III OSK 2013/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą opróżnienie lokalu służbowego Policji. Skarżąca zajmowała lokal po zmarłym ojcu, emerytowanym funkcjonariuszu, jednak sama nie była funkcjonariuszem ani nie posiadała uprawnień do renty rodzinnej po ojcu. Organy Policji oraz WSA uznały, że w takiej sytuacji skarżąca zajmuje lokal bez tytułu prawnego, a przepisy ustawy o Policji dotyczące przydziału i opróżniania lokali służbowych mają charakter szczególny i wyłączają stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (np. art. 691 k.c.) oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarga kasacyjna została sformułowana wadliwie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego bez powiązania ich z przepisami P.p.s.a. oraz bez wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów. Mimo wadliwości skargi, Sąd odniósł się do argumentacji, wskazując, że decyzja o opróżnieniu lokalu służbowego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji ma charakter związany, a okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącej czy braku innego lokalu nie mają wpływu na jej wydanie, gdyż przepisy te mają na celu zapewnienie lokali dla funkcjonariuszy i ich uprawnionych rodzin. Sąd przywołał również orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności przepisów ustawy o Policji z Konstytucją, podkreślając, że choć TK dostrzegł potrzebę regulacji chroniących przed bezdomnością, to ustawa o Policji nie jest aktem właściwym do normowania tych kwestii, a sama decyzja o opróżnieniu lokalu nie przesądza o braku dachu nad głową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie szczególnego charakteru przepisów dotyczących lokali służbowych Policji i braku możliwości stosowania przepisów o ochronie lokatorów czy wstąpienia w stosunek najmu w przypadku braku uprawnień do renty rodzinnej.
Dotyczy wyłącznie lokali służbowych Policji i sytuacji braku uprawnień do renty rodzinnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba niebędąca funkcjonariuszem Policji ani uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, może zachować tytuł prawny do zajmowania lokalu służbowego Policji po śmierci tego funkcjonariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do lokalu służbowego Policji wygasa wraz ze śmiercią funkcjonariusza, jeśli członek rodziny nie spełnia warunków do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o Policji dotyczące przydziału i opróżniania lokali służbowych mają charakter szczególny i wyłączają stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Tytuł prawny do lokalu służbowego przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi lub członkowi rodziny uprawnionemu do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu.
Czy przepisy ustawy o Policji dotyczące opróżniania lokali służbowych naruszają Konstytucję RP, w szczególności w kontekście ochrony przed bezdomnością osób w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją, a kwestie ochrony przed bezdomnością powinny być regulowane w innych aktach prawnych.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisy ustawy o Policji dotyczące opróżniania lokali służbowych są zgodne z Konstytucją, a ustawa o Policji nie jest właściwym aktem do normowania trybu eksmisji z mieszkań służbowych zajmowanych przez osoby nieuprawnione. Zapewnienie ochrony przed bezdomnością powinno być przedmiotem odrębnych regulacji.
Czy zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. w skardze kasacyjnej, dotyczący dowolnej oceny materiału dowodowego i niewłaściwej oceny sytuacji osobistej skarżącej, jest skuteczny, jeśli nie powiązano go z przepisami P.p.s.a. i nie wskazano konkretnych jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut jest wadliwie sformułowany i nieskuteczny.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego, w tym konkretne jednostki redakcyjne aktów prawnych, oraz wykazać ich wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego musi być powiązany z naruszeniem przepisów P.p.s.a. przez sąd I instancji.
Przepisy (16)
Główne
u.o. Policji art. 95 § 3 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego w przypadku zajmowania go bez tytułu prawnego przez policjanta, członków jego rodziny lub inne osoby.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 90
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Określa lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji Policji.
u.o. zaop. emeryt. func. Policji art. 29 § 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Prawo do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, uprawnionych do policyjnej emerytury lub renty.
u.o. zaop. emeryt. func. Policji art. 29 § 2
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Prawo do lokalu mieszkalnego dla członków rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszach.
u.o. zaop. emeryt. func. Policji art. 29 § 3
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Czasowe prawo do lokalu mieszkalnego dla członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej.
u.o.p.l.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Nie ma zastosowania do lokali służbowych Policji.
k.c. art. 691 § 1
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do lokali służbowych Policji.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania NSA granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 175 § 1-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przymus adwokacko-radcowski w sporządzaniu skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 77
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali służbowych mają charakter szczególny i wyłączają stosowanie przepisów k.c. i u.o.p.l. • Prawo do lokalu służbowego wygasa wraz ze śmiercią funkcjonariusza, jeśli członek rodziny nie jest uprawniony do renty rodzinnej. • Decyzja o opróżnieniu lokalu służbowego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji ma charakter związany. • Skarga kasacyjna była wadliwie sformułowana.
Odrzucone argumenty
Skarżąca powinna uzyskać tytuł prawny do lokalu jako spadkobierczyni funkcjonariusza. • Naruszenie art. 77 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego i niewłaściwą ocenę sytuacji osobistej skarżącej (stan zdrowia, brak innego lokalu, przystosowanie lokalu). • Zastosowanie przepisów k.c. (art. 691 k.c.) lub u.o.p.l.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego [...] ma charakter decyzji związanej. • Prawo do lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych powiązane jest z charakterem stosunku służbowego funkcjonariuszy tych służb. • Zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego nie powinno wypaczać celu, jakiemu służą te lokale.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Ireneusz Dukiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie szczególnego charakteru przepisów dotyczących lokali służbowych Policji i braku możliwości stosowania przepisów o ochronie lokatorów czy wstąpienia w stosunek najmu w przypadku braku uprawnień do renty rodzinnej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie lokali służbowych Policji i sytuacji braku uprawnień do renty rodzinnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praw do lokali służbowych po śmierci funkcjonariuszy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób. Pokazuje też, jak rygorystycznie sądy interpretują przepisy szczególne.
“Czy po śmierci policjanta można stracić mieszkanie służbowe? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.