III OSK 1420/25Oddalenie skargi kasacyjnej świadczenie spółka wodna 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Powiatu R. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu. Decyzja SKO utrzymała w mocy decyzję Starosty Radomskiego ustalającą dla Powiatu obowiązek poniesienia świadczenia pieniężnego z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej. Sąd I instancji uznał, że pojęcie "odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej" należy interpretować z uwzględnieniem konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia, co uzasadnia obciążenie właściciela nieruchomości świadczeniem odpowiadającym kosztom utrzymania urządzeń melioracyjnych. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 8, 77, 80, 84 KPA) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprawidłową ocenę dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach prywatnych i opinii biegłego, a także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 454 Prawa wodnego, przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że nie decydują koszty faktycznie poniesione na realizację zadań spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie podważyły skutecznie ustaleń faktycznych, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny, gdyż uzasadnienie WSA było prawidłowe. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie wykazały rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełniła wymogów formalnych dotyczących wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych art. 454 Prawa wodnego i nie wykazała błędnej wykładni przepisu, a jedynie próbę podważenia ustaleń faktycznych. Sąd potwierdził prawidłowość wykładni art. 451 ust. 1 Prawa wodnego oraz zasadność ustalenia świadczenia pieniężnego na przyszłość, zgodnie z opinią biegłego, która została prawidłowo oceniona przez Sąd I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 454 Prawa wodnego w kontekście świadczeń pieniężnych z tytułu korzyści z urządzeń spółek wodnych, zasady oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z urządzeniami melioracyjnymi i drogą powiatową, ale ogólne zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy właściciel nieruchomości, niebędący członkiem spółki wodnej, może być obciążony świadczeniem pieniężnym z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej, a jeśli tak, to na jakiej podstawie i w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości może być obciążony świadczeniem pieniężnym z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej, na podstawie art. 454 Prawa wodnego, interpretowanego z uwzględnieniem konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia. Wysokość świadczenia powinna odpowiadać kosztom poniesionym przez spółkę na utrzymanie urządzeń, z uwzględnieniem waloryzacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "odnoszenia korzyści" z urządzeń spółki wodnej, zgodnie z art. 454 Prawa wodnego, należy interpretować analogicznie do cywilistycznej konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia. Oznacza to, że właściciel nieruchomości, który odnosi korzyści z urządzeń melioracyjnych spółki (np. poprzez lepszą uprawę gruntu dzięki osuszeniu), powinien partycypować w kosztach ich utrzymania. Sąd potwierdził, że opinia biegłego prawidłowo określiła zasięg oddziaływania i wysokość partycypacji w kosztach, a ustalenie świadczenia na przyszłość, z waloryzacją, jest zgodne z prawem.
Czy ustalenie świadczenia pieniężnego na przyszłość z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej jest dopuszczalne i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie świadczenia pieniężnego na przyszłość, z uwzględnieniem corocznej waloryzacji, jest dopuszczalne i zgodne z prawem, o ile opiera się na prawidłowo ustalonej podstawie.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że możliwość ustalenia na przyszłość świadczenia pieniężnego z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej pozostaje w zgodzie z wykładnią systemową przepisów Prawa wodnego. Opinia biegłego określiła roczną kwotę partycypacji, która ma być waloryzowana, co zapewnia dostosowanie świadczenia do zmieniających się kosztów.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (np. brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprawidłowa ocena dowodów) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji lub uchylenia wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uchylenia wyroku, ale tylko jeśli jest rażące i ma istotny wpływ na wynik sprawy. Samo "zwykłe" naruszenie lub polemika z oceną sądu nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" musi być interpretowane wąsko. Zarzuty naruszenia przepisów KPA przez organy administracji nie wykazały rażącego naruszenia prawa ani istotnego wpływu na wynik sprawy, a jedynie stanowiły polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji.
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi) może być skutecznie podniesiony, jeśli uzasadnienie wyroku WSA zawiera obligatoryjne elementy i pozwala na kontrolę orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest skuteczny, jeśli uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy i pozwala na kontrolę orzeczenia, nawet jeśli strona nie zgadza się z merytorycznym stanowiskiem sądu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie obligatoryjne elementy i pozwalało na kontrolę orzeczenia. To, że skarżący kasacyjnie nie był przekonany o trafności rozstrzygnięcia, nie oznacza wadliwości uzasadnienia. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie czyni skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 454
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 451 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 454
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 oraz pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 451 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 454 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (art. 7, 8, 77, 80, 84 KPA) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprawidłową ocenę dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach prywatnych i opinii biegłego. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się przez WSA do wszystkich zarzutów skargi. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 454 Prawa wodnego, przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że nie decydują koszty faktycznie poniesione na realizację zadań spółki.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie "odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej" z uwzględnieniem cywilistycznej konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia • nie ulega zatem żadnych wątpliwości istnienie podstaw prawnych do obciążenia właściciela nieruchomości świadczeniem pieniężnym • rażące naruszenie prawa musi mieć tym bardziej charakter ewidentny i w praktyce będzie występowało wyjątkowo • nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. • nie można nakładać rocznej opłaty na członków niezrzeszonych na podstawie ww. przepisu w oderwaniu od faktycznie poniesionych kosztów za zrealizowane prace
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 454 Prawa wodnego w kontekście świadczeń pieniężnych z tytułu korzyści z urządzeń spółek wodnych, zasady oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z urządzeniami melioracyjnymi i drogą powiatową, ale ogólne zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa wodnego w kontekście finansowych zobowiązań związanych z infrastrukturą melioracyjną, co może być interesujące dla właścicieli gruntów i zarządców dróg.
“Czy musisz płacić za rowy melioracyjne? NSA wyjaśnia zasady ustalania świadczeń dla spółek wodnych.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.