Orzeczenie · 2025-03-04

III OSK 150/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
bezczynnośćudostępnianie aktprokuratorsądy administracyjnekognicja sądukodeks postępowania karnegokodeks postępowania administracyjnegoskarga kasacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę X. na bezczynność Prokuratora Prokuratury Rejonowej w przedmiocie udostępnienia akt postępowania przygotowawczego nr 4088-5.Ds.1382.2023, prowadzonego w związku ze śmiercią Y.Y. Skarżący, powołując się na art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, domagał się udostępnienia akt, które były mu niezbędne do ustalenia prawa do wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że czynności prokuratorów nie mieszczą się w katalogu spraw określonych w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a Prokurator nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu k.p.a. W konsekwencji, skarga na bezczynność Prokuratora nie mieściła się w kognicji sądów administracyjnych i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., twierdząc, że czynność udostępniania akt przez Prokuratora na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, podlegający rozpoznaniu przez sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 p.p.s.a., a nie każda czynność organu podlega tej kontroli. Wskazał, że zgodnie z art. 159 k.p.k., na odmowę udostępnienia akt sprawy w postępowaniu przygotowawczym przysługuje zażalenie do sądu karnego, a osobom niebędącym stronami przysługuje zażalenie do prokuratora bezpośrednio przełożonego na czynności prokuratora naruszające ich prawa. NSA stwierdził, że w sprawie dotyczącej udostępniania akt postępowania karnego przygotowawczego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym, WSA prawidłowo uznał, że skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności prokuratora, w szczególności w kontekście udostępniania akt postępowania karnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania akt postępowania karnego i nie przesądza o kognicji sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczących działalności prokuratury.

Zagadnienia prawne (1)

Czy czynność Prokuratora polegająca na udostępnianiu akt postępowania przygotowawczego, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, podlega kognicji sądów administracyjnych w drodze skargi na bezczynność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czynność Prokuratora polegająca na udostępnianiu akt postępowania przygotowawczego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż w sprawach tych zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 p.p.s.a. W przypadku udostępniania akt postępowania karnego przygotowawczego, zastosowanie mają przepisy k.p.k., w tym art. 159 k.p.k. dotyczące zażalenia do sądu karnego na odmowę udostępnienia akt. Skarga na bezczynność Prokuratora w tym zakresie nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Gliwicach odrzucającego skargę na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udostępnienia akt sprawy karnej.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art.3 §2 pkt 8, art.184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § §2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.dz.u.r. art. 42 § ust.1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

u.dz.u.r. art. 42 § ust.3

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

k.p.k. art. 159

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 302 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania karnego

p.o.p. art. 3 § § 1 pkt 1-14

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności Prokuratora związane z udostępnianiem akt postępowania karnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a zastosowanie mają przepisy k.p.k.

Odrzucone argumenty

Czynność udostępniania przez Prokuratora informacji i materiałów z prowadzonego postępowania na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, podlegający rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

nie każda jednak czynność organu administracji publicznej podlega bezpośredniej kontroli sądu administracyjnego, a jedynie taka, która mieści się w ustawowo określonej kognicji rzeczowej sadów administracyjnych • w sprawie dotyczącej udostępniania akt postępowania karnego przygotowawczego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności prokuratora, w szczególności w kontekście udostępniania akt postępowania karnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania akt postępowania karnego i nie przesądza o kognicji sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczących działalności prokuratury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej zakresu kognicji sądów administracyjnych i relacji z postępowaniem karnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i karnego.

Czy prokurator podlega kontroli sądów administracyjnych? NSA wyjaśnia granice kognicji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst