III OSK 1657/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił decyzję administracyjną w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantki. Skarga kasacyjna zarzucała Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 oraz naruszenie zasady praworządności i trójpodziału władzy. NSA, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na przepisy ustawy COVID-19, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, który stwierdził niezgodność art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją w zakresie sposobu obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. Nawet w sytuacji luki legislacyjnej, organy i sądy są zobowiązane do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją. NSA uznał, że wyrok TK nie derogował całej normy, a jedynie wskazał na nieprawidłową interpretację ułamka służącego do obliczenia ekwiwalentu, sugerując sposób jego prawidłowego ustalenia. Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasady równości, wskazując na odmienne traktowanie sytuacji, gdzie wypłata ekwiwalentu następuje w drodze czynności materialno-technicznej, a odmowa decyzją administracyjną. W konsekwencji, zarzuty naruszenia prawa procesowego również uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego przez organy i sądy w sytuacji luki legislacyjnej; interpretacja zasady równości wobec prawa w kontekście wypłaty świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej funkcjonariuszy Policji w zakresie ekwiwalentu za urlop, ale ogólne zasady stosowania wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, mający charakter zakresowy, wymusza na organach stosujących prawo konieczność zrekonstruowania normy prawnej zgodnie z Konstytucją, nawet w sytuacji braku nowej regulacji ustawowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. Organy i sądy są zobowiązane do uwzględnienia jego stanowiska i zrekonstruowania normy prawnej zgodnie z Konstytucją, nawet jeśli ustawodawca nie wprowadził jeszcze nowej regulacji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wyroki TK, w tym zakresowe, zmieniają system prawny i wymuszają na stosujących prawo konieczność poszukiwania rozwiązań zgodnych z Konstytucją. Niedopuszczalne jest oczekiwanie na ustawodawcę, gdy istnieje możliwość zastosowania prawa zgodnie z Konstytucją.
Czy wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi, następująca w drodze czynności materialno-technicznej, a odmowa takiej wypłaty w drodze decyzji administracyjnej, narusza zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi to naruszenia zasady równości, ponieważ odnosi się do odmiennych sytuacji faktycznych i proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut naruszenia zasady równości był niezasadny, ponieważ skarżący kasacyjnie organ nie wyjaśnił warunków, w jakich przyznanie ekwiwalentu następuje decyzją administracyjną, co odnosi się do innej sytuacji faktycznej niż analiza w rozpoznawanej sprawie.
Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosku o rozpoznanie na rozprawie, było dopuszczalne w świetle przepisów ustawy COVID-19?
Odpowiedź sądu
Tak, było dopuszczalne, ponieważ przepisy ustawy COVID-19 stanowiły podstawę do ograniczenia prawa do publicznej rozprawy w celu ochrony zdrowia, a strony zostały powiadomione i miały możliwość zajęcia stanowiska.
Uzasadnienie
NSA powołał się na przepisy ustawy COVID-19 oraz uchwały składu siedmiu sędziów NSA, uznając prawo do publicznej rozprawy za nieabsolutne i podlegające ograniczeniom. Strony zostały powiadomione o posiedzeniu niejawnym, co zapewniło zachowanie standardów ochrony ich praw.
Przepisy (8)
Główne
u.P. art. 115a
Ustawa o Policji
Zakwestionowany przez TK w zakresie sposobu obliczania ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia). Po wyroku TK, właściwy jest sposób obliczania wynikający z uzasadnienia wyroku TK (1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, interpretowany jako wynagrodzenie za jeden dzień roboczy).
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa; nie naruszona przez odmienne traktowanie sytuacji wypłaty ekwiwalentu w drodze czynności materialno-technicznej i odmowy w drodze decyzji administracyjnej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności; organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 190 § 1, 3, 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc obowiązująca i ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego; możliwość uchylenia ostatecznych orzeczeń i decyzji opartych na przepisie niezgodnym z Konstytucją.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
ustawa COVID art. 15zzs4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 ma moc obowiązującą i wymusza na organach stosowanie prawa zgodnie z Konstytucją, nawet w sytuacji braku nowej regulacji ustawowej. • Wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w drodze czynności materialno-technicznej, a odmowa w drodze decyzji administracyjnej, nie narusza zasady równości.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 ma charakter zakresowy i nie podlega stosowaniu przez sądy do momentu uchwalenia przez ustawodawcę brakującej części regulacji. • Sąd I instancji przekroczył swoje uprawnienia, naruszając zasadę trójpodziału władzy poprzez przejęcie roli ustawodawcy. • Wydanie decyzji o odmowie wypłaty ekwiwalentu było zgodne z obowiązującymi przepisami w chwili orzekania. • Istniały przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do działania organu.
Godne uwagi sformułowania
organy i sądy są zobowiązane do uwzględnienia jego stanowiska i na jego podstawie zrekonstruowania normy prawnej, której treść będzie odpowiadać zgodności z Konstytucją RP. • Niedopuszczalne jest niejako założenie z góry (przed podjęciem jakiejkolwiek próby odkodowania normy w jej brzmieniu konstytucyjnym), że wyroki Trybunału Konstytucyjnego określonego rodzaju, na przykład zakresowe, nie podlegają wykonaniu przez sądy do momentu uchwalenia przez ustawodawcę brakującej części regulacji. • Sytuacja prawna jednostki, która była adresatem niekonstytucyjnej regulacji, nie może być bowiem uzależniona od woli i sprawności parlamentu w wykonaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Mirosław Wincenciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego przez organy i sądy w sytuacji luki legislacyjnej; interpretacja zasady równości wobec prawa w kontekście wypłaty świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej funkcjonariuszy Policji w zakresie ekwiwalentu za urlop, ale ogólne zasady stosowania wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania prawa w obliczu luki legislacyjnej po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie dla wielu obywateli i prawników. Pokazuje, jak sądy interpretują obowiązek zgodności z Konstytucją.
“Czy wyrok TK działa nawet bez nowej ustawy? NSA rozstrzyga w sprawie policjanta.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.