodzenia za pracę, ponieważ radny pełni funkcję społecznie • dieta stanowi ekwiwalent utraconych korzyści • zasady ustalania diet radnym określone przez radę gminy muszą uwzględniać rekompensacyjny charakter diety • brak określenia w uchwale [...] pomniejszenia wysokości wypłacanych diet za brak udziału w sesji nadzwyczajnej [...] samodzielnie nie powinien przesądzać o nieważności tej uchwały • regulacja w § 4 ust. 2 uchwały jest niespójna z postanowieniem § 6 ust. 2 uchwały

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania diet radnych, charakteru kompensacyjnego diet, wymogów formalnych uchwał samorządowych oraz kontroli sądowej aktów prawa miejscowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy, ale jego zasady dotyczące charakteru diet i wymogów formalnych mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii finansowych radnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje, jak sądy kontrolują uchwały samorządowe pod kątem zgodności z prawem.

“Diety radnych pod lupą NSA: czy uchwała była zgodna z prawem?”

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst