III OSK 150/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę X. na bezczynność Prokuratora Prokuratury Rejonowej w przedmiocie udostępnienia akt postępowania przygotowawczego nr 4088-5.Ds.1382.2023, prowadzonego w związku ze śmiercią Y.Y. Skarżący, powołując się na art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, domagał się udostępnienia akt, które były mu niezbędne do ustalenia prawa do wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że czynności prokuratorów nie mieszczą się w katalogu spraw określonych w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a Prokurator nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu k.p.a. W konsekwencji, skarga na bezczynność Prokuratora nie mieściła się w kognicji sądów administracyjnych i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., twierdząc, że czynność udostępniania akt przez Prokuratora na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, podlegający rozpoznaniu przez sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 p.p.s.a., a nie każda czynność organu podlega tej kontroli. Wskazał, że zgodnie z art. 159 k.p.k., na odmowę udostępnienia akt sprawy w postępowaniu przygotowawczym przysługuje zażalenie do sądu karnego, a osobom niebędącym stronami przysługuje zażalenie do prokuratora bezpośrednio przełożonego na czynności prokuratora naruszające ich prawa. NSA stwierdził, że w sprawie dotyczącej udostępniania akt postępowania karnego przygotowawczego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym, WSA prawidłowo uznał, że skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności prokuratora, w szczególności w kontekście udostępniania akt postępowania karnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania akt postępowania karnego i nie przesądza o kognicji sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczących działalności prokuratury.
Zagadnienia prawne (1)
Czy czynność Prokuratora polegająca na udostępnianiu akt postępowania przygotowawczego, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, podlega kognicji sądów administracyjnych w drodze skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynność Prokuratora polegająca na udostępnianiu akt postępowania przygotowawczego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż w sprawach tych zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 p.p.s.a. W przypadku udostępniania akt postępowania karnego przygotowawczego, zastosowanie mają przepisy k.p.k., w tym art. 159 k.p.k. dotyczące zażalenia do sądu karnego na odmowę udostępnienia akt. Skarga na bezczynność Prokuratora w tym zakresie nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art.3 §2 pkt 8, art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § §2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.dz.u.r. art. 42 § ust.1
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
u.dz.u.r. art. 42 § ust.3
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
k.p.k. art. 159
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 302 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania karnego
p.o.p. art. 3 § § 1 pkt 1-14
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności Prokuratora związane z udostępnianiem akt postępowania karnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a zastosowanie mają przepisy k.p.k.
Odrzucone argumenty
Czynność udostępniania przez Prokuratora informacji i materiałów z prowadzonego postępowania na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, podlegający rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
nie każda jednak czynność organu administracji publicznej podlega bezpośredniej kontroli sądu administracyjnego, a jedynie taka, która mieści się w ustawowo określonej kognicji rzeczowej sadów administracyjnych • w sprawie dotyczącej udostępniania akt postępowania karnego przygotowawczego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących czynności prokuratora, w szczególności w kontekście udostępniania akt postępowania karnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania akt postępowania karnego i nie przesądza o kognicji sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczących działalności prokuratury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej zakresu kognicji sądów administracyjnych i relacji z postępowaniem karnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i karnego.
“Czy prokurator podlega kontroli sądów administracyjnych? NSA wyjaśnia granice kognicji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.